Deel 1 Wat is een bedrijf?
Hoofdstuk 1 Bedrijf en bedrijfskunde
§1 Het bedrijf
Organisatie, bedrijf en onderneming
We komen organisaties en bedrijven tegen in alle maten en soorten. Deze organisaties en
bedrijven werken op verschillende manieren. Het is belangrijk verschillende typen van elkaar
te onderscheiden, omdat dit bepaalt welke theorieën erop toe te passen zijn.
Organisatie: Een menselijke samenwerking die doelgericht is en als blijvend bedoeld is.
Bedrijf: Organisaties die goederen en/of diensten voortbrengen of handel drijven met het
doel deze op een afzetmarkt te verkopen.
- Bedrijven zonder winstoogmerk (non-profitinstellingen): Het leveren van
goederen en/of diensten voor algemeen nut tegen de laagst mogelijke offers.
Voorbeeld: ziekenhuis, gemeentelijk vervoersbedrijf en waterleidingmaatschappij.
- Bedrijven met winstoogmerk (onderneming): Op eigen kracht een opbrengst
voor hun producten en/ of diensten realiseren die hoger is dan de kosten
van het maken of leveren ervan → verdienen. De bedrijfseigenaar krijgt de
winst als beloning voor zijn investering in het bedrijf. Voorbeeld: Volvo,
Unilever en Philips.
Een organisatie is alleen een bedrijf als zij
goederen of diensten produceert.
Een bedrijf is alleen een onderneming als zij
gericht zijn op het maken van winst.
Bedrijven zijn organisaties
Een bedrijf is, naast dat het goederen produceert, diensten levert en/of handel
drijft, een organisatie → een menselijk samenwerkingsverband dat doelgericht en
blijvend is. 4 belangrijke kenmerken:
1. De mens in de organisatie: Wij bespreken organisaties en bedrijven waarin
mensen actief zijn.
2. De samenwerking in een organisatie: Mensen moeten in een organisatie zo goed
en handig mogelijk met elkaar samenwerken. De ervaring leerde dat je in een
samenwerkingsverband meer kan bereiken dan individueel.
Samenwerken loont omdat dan het synergie-effect optreedt. Het resultaat van het totale
samenwerkingsverband is groter dan een optelling van de resultaten van de individuele
prestaties. Voorbeeld: Een bouwbedrijf werkt samen om flatgebouwen te bouwen,
voetbalteam, het leger, krantenredactie, school en sociale media.
3. Doelgerichtheid binnen een organisatie: Een organisatie is altijd opgericht met
een bepaald doel. Organisatiedoelen kunnen veranderen, maar er zullen altijd 1 of
meer gezamenlijke doelen aanwezig moeten zijn.
4. Continuïteit in een organisatie: De organisaties blijven bestaan. Een onderneming
blijft investeren om in de toekomst te blijven bestaan. Soms worden organisaties
opgeheven als het doel is bereikt, bijvoorbeeld wereldkampioenschap voetbal. De
bedrijfskunde gaat echter meestal uit van de going-concerngedachte → je gaat bij
het nemen van managementbeslissingen uit van de continuïteit van het
, bedrijf. De interne hoofddoelstelling voor bedrijven is het voortbestaan van het
bedrijf. De externe hoofddoelstelling van bedrijven is het voorzien in een
(maatschappelijke) behoefte.
Vereenvoudigde weergave van de werking van een bedrijf
Met bedrijven bedoelen we nu winst
gerichte bedrijven (ondernemingen).
Bedrijven worden opgericht met een
bepaalde doelstelling. Om die
doelstelling te realiseren zal input
veranderd moeten worden in output.
Dit kun je in een schema weergeven
en wordt het transformatieproces
genoemd. Bij een
blackboxbenadering wordt er niet aangegeven hoe input tot de juiste output wordt
getransformeerd. Men beschouwt het bedrijf als een zwarte doos waarbij alleen gezien kan
worden wat er ingaat en wat er uitkomt.
§2 Wat is bedrijfskunde?
De nettowinstmarge geeft de mate aan waarin je van de omzet nog winst overhoudt.
Nettowinst
Nettowinstmarge = x 100%
Omzet
Nettowinst: Als een bedrijf alle rekeningen aan toeleveranciers en salarissen heeft betaald,
de rente op leningen en de belastingen heeft betaald, et cetera.
Omzet: Alles wat het bedrijf verkocht heeft (eenheden x prijs).
Bedrijfskunde gaat over bedrijven
De bedrijfskunde is het vakgebied dat zich bezighoudt met het op de juiste wijze
organiseren, in elkaar zetten en regelen van bedrijven. Het aandachtsgebied van dit vak
betreft bedrijven en bedrijfsvoering.
De bedrijfsomgeving is belangrijk in de bedrijfskunde
De omgeving van het bedrijf is belangrijk. Met omgeving wordt gedoeld op elementen
buiten het bedrijf die echter wel van invloed zijn op de werking van het bedrijf. Bijvoorbeeld:
klanten, de overheid, vakbonden en de economische situatie. De invloed van de omgeving
op het bedrijf is groot. Het bedrijf zal zich enerzijds moeten aanpassen aan de omgeving,
maar zal ook proberen de omgeving te beïnvloeden. Bijvoorbeeld door reclame.
Bedrijfskunde is multidisciplinair
Bedrijfskunde kun je zien als een overkoepelend vakgebied dat waar nodig andere
vakgebieden combineert. De bedrijfskunde brengt op zichzelf staande vakken samen omdat
een op te lossen bedrijfsprobleem vaak niet toe te splitsen is op 1 vakgebied. Bedrijfskunde
heeft dus een multidisciplinair karakter, want er komen verschillende disciplines in de
bedrijfskunde samen.
De volgende vakgebieden spelen binnen de bedrijfskunde een rol:
- Bedrijfseconomie: De werking van financiën binnen bedrijven. Bijvoorbeeld het