Samenvatting thema 8 het toedienen van zuurstof
Toedienen zuurstof
Omgevingslucht bevat 21% zuurstof. Is voldoende om te leven. Veder bevat lucht inademt
voor grootste deel stikstof & kooldioxide. Zuurstof is kleurloos & geurloos. Wordt in
beroepspraktijk ook wel O2 genoemd. Zuurstof nodig voor alle processen in lichaam.
Naarmate lichaam meer belast wordt, is zuurstofbehoefte groter. Gezond mens gaat sneller
& dieper ademhalen om extra zuurstof tot zich te nemen. Lichaam bepaalt zelf behoefte. Dit
mechanisme wordt aangestuurd door ademcentrum in hersenen. Bij ernstige
longaandoeningen & hartaandoeningen is mechanisme niet meer optimaal & zuurstof
toediening goede optie. Behandelend arts (longarts), schrijft wanneer zorgvrager zuurstof
toegediend krijgt. Voordat zorgvrager zuurstof langdurig krijgt voorgeschreven, is veel
onderzoek geweest: analyse zuurstof- & koolzuurgehalte bloed, röntgenonderzoek longen &
hart & vaak bronchoscopisch onderzoek. Met gegevens bepaalt arts hoeveelheid zuurstof &
tijdsduur zuurstoftherapie. Zuurstof wordt in liter per minuut gegeven. Zorgvrager krijgt
advies energie te sparen. Kitsch kijken naar dagindeling is belangrijk. Wat vraagt veel
energie & waar kan hulp worden geboden? Zelfstandige zorgvrager kan geholpen zijn hulp in
huishouden. Fysiotherapeut speelt belangrijke rol bij op peil brengen/houden conditie.
Zorgvrager die zuurstoftekort heeft (hypoxie) voelt zich niet optimaal. Zorgvrager voelt moe,
suf & kan zich moeilijk concerteren. Lezen krant kal erg vermoeiend zijn. Ademt snel &
hoorbaar. Ziet dan hoe hij hulpademhaldingsspieren in hals0 & schoudertreek gebruikt.
Schouders trekt hoog op & spieren nek zijn gespannen. Vaak zie dat neuspunt, lippen,
vingertopen, tenen & oorschelpen blauw verkleuren. Noem cyanose. Zorgvragers hebben
constant gevoel benauwdheid. Zeer ernstige situatie zie zorgvrager door uitputting naar lucht
happen als vis op droge waarbij neusvleugels fladderen. behandelend arts bepaalt hoelang
zorgvrager zuurstoftherapie nodig heeft. Kan continu gebruikt zijn. Of eenmalig periode om
zorgvrager door benauwde moment heen te helpen.
Manier zuurstof toe te dienen
Zuurstof kun diverse manieren toedienen. Afhankelijk van:
- Hoeveelheid zuurstof moet toedienen
- Hoe lang zorgvrager zuurstof nodig heeft
- Waar zuurstof moet toedienen
Zuurstof toedienen via
- Zuurstofleidingen
- Zuurstofcilinders
- Zuurstofconcentratie
- Vloeibare zuurstof
Zuurstofleidingen
Ziekenhuizen & sommige verpleeghuizen vindt toediening plaats vanuit zuurstofleidingen die
bijna iedere patiëntenkamer zijn aangelegd. Is meeste eenvoudige manier om zuurstof toe te
dienen. Om geval zuurstof te geven heb zuurstokklok of flowmeter nodig waarmee
hoeveelheid, liters per minuut instelt.
Zuurstofcilinders
Andere instellingen, ambulances, tijdens patiënten transporten & thuissituaties wordt
gebruikgemaakt van zuurstofcilinders. Zijn in diverse maten. Grote cilinder heeft inhoud 200
liter & kan naast bed staan. Kleinere kan zorgvrager meenemen. Inhoud van 2 liter. Grotere
cilinders zijn zwaar & worden gewisseld door medewerkers van bedrijf dat zuurstof levert.
Kleine cilinders wel tillen, maar nog behoorlijk gewicht. Zuurstof in cilinders is samengeperst
onder druk & heeft bepaalde inhoud. Met gegevens bereken hoe lang zuurstof kunt
toedienen met cilinder.
Toedienen zuurstof
Omgevingslucht bevat 21% zuurstof. Is voldoende om te leven. Veder bevat lucht inademt
voor grootste deel stikstof & kooldioxide. Zuurstof is kleurloos & geurloos. Wordt in
beroepspraktijk ook wel O2 genoemd. Zuurstof nodig voor alle processen in lichaam.
Naarmate lichaam meer belast wordt, is zuurstofbehoefte groter. Gezond mens gaat sneller
& dieper ademhalen om extra zuurstof tot zich te nemen. Lichaam bepaalt zelf behoefte. Dit
mechanisme wordt aangestuurd door ademcentrum in hersenen. Bij ernstige
longaandoeningen & hartaandoeningen is mechanisme niet meer optimaal & zuurstof
toediening goede optie. Behandelend arts (longarts), schrijft wanneer zorgvrager zuurstof
toegediend krijgt. Voordat zorgvrager zuurstof langdurig krijgt voorgeschreven, is veel
onderzoek geweest: analyse zuurstof- & koolzuurgehalte bloed, röntgenonderzoek longen &
hart & vaak bronchoscopisch onderzoek. Met gegevens bepaalt arts hoeveelheid zuurstof &
tijdsduur zuurstoftherapie. Zuurstof wordt in liter per minuut gegeven. Zorgvrager krijgt
advies energie te sparen. Kitsch kijken naar dagindeling is belangrijk. Wat vraagt veel
energie & waar kan hulp worden geboden? Zelfstandige zorgvrager kan geholpen zijn hulp in
huishouden. Fysiotherapeut speelt belangrijke rol bij op peil brengen/houden conditie.
Zorgvrager die zuurstoftekort heeft (hypoxie) voelt zich niet optimaal. Zorgvrager voelt moe,
suf & kan zich moeilijk concerteren. Lezen krant kal erg vermoeiend zijn. Ademt snel &
hoorbaar. Ziet dan hoe hij hulpademhaldingsspieren in hals0 & schoudertreek gebruikt.
Schouders trekt hoog op & spieren nek zijn gespannen. Vaak zie dat neuspunt, lippen,
vingertopen, tenen & oorschelpen blauw verkleuren. Noem cyanose. Zorgvragers hebben
constant gevoel benauwdheid. Zeer ernstige situatie zie zorgvrager door uitputting naar lucht
happen als vis op droge waarbij neusvleugels fladderen. behandelend arts bepaalt hoelang
zorgvrager zuurstoftherapie nodig heeft. Kan continu gebruikt zijn. Of eenmalig periode om
zorgvrager door benauwde moment heen te helpen.
Manier zuurstof toe te dienen
Zuurstof kun diverse manieren toedienen. Afhankelijk van:
- Hoeveelheid zuurstof moet toedienen
- Hoe lang zorgvrager zuurstof nodig heeft
- Waar zuurstof moet toedienen
Zuurstof toedienen via
- Zuurstofleidingen
- Zuurstofcilinders
- Zuurstofconcentratie
- Vloeibare zuurstof
Zuurstofleidingen
Ziekenhuizen & sommige verpleeghuizen vindt toediening plaats vanuit zuurstofleidingen die
bijna iedere patiëntenkamer zijn aangelegd. Is meeste eenvoudige manier om zuurstof toe te
dienen. Om geval zuurstof te geven heb zuurstokklok of flowmeter nodig waarmee
hoeveelheid, liters per minuut instelt.
Zuurstofcilinders
Andere instellingen, ambulances, tijdens patiënten transporten & thuissituaties wordt
gebruikgemaakt van zuurstofcilinders. Zijn in diverse maten. Grote cilinder heeft inhoud 200
liter & kan naast bed staan. Kleinere kan zorgvrager meenemen. Inhoud van 2 liter. Grotere
cilinders zijn zwaar & worden gewisseld door medewerkers van bedrijf dat zuurstof levert.
Kleine cilinders wel tillen, maar nog behoorlijk gewicht. Zuurstof in cilinders is samengeperst
onder druk & heeft bepaalde inhoud. Met gegevens bereken hoe lang zuurstof kunt
toedienen met cilinder.
