Toxicologie = vergiftigingsleer
Het houdt zich bezig met de vraag waarom en hoe een bepaalde stof toxisch kan zijn wat te maken
heeft met de kinetiek en dynamiek van een stof.
Toxicologie is o.a. farmacologie van de“Overdoseringen” (benaderingswijzenzoals rekenregels zijn
gelijk).
Deelgebieden toxicologie
Bedenk een aantal redenen dat LD50 een slechte maat is om een voorspelling te doen over
blootstelling bij mensen?
Het wordt in dieren onderzocht, het zijn geen mensen (ander metabolisme)
Dieren worden eenmalig blootgesteld, mensen worden gedurende hun leven steeds met een
lage concentratie blootgesteld
Er wordt alleen maar gekeken naar het effect van één stof, mensen worden blootgesteld aan
meerdere stoffen.
Gevaar (hazard)
Is een stof eigenschap, intenstrieke eigenschap bv mutageen zijn of corrosief.
Risico (risk)
Wanneer er daadwerkelijke vergiftiging verschijnselen optreden, bv als het over een mutagene stof
gaat dat je kanker krijgt.
Dus risico is de kans dat er iets nadeligs zich voordoet op het moment dat je wordt blootgesteld aan
die stof.
LD50
De waarde van de dosering waarbij de helft van de blootgestelde proefdieren sterft, in mg/kg.
Een nadeel van het LD50 is :
- dat het getest is op dieren (andere metabolisme)
- dat er veel dieren voor nodig zijn
- dat de toxine maar 1 keer wordt toegevoegd terwijl er gekeken wordt naar acute
toxicieit.
o Dit is onhandig. De mens wordt door hun leven heen meerdere keren
blootgesteld, maar met een lagere concentratie.
, - Dat het van 1 stof is terwijl mensen juist aan meerdere stoffen tegelijkertijd worden
blootgesteld een mengsel van stoffen
- De immuunsysteem van het dier is anders dan die van de mens
De voor- en nadelen van een rat als modeldier voor onderzoek (bv. aan de leverfunctie).
Voordelen: orgaan is te bestuderen in het intacte organisme / dieren zijn goed fokbaar/ er zijn
foklijnen en knock-out lijnen verkrijgbaar.
Nadelen: kloof mens-proefdier: niet dezelfde bouw; niet altijd dezelfde metabole routes. Ethische
bezwaren tegen gebruik van het dier op zich
Als er iets bij de dier gemeten wordt dan wordt dat vertaald naar een factor 10 minder voor de mens
en dan nog een factor 10 omdat niet alle mensen gelijk zijn.
Het NOAEL (No Observed Adverse Effect Level) is het punt waar er nog net geen nadelig effect
optreed in de dierproeven.
Dit wordt dat twee keer met factor 10 verkleint -> In totaal met een factor 100 om de dagelijkse
intake van een stof voor de mens te bepalen -> ADI (Acceptable Daily Intake)
Het houdt zich bezig met de vraag waarom en hoe een bepaalde stof toxisch kan zijn wat te maken
heeft met de kinetiek en dynamiek van een stof.
Toxicologie is o.a. farmacologie van de“Overdoseringen” (benaderingswijzenzoals rekenregels zijn
gelijk).
Deelgebieden toxicologie
Bedenk een aantal redenen dat LD50 een slechte maat is om een voorspelling te doen over
blootstelling bij mensen?
Het wordt in dieren onderzocht, het zijn geen mensen (ander metabolisme)
Dieren worden eenmalig blootgesteld, mensen worden gedurende hun leven steeds met een
lage concentratie blootgesteld
Er wordt alleen maar gekeken naar het effect van één stof, mensen worden blootgesteld aan
meerdere stoffen.
Gevaar (hazard)
Is een stof eigenschap, intenstrieke eigenschap bv mutageen zijn of corrosief.
Risico (risk)
Wanneer er daadwerkelijke vergiftiging verschijnselen optreden, bv als het over een mutagene stof
gaat dat je kanker krijgt.
Dus risico is de kans dat er iets nadeligs zich voordoet op het moment dat je wordt blootgesteld aan
die stof.
LD50
De waarde van de dosering waarbij de helft van de blootgestelde proefdieren sterft, in mg/kg.
Een nadeel van het LD50 is :
- dat het getest is op dieren (andere metabolisme)
- dat er veel dieren voor nodig zijn
- dat de toxine maar 1 keer wordt toegevoegd terwijl er gekeken wordt naar acute
toxicieit.
o Dit is onhandig. De mens wordt door hun leven heen meerdere keren
blootgesteld, maar met een lagere concentratie.
, - Dat het van 1 stof is terwijl mensen juist aan meerdere stoffen tegelijkertijd worden
blootgesteld een mengsel van stoffen
- De immuunsysteem van het dier is anders dan die van de mens
De voor- en nadelen van een rat als modeldier voor onderzoek (bv. aan de leverfunctie).
Voordelen: orgaan is te bestuderen in het intacte organisme / dieren zijn goed fokbaar/ er zijn
foklijnen en knock-out lijnen verkrijgbaar.
Nadelen: kloof mens-proefdier: niet dezelfde bouw; niet altijd dezelfde metabole routes. Ethische
bezwaren tegen gebruik van het dier op zich
Als er iets bij de dier gemeten wordt dan wordt dat vertaald naar een factor 10 minder voor de mens
en dan nog een factor 10 omdat niet alle mensen gelijk zijn.
Het NOAEL (No Observed Adverse Effect Level) is het punt waar er nog net geen nadelig effect
optreed in de dierproeven.
Dit wordt dat twee keer met factor 10 verkleint -> In totaal met een factor 100 om de dagelijkse
intake van een stof voor de mens te bepalen -> ADI (Acceptable Daily Intake)
