College 1 Introductie 04/02
Deel 1
- Het publieke debat
- Sociale media gebruik in Nederland
- De (a) sociale effecten van sociale media
- Wat is CMC?
Deel 2
- Opzet vak
Het publieke debat
Gaat erom dat jongeren
verslaafd zijn aan sociale
media en de media aandacht
en publiek debat wat zich
daarover uitspreekt.
,Social media gebruik in Nederland
(Newcom Research & Consultancy, 2025)
● WhatsApp is het grootste platform in 2025, gevolgd door YouTube en Facebook
● X (Twitter) verliest relatief sterk met 450.000 minder gebruikers
● Veel kleinere platforms verliezen gebruikers met BeReal als uitschieter met 600.000
minder
● Op de grote(re) platforms neemt het dagelijks gebruik toe met uitzondering van BeReal
● Social media ziet men vaker als negatief voor het welzijn: 2.4 miljoen voelen zich er
ongelukkiger door
● 5.2 miljoen Nederlanders proberen hun gebruik op social media te verminderen
● De jongeren die veel tijd aan social media besteden voelen zich er (steeds) minder
gelukkig door
Conclusies
1. Het gebruik van social media blijft hoog, maar Nederlanders worden kritischer in welke
platforms ze dagelijks gebruiken
2. X verliest fors met een daling van bijna een half miljoen gebruikers. Ook BeReal neemt
flink af
3. Het aantal dagelijkse gebruikers neemt bij (vrijwel) alle grote(re) platforms toe
4. Nederlanders ervaren social media vaker als negatief voor hun welzijn en ouders maken
zich vaker zorgen over social media en hun kind
5. In navolging van Australië zien we dat bijna 6 op de 10 Nederlanders voorstander is van
een verbod op social media voor kinderen onder de 16 jaar
Hoe zit het nu met de (a) sociale effecten
● Verbinding in tijden van social distancing
● Ouderen en jongeren willen meer persoonlijk contact ipv smartphones
● Verslavingsgedrag bij kinderen
● Moe en afgeleid
● The anxious generation : Geen bewijs dat social media te maken heeft met de epidemie
van teenage mental illness
Computer-Mediated Communication
CMC is communication that takes place between human beings via the instrumentality of
computers (Herring, 1996)
● Menselijke communicatie (communication)
● Via (mediated)
● Een computer (computer)
HMC = Human Machine Communication
,Aspecten van CMC
1. Communicatie
- Communicatie tussen mensen
- Sociale interacties
- Dynamisch, interactioneel, multifunctioneel, multimodaal (tekst, beeld, audio)
3. Mediatie
- Het proces waarmee communicatie wordt overgebracht
- Technologische mediatie: het medium
- Variatie in platformen
2. Computer
- Desktop, laptop, tablet, smartphone, smartwatch
Waarom bestuderen?
First level effects
Eerste orde effecten
Hebben vooral betrekking op technische gevolgen, bijvoorbeeld de snelheid waarmee wordt
gecommuniceerd, de toenemende efficiëntie, of de verhoogde productiviteit
Supposed to do: De bedoelde effecten (de reden waarom iets is uitgevonden)
Second level effects
Tweede orde effecten
Zijn veranderingen die optreden door het gebruik van communicatietechnologie in de manier
waarop mensen met elkaar omgaan, communiceren en zich tot elkaar verhouden
(> de effecten op sociaal vlak = focus van dit jaar)
Actually do with them: De onbedoelde effecten
CMC in verschillende disciplines
● Organisationeel (bijv: samenwerken via CMC, virtuele teams)
● Sociaal (bijv. Sociale leven, dating, social support groups, filter bubbles)
● Educatief (bijv. Leren via CMC, discussion board, online assistent)
● Commercieel (bijv. Social media marketing, chatbots, webcare)
Communicatie op internet en de impact daarvan
Wordt beïnvloed door o.a.:
● Het kanaal (platform)
● De modaliteiten (tekst, beeld, geluid)
● De mensen (gesprekspartners)
● De relatie tussen de gesprekspartners
● Het onderwerp
● Of de interactie synchroon of asynchroon is
● Of de interactie publiek of privé is
, ● De algemene attitude van participanten t.o.v. online communicatie
CMC-theorieën: Lost versus liberated perspectief
Lost Liberated
● Negatief over mogelijkheden CMC ● Positief over mogelijkheden CMC
communicatie communicatie
● Lastig om hechte relaties op te ● Wel mogelijk om hechte relaties op te
bouwen via CMC bouwen via CMC
● Cues Filtered Out ● Cues Filtered In
Opzet van het vak
Literatuur
- Reader: social aspects of new media:
Opdracht en tentamen
● Cijfer voor opdracht (debat) 20%
● Tentamen over de literatuur en collegestof 80%
Opdracht
● Deadline 1 april 13:00 inleveren referenties
● Debat tijdens werkcollege op 8 en 10 april
● Je wordt samen met een medestudent gekoppeld aan een stelling.
● De ene student verdedigt de stelling (pro), terwijl de andere student de
stelling betwist (contra).
● Jullie zullen tijdens het werkcollege in een debat van 5 minuten per persoon de stelling
verdedigen.
● Het debat wordt beoordeeld met een individueel cijfer.
● Een week voorafgaand aan het debat lever je een document in met de referenties die je
wil gebruiken (digitaal, via Canvas).
● Een uitgebreide opdrachtomschrijving komt in de loop van het vak op Canvas te staan,
bij modules.
Deel 1
- Het publieke debat
- Sociale media gebruik in Nederland
- De (a) sociale effecten van sociale media
- Wat is CMC?
Deel 2
- Opzet vak
Het publieke debat
Gaat erom dat jongeren
verslaafd zijn aan sociale
media en de media aandacht
en publiek debat wat zich
daarover uitspreekt.
,Social media gebruik in Nederland
(Newcom Research & Consultancy, 2025)
● WhatsApp is het grootste platform in 2025, gevolgd door YouTube en Facebook
● X (Twitter) verliest relatief sterk met 450.000 minder gebruikers
● Veel kleinere platforms verliezen gebruikers met BeReal als uitschieter met 600.000
minder
● Op de grote(re) platforms neemt het dagelijks gebruik toe met uitzondering van BeReal
● Social media ziet men vaker als negatief voor het welzijn: 2.4 miljoen voelen zich er
ongelukkiger door
● 5.2 miljoen Nederlanders proberen hun gebruik op social media te verminderen
● De jongeren die veel tijd aan social media besteden voelen zich er (steeds) minder
gelukkig door
Conclusies
1. Het gebruik van social media blijft hoog, maar Nederlanders worden kritischer in welke
platforms ze dagelijks gebruiken
2. X verliest fors met een daling van bijna een half miljoen gebruikers. Ook BeReal neemt
flink af
3. Het aantal dagelijkse gebruikers neemt bij (vrijwel) alle grote(re) platforms toe
4. Nederlanders ervaren social media vaker als negatief voor hun welzijn en ouders maken
zich vaker zorgen over social media en hun kind
5. In navolging van Australië zien we dat bijna 6 op de 10 Nederlanders voorstander is van
een verbod op social media voor kinderen onder de 16 jaar
Hoe zit het nu met de (a) sociale effecten
● Verbinding in tijden van social distancing
● Ouderen en jongeren willen meer persoonlijk contact ipv smartphones
● Verslavingsgedrag bij kinderen
● Moe en afgeleid
● The anxious generation : Geen bewijs dat social media te maken heeft met de epidemie
van teenage mental illness
Computer-Mediated Communication
CMC is communication that takes place between human beings via the instrumentality of
computers (Herring, 1996)
● Menselijke communicatie (communication)
● Via (mediated)
● Een computer (computer)
HMC = Human Machine Communication
,Aspecten van CMC
1. Communicatie
- Communicatie tussen mensen
- Sociale interacties
- Dynamisch, interactioneel, multifunctioneel, multimodaal (tekst, beeld, audio)
3. Mediatie
- Het proces waarmee communicatie wordt overgebracht
- Technologische mediatie: het medium
- Variatie in platformen
2. Computer
- Desktop, laptop, tablet, smartphone, smartwatch
Waarom bestuderen?
First level effects
Eerste orde effecten
Hebben vooral betrekking op technische gevolgen, bijvoorbeeld de snelheid waarmee wordt
gecommuniceerd, de toenemende efficiëntie, of de verhoogde productiviteit
Supposed to do: De bedoelde effecten (de reden waarom iets is uitgevonden)
Second level effects
Tweede orde effecten
Zijn veranderingen die optreden door het gebruik van communicatietechnologie in de manier
waarop mensen met elkaar omgaan, communiceren en zich tot elkaar verhouden
(> de effecten op sociaal vlak = focus van dit jaar)
Actually do with them: De onbedoelde effecten
CMC in verschillende disciplines
● Organisationeel (bijv: samenwerken via CMC, virtuele teams)
● Sociaal (bijv. Sociale leven, dating, social support groups, filter bubbles)
● Educatief (bijv. Leren via CMC, discussion board, online assistent)
● Commercieel (bijv. Social media marketing, chatbots, webcare)
Communicatie op internet en de impact daarvan
Wordt beïnvloed door o.a.:
● Het kanaal (platform)
● De modaliteiten (tekst, beeld, geluid)
● De mensen (gesprekspartners)
● De relatie tussen de gesprekspartners
● Het onderwerp
● Of de interactie synchroon of asynchroon is
● Of de interactie publiek of privé is
, ● De algemene attitude van participanten t.o.v. online communicatie
CMC-theorieën: Lost versus liberated perspectief
Lost Liberated
● Negatief over mogelijkheden CMC ● Positief over mogelijkheden CMC
communicatie communicatie
● Lastig om hechte relaties op te ● Wel mogelijk om hechte relaties op te
bouwen via CMC bouwen via CMC
● Cues Filtered Out ● Cues Filtered In
Opzet van het vak
Literatuur
- Reader: social aspects of new media:
Opdracht en tentamen
● Cijfer voor opdracht (debat) 20%
● Tentamen over de literatuur en collegestof 80%
Opdracht
● Deadline 1 april 13:00 inleveren referenties
● Debat tijdens werkcollege op 8 en 10 april
● Je wordt samen met een medestudent gekoppeld aan een stelling.
● De ene student verdedigt de stelling (pro), terwijl de andere student de
stelling betwist (contra).
● Jullie zullen tijdens het werkcollege in een debat van 5 minuten per persoon de stelling
verdedigen.
● Het debat wordt beoordeeld met een individueel cijfer.
● Een week voorafgaand aan het debat lever je een document in met de referenties die je
wil gebruiken (digitaal, via Canvas).
● Een uitgebreide opdrachtomschrijving komt in de loop van het vak op Canvas te staan,
bij modules.
