Hoofdstuk 3 waarnemen en interpreteren
Waarnemen en interpreteren doe je zonder dat je je daarvan bewust bent. Het denken, doen en
voelen van mensen wordt sterk beïnvloed door wat mensen zien.
3.3 waarnemen
Waarnemen: je bewust zijn van datgene wat je via je vijf zintuigen gewaarwordt. Er zijn factoren
die dit beïnvloeden. Waarnemen is meer dan alleen het ordenen van prikkels. Eerdere
ervaringen, leerprocessen, motieven en emoties spelen mee.
3.5 het belang van zorgvuldig waarnemen
Het gaat erom dat je in contact kunt treden met de ander, om op basis van een bepaald
onderzoek tot handelen te komen. De kwaliteit van die professionele relatie wordt voor een
belangrijk deel bepaald door de kennis die je als professional hebt van de factoren die de
waarneming en het interpreteren beïnvloeden.
3.6 factoren die de waarneming beïnvloeden
Attributie, op grond van persoonswaarneming trek je conclusies over de waargenomen persoon.
Labelen, interpretaties komen neet op ‘labelen’ wat je waarneemt.
Eerste indruk, heel snel en geheel automatisch
Categorisering, het indelen van mensen als lid van een groep of een categorie.
Stereotype en vooroordelen, een stereotype is een vaststaand beeld dat je van iemand hebt uit
een specifieke sociale categorie hebt.
Het halo-effect houdt in dat je de conclusie trekt dat alle eigenschappen van een persoon
positief zijn als je een globaal positief beeld van deze persoon hebt.
Een vooroordeel is een oordeel dat op de werkelijkheid gebaseerd lijkt te zijn, maar er niet mee
overeenkomt.
Plaats, groep, tijdsdruk en persoonlijke omstandigheden. Privé en in professionele context kan
de waarneming minder zuiver worden als je je laat leiden door je gevoelens van sympathie of
antipathie.
Pregnantie, een opvallende afwijking van het verwacht patroon waardoor je aandacht er juist
opvalt.
Vakkennis en geheugenschema’s. Vakkennis kan leiden tot een te specifieke gerichtheid op
bepaalde gedragingen van de ander.
Normen en waarden, taal en cultuur. Inclusief veiligheid.
3.7 digitale wereld
Je kunt de verbale en non-verbale reacties van de ander scherper zintuigelijk waarnemen in het
echt.
3.8 interpreteren
Waarneming komt overeen met observatie en interpretatie met gevolgtrekking.
3.9 factoren die de interpretatie beïnvloeden
Projectie, iets van jezelf op een ander projecteren
Verdringing, onderdrukken van emoties
Identificatie in een groep of situatie
Waarnemen en interpreteren doe je zonder dat je je daarvan bewust bent. Het denken, doen en
voelen van mensen wordt sterk beïnvloed door wat mensen zien.
3.3 waarnemen
Waarnemen: je bewust zijn van datgene wat je via je vijf zintuigen gewaarwordt. Er zijn factoren
die dit beïnvloeden. Waarnemen is meer dan alleen het ordenen van prikkels. Eerdere
ervaringen, leerprocessen, motieven en emoties spelen mee.
3.5 het belang van zorgvuldig waarnemen
Het gaat erom dat je in contact kunt treden met de ander, om op basis van een bepaald
onderzoek tot handelen te komen. De kwaliteit van die professionele relatie wordt voor een
belangrijk deel bepaald door de kennis die je als professional hebt van de factoren die de
waarneming en het interpreteren beïnvloeden.
3.6 factoren die de waarneming beïnvloeden
Attributie, op grond van persoonswaarneming trek je conclusies over de waargenomen persoon.
Labelen, interpretaties komen neet op ‘labelen’ wat je waarneemt.
Eerste indruk, heel snel en geheel automatisch
Categorisering, het indelen van mensen als lid van een groep of een categorie.
Stereotype en vooroordelen, een stereotype is een vaststaand beeld dat je van iemand hebt uit
een specifieke sociale categorie hebt.
Het halo-effect houdt in dat je de conclusie trekt dat alle eigenschappen van een persoon
positief zijn als je een globaal positief beeld van deze persoon hebt.
Een vooroordeel is een oordeel dat op de werkelijkheid gebaseerd lijkt te zijn, maar er niet mee
overeenkomt.
Plaats, groep, tijdsdruk en persoonlijke omstandigheden. Privé en in professionele context kan
de waarneming minder zuiver worden als je je laat leiden door je gevoelens van sympathie of
antipathie.
Pregnantie, een opvallende afwijking van het verwacht patroon waardoor je aandacht er juist
opvalt.
Vakkennis en geheugenschema’s. Vakkennis kan leiden tot een te specifieke gerichtheid op
bepaalde gedragingen van de ander.
Normen en waarden, taal en cultuur. Inclusief veiligheid.
3.7 digitale wereld
Je kunt de verbale en non-verbale reacties van de ander scherper zintuigelijk waarnemen in het
echt.
3.8 interpreteren
Waarneming komt overeen met observatie en interpretatie met gevolgtrekking.
3.9 factoren die de interpretatie beïnvloeden
Projectie, iets van jezelf op een ander projecteren
Verdringing, onderdrukken van emoties
Identificatie in een groep of situatie
