Situatie Economisch Sociaal Cultureel Politiek
Herontdekking van de Er was meer focus op de schoonheid en zin van het De kunst beleefde een renaissance (wedergeboorte). Humanisten werden belangrijk, ze disusseerden met elkaar
klassieke oudheid & een leven ipv het hiernamaals. De mens stond nu centraal Schilderijen werden realistischer, architectuur uit de klassieke
nieuwe denkwijze ipv god oudheid werd toegepast aan gebouwen met bijv. zuilen en
timpanen. Er kwam ook kunst die niet het christendom centraal
stelde.
Ontdekkingsreizen Handelaren uit Portugal en Spanje begonnen over zee De lokale mensen van bijv. Amerika werkten als De culturen van Azteken en Inca's werden verwoest. Het Potrtugal en Spanje gingen nieuwe plekken ontdekken, en om
met bijv. India te handelen, dit bracht ze veel rijkdom en slaven voor spanjaarden, dit heet economieda. Aan wereldbeeld veranderde, kennis nam toe. een oorlog te verkomen hebben ze een verdrag getekend waar
zo werd Amerika ook "ontdenkt". Er ontstond een het hoofd van een kolonie stond een onderkoning, Portugal het oosten kreeg en Spanje het westen.
driehoekshandel tussen Europa, Afrika en Amerika. Door maar in de realiteit had hij weinig macht. Castca's
de zilvervloot verloor geld zijn waarde, waardoor lage adel stonden bovenaan, daarna mensen van gemengd
verarmde. De prijzen stegen hoger dan lonen, en de bloed, daarna indianen en als laatste slaven.
middellandse zee werd minder belangrijk voor handel.
De kerkhervorming Er was veel kritiek op de kerk voor bijv. het hebben van een De paus had veel politieke macht en hij vocht veel oorlogen uit. Er
(stavaza VOOR en bij de paus, het verkopen van aflaten en de corruptie. Luther wilde een was een kerkelijke rechtbank, de inquisitie, om ketters te
kerkhervorming) reformatie om de misstanden recht te zetten, de kerk stond hier bestrijden
niet voor open en er werd hem een kerkelijke ban gedaan en
uiteindelijk een rijksban. Hierdoor kwam er uiteindelijk een
kerksplitsing
De kerkhervorming Adel en boeren kregen problemen met geld, waardoor eer Het protestantisme ontstond, dit was veel soberder dan het De adel kreeg problemen door de opkomst van steden met een
(gevolgen) uiteindelijk een oorlog uitbrak (zie E5) Katholieke geloof. Veel protestanten gingen goud en welvarende burgerij aan de ene kant enmachtige vorsten aan de
kunstwerken van katholieke kerken stelen. Dit leidde tot een andere kant. De vorsten centraliseerden hun bestuur en inden
oorlog tussen Lutherse vorsten, Karel V en vorsten die nog trouw meer belasting, dit ging ten kosten van lonen van de adel. De adel
aan de paus waren. Na deze oorlog moesten onderdanen van ging hierdoor meer belasting innen van hun boeren, maar zij
een vorst het geloof van hun vorst volgen. Karel V trad af. Verder accepteerden dit niet. Er braken opstanden uit tegen vorsten, wat
was een een andere hervormer met veel aanhang in Europa, uiteindelijk uitbrak in de Boerenoorlog.
Calvijn. Hij stelde dat als een vorst zich niet aan Gods regels
hield, het volk hem mocht afzetten. Ook geloofde hij in
predestinatie. In zijn kerk waren er geen beelden of schilderijen,
en er was ook geen paus. Zijn aanhangers heten hugenoten, en
zo vochten vaak met katholieken. In 1598 kreeg elke fransman
recht op gewetensvrijheid (Edict van Nantes).
Conflict in de Veel spanningen en onrust Enkele honderden edelen dienden een verzoek in bij De hertog van Bourgondië trok zich niks aan van zijn leenheer, de
Nederlanden Margaretha, om de vervolging van protestanten te verminderen. Franse koning. De hertog en zijn opvolgers breidden hun
Zij gaf toe aan dit verzoek. Hierdoor kwamen veel protestanten grondgebied uit door veroveringen en door te trouwen. Hertog
naar de Nederlanden, en tijden hangenpreken spraken Karel de stoute stelde een raad in die aan rechtspraak deed, en
predikanten grote groepen mensen toe. Uiteindelijk leidde dit tot negeerde de privileges van steden en gewesten. Het
de beeldenstorm, waar protestanten katholieke kerken compleet particularisme stond tegenover centralisatie. Uiteindelijk werd
verwoestten. Hierna stuurde Filips II de Hertog van Alva naar de Karel V landsheer van de Nederlanden, hij wilde uniformering. Hij
Nederlanden, om beeldenstormers te straffen richtte hij de Raad stelde 3 bestuursraden in; De geheime raad (juristen, voor
van Beroerte, ook wel de Bloedraad genoemd, op. Dit zorgde wetten), De raad van financiën (edelen en juristen, belasting) en
voor alleen meer spanning. de Raat van State (edelen en juristen, politieke adviezen. De
macht van adel nam langzamerhand af. In elk gewest was een
stadshouder, elk gewest had een eigen
standenvertegenwoordiging, de gewestelijke staten, hierin
bespraken adel, stadsbestuurders en geestelijken hun belangen.
In de Staten-Generaal spraken vertegenwoordigers van de
gewesten over belastingverzoeken. Karel V was katholiek en hij
gaf protestanten de doodsstraf. Zijn opvolger was Filips II, en er
waren veel spanningen tussen hem een Willen van Oranje voor
religieuze redenen. Margaretha was de landvoogdes van de
Nederlanden.
De opstand Gewesten gingen bester samenwerken en handelen. Willem van Oranje begon op afstand het verzet te leiden. Na een
lange strijd trok het Spaanse leger zich terug uit Holland.
Uiteindelijk werd er bestloten dat een goedsdienstvrede zou zijn in
de Nederlanden, op termijn accepteerde iedereen dit (en ook de
Unie van Utrecht ontstond?). De republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden ontstond en bleef in een oorlog met Spanje
Herontdekking van de Er was meer focus op de schoonheid en zin van het De kunst beleefde een renaissance (wedergeboorte). Humanisten werden belangrijk, ze disusseerden met elkaar
klassieke oudheid & een leven ipv het hiernamaals. De mens stond nu centraal Schilderijen werden realistischer, architectuur uit de klassieke
nieuwe denkwijze ipv god oudheid werd toegepast aan gebouwen met bijv. zuilen en
timpanen. Er kwam ook kunst die niet het christendom centraal
stelde.
Ontdekkingsreizen Handelaren uit Portugal en Spanje begonnen over zee De lokale mensen van bijv. Amerika werkten als De culturen van Azteken en Inca's werden verwoest. Het Potrtugal en Spanje gingen nieuwe plekken ontdekken, en om
met bijv. India te handelen, dit bracht ze veel rijkdom en slaven voor spanjaarden, dit heet economieda. Aan wereldbeeld veranderde, kennis nam toe. een oorlog te verkomen hebben ze een verdrag getekend waar
zo werd Amerika ook "ontdenkt". Er ontstond een het hoofd van een kolonie stond een onderkoning, Portugal het oosten kreeg en Spanje het westen.
driehoekshandel tussen Europa, Afrika en Amerika. Door maar in de realiteit had hij weinig macht. Castca's
de zilvervloot verloor geld zijn waarde, waardoor lage adel stonden bovenaan, daarna mensen van gemengd
verarmde. De prijzen stegen hoger dan lonen, en de bloed, daarna indianen en als laatste slaven.
middellandse zee werd minder belangrijk voor handel.
De kerkhervorming Er was veel kritiek op de kerk voor bijv. het hebben van een De paus had veel politieke macht en hij vocht veel oorlogen uit. Er
(stavaza VOOR en bij de paus, het verkopen van aflaten en de corruptie. Luther wilde een was een kerkelijke rechtbank, de inquisitie, om ketters te
kerkhervorming) reformatie om de misstanden recht te zetten, de kerk stond hier bestrijden
niet voor open en er werd hem een kerkelijke ban gedaan en
uiteindelijk een rijksban. Hierdoor kwam er uiteindelijk een
kerksplitsing
De kerkhervorming Adel en boeren kregen problemen met geld, waardoor eer Het protestantisme ontstond, dit was veel soberder dan het De adel kreeg problemen door de opkomst van steden met een
(gevolgen) uiteindelijk een oorlog uitbrak (zie E5) Katholieke geloof. Veel protestanten gingen goud en welvarende burgerij aan de ene kant enmachtige vorsten aan de
kunstwerken van katholieke kerken stelen. Dit leidde tot een andere kant. De vorsten centraliseerden hun bestuur en inden
oorlog tussen Lutherse vorsten, Karel V en vorsten die nog trouw meer belasting, dit ging ten kosten van lonen van de adel. De adel
aan de paus waren. Na deze oorlog moesten onderdanen van ging hierdoor meer belasting innen van hun boeren, maar zij
een vorst het geloof van hun vorst volgen. Karel V trad af. Verder accepteerden dit niet. Er braken opstanden uit tegen vorsten, wat
was een een andere hervormer met veel aanhang in Europa, uiteindelijk uitbrak in de Boerenoorlog.
Calvijn. Hij stelde dat als een vorst zich niet aan Gods regels
hield, het volk hem mocht afzetten. Ook geloofde hij in
predestinatie. In zijn kerk waren er geen beelden of schilderijen,
en er was ook geen paus. Zijn aanhangers heten hugenoten, en
zo vochten vaak met katholieken. In 1598 kreeg elke fransman
recht op gewetensvrijheid (Edict van Nantes).
Conflict in de Veel spanningen en onrust Enkele honderden edelen dienden een verzoek in bij De hertog van Bourgondië trok zich niks aan van zijn leenheer, de
Nederlanden Margaretha, om de vervolging van protestanten te verminderen. Franse koning. De hertog en zijn opvolgers breidden hun
Zij gaf toe aan dit verzoek. Hierdoor kwamen veel protestanten grondgebied uit door veroveringen en door te trouwen. Hertog
naar de Nederlanden, en tijden hangenpreken spraken Karel de stoute stelde een raad in die aan rechtspraak deed, en
predikanten grote groepen mensen toe. Uiteindelijk leidde dit tot negeerde de privileges van steden en gewesten. Het
de beeldenstorm, waar protestanten katholieke kerken compleet particularisme stond tegenover centralisatie. Uiteindelijk werd
verwoestten. Hierna stuurde Filips II de Hertog van Alva naar de Karel V landsheer van de Nederlanden, hij wilde uniformering. Hij
Nederlanden, om beeldenstormers te straffen richtte hij de Raad stelde 3 bestuursraden in; De geheime raad (juristen, voor
van Beroerte, ook wel de Bloedraad genoemd, op. Dit zorgde wetten), De raad van financiën (edelen en juristen, belasting) en
voor alleen meer spanning. de Raat van State (edelen en juristen, politieke adviezen. De
macht van adel nam langzamerhand af. In elk gewest was een
stadshouder, elk gewest had een eigen
standenvertegenwoordiging, de gewestelijke staten, hierin
bespraken adel, stadsbestuurders en geestelijken hun belangen.
In de Staten-Generaal spraken vertegenwoordigers van de
gewesten over belastingverzoeken. Karel V was katholiek en hij
gaf protestanten de doodsstraf. Zijn opvolger was Filips II, en er
waren veel spanningen tussen hem een Willen van Oranje voor
religieuze redenen. Margaretha was de landvoogdes van de
Nederlanden.
De opstand Gewesten gingen bester samenwerken en handelen. Willem van Oranje begon op afstand het verzet te leiden. Na een
lange strijd trok het Spaanse leger zich terug uit Holland.
Uiteindelijk werd er bestloten dat een goedsdienstvrede zou zijn in
de Nederlanden, op termijn accepteerde iedereen dit (en ook de
Unie van Utrecht ontstond?). De republiek der Zeven Verenigde
Nederlanden ontstond en bleef in een oorlog met Spanje
