Samenvatting Transactionele Analyse HF 10 t/12, H14 en H16

Inhoud
Aard en oorsprong van het levensscript (Hoofdstuk 10, bladzijde 106).......................................................2
Hoe het script geleefd wordt (Hoofdstuk 11, bladzijde 113)........................................................................4
Levensposities (Hoofdstuk 12, bladzijde 122).............................................................................................8
Injuncties en besluiten (Hoofdstuk 14, bladzijde 137)...............................................................................10
Drivers en het miniscript (Hoofdstuk 16, bladzijde 156)...........................................................................15




1

, Aard en oorsprong van het levensscript (Hoofdstuk 10, bladzijde 106)

Levensscript: een onbewust levensplan gemaakt in de jeugd, bekrachtigd door de ouders,
‘gerechtvaardigd’ door opeenvolgende gebeurtenissen en eindigend in een daartoe besloten
uitkomst.

 Script is een levensplan:
o het script in de TA onderscheidt zich van de andere door zijn opvatting dat het
kind een specifiek plan voor zijn eigen leven ontwerpt en niet een algemeen beeld
van het leven  script in de vorm van een toneelstuk  begin, midden en eind.
 Script is gericht op pay-off:
o Pay-off: de eindscene waarop het script is gericht  het script wordt geschreven
met scenes die tot de eindscene leiden.
 Het script bewust op besluiten:
o Het script wordt door het kind besloten en wordt niet alleen bepaald door de
omgeving en ouders.
o Besluiten: conclusie betreffende zichzelf, anderen en de wereld, getrokken tijdens
de vroege jeugd als de best mogelijke manier om te overleven om behoeften
bevredigd te krijgen binnen de beperking van de wijze waarop het kind voelt of de
werkelijkheid toetst.
 Script wordt bekrachtigd door de ouders:
o Ouders oefenen belangrijke invloed uit op de scriptbesluiten van het kind 
boodschappen.
o Scriptboodschap: een verbale of non-verbale boodschap van de ouders op basis
waarvan het kind gedurende het proces van scriptvorming conclusies trekt over
zichzelf, anderen en de wereld.
 Van script zijn wij ons niet bewust:
o We blijven ons als volwassene vaak onbewust van ons script en de vroege
besluiten doe wellicht vorm geven aan ons gedrag.
 De werkelijkheid wordt geherdefinieerd om het script te ‘rechtvaardigen’:



2

, o Iedereen interpreteert de werkelijkheid binnen zijn/haar eigen referentiekader 
deze hoort te passen bij het script.

Oorsprong van het script:

 2 cruciale elementen van scriptvorming:
1. Scriptbesluiten staan voor de beste strategie van het kind om te overleven in een
wereld die vaak vijandig en zelfs levensbedreigend lijkt te zijn.
2. Scriptbesluiten worden genomen op basis van emoties en het
werkelijkheidsonderzoek van het kind.

Reactie op een vijandige wereld:

 Kind in positie van verliezer: ouders bezitten alle macht tot overleving en later over
behoeften  kind maakt strategieën om te overleven en behoeften (zo goed mogelijk) te
bevredigen.

Vroeg werkelijkheidsonderzoek en emotie:

 Scriptbesluiten op typische kindermanieren van denken en voelen  extreme emoties als
baby leiden tot extreem karakter in besluiten.
 Kind redeneert vanuit het specifieke naar het algemene: VB. Mama reageert niet elke
keer dat ik huil  mama is niet te vertrouwen  mensen zijn niet te vertrouwen.
 Compensatie van machteloosheid door verbeelding
 Kleine kinderen hebben moeite met verschil wens en daad: VB. Een peuter kan het
gevoel hebben “Ik wil de nieuwe baby doodmaken; hij krijgt alle aandacht”, voor hem
komt dit hetzelfde neer als “Ik heb de nieuwe baby doodgemaakt”. Hij kan op de
conclusie komen “Ik ben een moordenaar en dus slecht.”  Als volwassene een
onterecht vaag schuldgevoel.




3