Samenvatting Inleiding in de persoonlijkheidspsychologie - Persoonlijkheidspsychologie

Samenvatting Persoonlijkheidspsychologie

Les 1: kennismaking met het olod

Waarom is persoonlijkheidspsychologie nuttig?

 In kaart brengen van persoonlijkheid
 Beschrijven hoe iem in elkaar zit
 Verklaren waarom iem zich op een bepaalde, soms irrationele
manier gedraagt
 Voorspellen of iem gedrag nogmaals zal stellen
= cruciaal in de begeleiding van iem!



Wat is persoonlijkheidspsychologie niet?

o Cold reading (=een methode om, zonder werkelijk iets over de
gesprekspartner te weten, de indruk te wekken dat men wel iets
over hem weet, bv waarzegsters, bij politieverhoren,…)
o Barnum effect of Forer effect (=de neiging van individuen om
algemeen geldende uitspraken te aanvaarden als zijnde typerende
voor zichzelf)



Persoonlijkheidspsychologie = de tak vd psychologie die zich bezighoudt
met het bestuderen van persoonlijkheid




1

,3 analyseniveaus van persoonlijkheid:

1. Elk mens is zoals alle anderen
 Human nature
 Gemeenschappelijkheden
 Ergens bij willen horen
Bv. puberteit & seksuele interesse
2. Elk mens is zoals sommige anderen
 Individuele verschillen
 Verschillen tussen groepen
Bv. mate van perfectionisme bij sporters
3. Elk mens is als geen ander
 Uniciteit
 Iemands unieke manier van verdriet hebben

Voorbeeld

Yannick…

…ervaart verdriet net zoals iedereen.

…hecht minder belang aan familiebanden dan zijn vriend.

…sport heel graag als individu.




Persoonlijkheid kan nomothetisch of idiografisch onderzocht worden;




Wat is persoonlijkheid?

 Breed veld dus in wetenschappelijke context: nood aan definitie

2

,  Vanuit cultureel perspectief: veel verschillende theorieën die
opgedeeld kunnen worden in entiteitstheorieën (human nature =
stabiel) en incrementele theorieën (human nature = dynamisch)

Persoonlijkheid heeft betrekking op de kenmerkende individuele
verschillen tussen mensen in de manier waarop ze denken, zich
voelen en zich gedragen (complex). Deze individuele verschillen
zijn vrij stabiel en deels genetisch bepaald en openbaren zich in
verschillende situaties (georganiseerd).



Les 2: persoonlijkheid; een introductie

Kenmerkende individuele verschillen

Kenmerken = traits = eigenschappen die verschillen tussen mensen
beschrijven

De trekpsychologie bestudeert deze traits met als doel de
basisdimensies vd persoonlijkheid in kaart brengen door correlaties. De
functies van traits zijn beschrijvend, verklarend & voorspellend.



Karakter:

=Kenmerkend & typerende vd persoon

 Meestal stereotype beschrijving

2 uitgangpunten: karaktertrekken als eigenschappen (=causaal) &
karaktertrekken als samenvattingen (=niet causaal)



Verschil tussen karakter & persoonlijkheid:

Karakter Persoonlijkheid
Herkomst Ontstaat door Aangeboren &
opvoeding & omgeving gevormd door
ervaringen
Meting Moeilijk meetbaar Meetbaar via
vragenlijsten
Focus Morele, ethische & Gedrag, emoties &
normatieve kenmerken gedachten
Verandering Kan doorheen het Stabiel met enige
leven sterk veranderen flexibiliteit




3

, Temperament:

- Ontstaan (vroeger) = vloeistoffen in het lichaam
- Nu = basale persoonlijkheidseigenschappen die vertrekken vanuit
emotionele ervaring & gedrag
- Aanwezig vanaf kindertijd + observeerbaar
- Meer biologisch bepaald



Theorieën over temperament:



1.Thomas & Chess

Kinderen onderzocht obv 9 parameters:

 Activiteitsniveau
 Regelmaat
 Initiële reactie (toenadering/terugtrekking)
 Aanpassingsvermogen
 Intensiteit
 Stemming
 Afleidbaarheid
 Aandachts- en doorzettingsvermogen
 Gevoeligheidsdrempel



3 soorten temperamenten:

Makkelijke kind – 40%

Moeilijke kind – 10%

Langzame starter – 15%

Meng – 35%




2.Rothbart

4