Samenvatting Hoofdstukken Sociaal Recht - Arbeidsrecht

Hoofdstuk 1 Hoofdstukken Sociaal Recht

Oriëntatie
-​ De mensen die tot de categorie werknemers behoren, kunnen in 3 groepen worden
onderverdeeld: werknemers binnen de private sector, ambtenaren binnen de
publieke sector en werknemers binnen de semipublieke sector.
-​ Zzp’er→ zelfstandige zonder personeel. Hebben bijna geen rechten.

Werkgever en werknemer: welke rechtsbronnen?
-​ Er zijn 6 belangrijke rechtsbronnen:
1.​ Het arbeidsovereenkomstenrecht;
2.​ Het vermogensrecht in het algemeen;
3.​ Overige wetten met betrekking tot de private sector;
4.​ De jurisprudentie (rechtersrecht);
5.​ De cao;
6.​ Het verdrag.

Arbeidsovereenkomstenrecht
-​ Boek 7 titel 10 (bijzondere regels).
-​ Art. 7:610 lid 1 BW→ definitie arbeidsovereenkomst.

Vermogensrecht in het algemeen
-​ De arbeidsovereenkomst is een obligatoire overeenkomst→ een overeenkomst
waaruit verbintenissen voortvloeien.
-​ Verbintenis→ een rechtsbetrekking tussen ten minste twee partijen, die ertoe leidt
dat de ene partij één of meer rechten verkrijgt en de andere partij één of meer
plichten op zich neemt.

Cao
-​ Collectieve arbeidsovereenkomst, die worden gesloten tussen een individuele
werkgever of één of meer werkgeversorganisaties enerzijds en vakbonden
anderzijds.

Verdrag
-​ Overeenkomst gesloten tussen 2 of meer landen. In een aantal gevallen kunnen
burgers zich rechtstreeks op zo’n verdragsbepaling beroepen.

Van dwingend recht tot aanvullend recht
-​ Dwingend recht→ recht waarvan niet of niet ten nadele van de werknemer mag
worden afgeweken.
-​ Driekwartdwingend recht→ recht waarvan uitsluitend kan worden afgeweken bij cao
of bij regeling door of namens een bevoegd bestuursorgaan. Alleen de vakbonden en
de werkgevers(organisaties) kunnen dus alleen in gezamenlijk overleg, met een cao
als resultaat, een andere regeling treffen dan de regeling in de wet.
-​ Semidwingend recht→ recht waarvan alleen kan worden afgeweken bij een
schriftelijk aangegane overeenkomst. De werkgever en werknemer kunnen
individueel van het bepaalde in de wet afwijken, onder de voorwaarde dat dit
schriftelijk gebeurt.

, -​ Aanvullend recht→ recht waarvan altijd, ook individueel en mondeling, mag worden
afgeweken.

Wetsartikelen van dwingende aard
-​ Zijn te herkennen aan de sanctie die staat op afwijking van de betreffende inhoud.
Wordt vaak gesteld→ elk beding, strijdig met enige bepaling van dit artikel, is nietig
of vernietigbaar of van dit beding kan niet worden afgeweken.
-​ Voorbeeld→ art. 7:655 BW en art. 7:645 BW.

Wetsartikelen van driekwartdwingende aard
-​ Er wordt expliciet in het betreffende wetsartikel aangegeven dat afwijking slechts
mogelijk is bij cao (of bij regeling door of namens een bevoegd bestuursorgaan).
-​ Voorbeeld→ art. 7:670 lid 14 BW en art. 7:672 lid 7 BW.

Wetsartikelen van semidwingende aard
-​ Het woord schriftelijk.
-​ Voorbeeld→ art. 7:628 lid 5 BW, art. 7:672 BW en art. 7:623 lid 2 BW.
-​ Van een bepaling van driekwartdwingend recht mag je niet bij individuele, schriftelijke
afspraak afwijken, maar van een bepaling van semidwingend recht mag wel bij de
cao worden afgeweken.

Wetsartikelen van aanvullend recht
-​ Als gezwegen wordt over de vraag of ervan mag worden afgewezen en zo ja, hoe.
-​ Voorbeeld→ art. 7:622 BW en art. 7:654 BW.

De bevoegde rechter
-​ Absolute competentie→ welk soort gerecht? Alle civielrechtelijke zaken moeten bij de
rechtbank aanhangig worden gemaakt. Bestaat uit een gewone (civiele) rechter en
de kantonrechter. Art. 93 Rv. De rechter die als eerste absoluut bevoegd is om van
een geschil kennis te maken→ rechter in eerste aanleg. Als partijen het niet eens zijn
met de beslissing van de rechter in de eerste aanleg, kunnen ze hoger beroep
instellen bij het gerechtshof. Na hoger beroep kunnen partijen nog in cassatie gaan
bij de Hoge Raad.
-​ Relatieve competentie→ in welke plaats? Art. 99 en 100 Rv.

Bevoegdheid in spoedeisende zaken
-​ Aanspannen van een kort geding→ spoedeisende gevallen.
-​ Voorzieningenrechter.

,Hoofdstuk 2 Hoofdstukken Sociaal Recht

Indeling van overeenkomsten van werk
-​ Het BW onderscheid 3 overeenkomsten waarin het verrichten van arbeid centraal
staat:
1.​ De arbeidsovereenkomst, art. 7:610-691 BW.
2.​ De overeenkomst tot aanneming van werk, art. 7:750-769 BW.
3.​ De overeenkomst van opdracht, art. 7:400-413 BW.

Kenmerken van overeenkomsten van werk
-​ De arbeidsovereenkomst, art. 7:610 lid 1 BW:
1.​ De ene partij, de werknemer, verbindt zich tegenover de andere partij, de
werkgever, arbeid te verrichten.
2.​ De werkgever verbindt zich loon te betalen.
3.​ De werknemer staat in dienst van de werkgever, hij staat in een
gezagshouding tot de werkgever.
-​ De overeenkomst tot aanneming van werk, art. 7:750 BW:
1.​ De ene partij, de aannemer, verbindt zich tegenover de andere partij, de
aanbesteder, een werk van stoffelijke aard tot stand te brengen en op te
leveren.
2.​ De aanbesteder verbindt zich een bepaalde prijs te betalen.
3.​ Tussen aannemer en aanbesteder bestaat geen arbeidsovereenkomst.
-​ De overeenkomst van opdracht, art. 7:400 BW:
1.​ De ene partij, de opdrachtnemer, verbindt zich tegenover de andere partij, de
opdrachtgever, werkzaamheden te verrichten.
2.​ Dit geschiedt anders dan op basis van een arbeidsovereenkomst (geen
gezagsverhouding).
3.​ De werkzaamheden bestaan uit iets anders dan het tot stand brengen van
een werk van stoffelijke aard.

Gezagsverhouding
-​ Er is onder meer sprake van een gezagsverhouding als de werkgever gerechtigd is
tijdens het werk eenzijdige instructies aan de werknemer te geven, die deze heeft op
te volgen. Tijdens het werk kunnen nog opdrachten en aanwijzingen worden gegeven
(machinebankwerker, kantinemedewerker en administrateur).
-​ Arrest Groen/Schoevers.
-​ De Hoge Raad geeft aan dat er 2 criteria zijn waaraan moet worden getoetst of een
arbeidsovereenkomst tussen partijen geldt:
1.​ Wat hebben partijen ten tijde van het sluiten van de overeenkomst beoogd?
2.​ Hoe hebben partijen vanaf het moment dat de overeenkomst is gaan werken,
feitelijk uitvoering aan de overeenkomst gegeven? Hebben ze ook dagelijks
concreet gehandeld zoals ze hebben afgesproken toen ze de overeenkomst
sloten?
-​ Bij de beoordeling of er een arbeidsovereenkomst is, moet er zowel de
partijbedoeling als de feitelijke uitvoering worden vastgesteld. Er moet ook naar 2
elementen worden gekeken:
1.​ Formele gezagscriterium→ de mate waarin de betreffende overeenkomst lijkt
op de reguliere arbeidsovereenkomst in de organisatie.

, 2.​ Materiële gezagscriterium→ moet worden bezien of en in hoeverre de
ondernemer bevoegd is de werker eenzijdige instructies te geven bij de
uitvoering van de arbeid.
-​ Bij de beantwoording van de vraag of aan het formele gezagscriterium voldaan is,
kunnen verschillende aanknopingspunten een rol spelen:
1.​ Wat is de mate van continuïteit van de betreffende arbeidsrelatie?
2.​ Wie draagt de eindverantwoordelijkheid voor het resultaat van de arbeid?
3.​ Wordt loon betaald op een wijze die gebruikelijk is bij de andere werknemers
in de onderneming? Geldt hetzelfde voor de andere arbeidsvoorwaarden?
-​ Continuïteit→ er is sprake van een arbeidsovereenkomst als de werknemer
gedurende een bepaalde werktijd in een vaste regelmaat werkzaam is voor de
wederpartij.
-​ Eindverantwoordelijkheid→ draagt een ander dan degene die de arbeidsprestatie
verricht, de eindverantwoordelijkheid voor het resultaat, dan duidt dit op het bestaan
van een arbeidsovereenkomst.
-​ Loonbetaling en andere arbeidsvoorwaarden→ wordt de werker betaald zoals de
werknemers normaal in de onderneming worden betaald, dan kan dat een aanwijzing
zijn dat er voldaan is aan het formele gezagscriterium. Groen/Schoevers.

Rechtsvermoeden, art. 7:610a BW
-​ In de discussie over de vraag of iemand werkzaam is op basis van een
arbeidsovereenkomst, met alle bescherming die daaraan verbonden is, of op basis
van een ander soort overeenkomst, kan mogelijk een beroep worden gedaan op het
rechtsvermoeden van art. 7:610a BW.
-​ Indien iemand in 3 achtereenvolgende maanden ten behoeve van een ander
(wekelijks of gedurende 20 uur per maand) tegen beloning arbeid heeft verricht,
wordt vermoed dat sprake is van een arbeidsovereenkomst. Gedurende 3 maanden
is gewerkt of als niet wekelijks arbeid is verricht, dat dat ten minste gedurende 20 uur
per maand is gebeurd.
-​ Indien aan de criteria van art. 7:610a BW is voldaan, wordt vermoed dat er sprake is
van een arbeidsovereenkomst.

Uitzendkracht
-​ Onderkruipersverbod→ uitzendbureaus mogen geen uitzendkrachten sturen naar
ondernemingen waar gestaakt wordt.
-​ Waadi→ Wet aanpak schijnconstructies dat uitzendbureaus als derden die worden
ingeschakeld, hoofdelijk aansprakelijk zijn voor het betalen van het minimumloon aan
de uitzendkrachten.
-​ Binnen het uitzendwezen treffen we een driehoeksverhouding aan, samengesteld uit:
uitzendkracht, uitzendbureau (uitlener) en opdrachtgever (inlener).

Relatie 1: opdrachtgever - uitzendbureau
-​ Tussen de opdrachtgever en het uitzendbureau is er een leerovereenkomst of een
overeenkomst van opdracht tot stand gekomen.

Relatie 2: inlener - uitzendkracht
-​ Tussen uitzendkracht en inlener bestaat geen arbeidsovereenkomst.