I. Wereldgeschiedenis in debat
Wat is globalisering?
Begrip is niet duidelijk > moeilijk vast te pinnen wat het nu werkelijk is
Dreigt leeg begrip te worden
Globalisering is een begrip dat een proces aangeeft
Cluster van processen > migratiestromen, verspreiding van wetenschappelijke en culturele
ideeën
Onderdeel van wereldwijde proces van modernisering
Poging tot omschrijving
Globalisering houdt in:
Nationale staten worden minder belangrijk
Cultuur steeds meer bepaald door buitenaf
Glocalization > inbedding nieuwe elementen in eigen cultuur
Tijd-ruimtecompressie of deterritorialisering
Transformationalisten > Held!
Beschrijving: Globalisering is de geschiedenis van netwerken van interacties, die geleidelijk steeds
duurzamer, globaler en steeds belangrijker worden en leiden tot integratie, dis is globalisering: "
development, concentration, and increasing importance of worldwide integration. "
MAAR netwerken zijn flexibel ; kunnen ook verdwijnen & ongelijkheid blijft onderbelicht.
II. Wereldwijde Connecties tot 1500
In Oudheid was groot deel van de wereld nog niet bekend
Men leefde in Oudheid niet in isolatie > wel contacten
Minder permanent
Minder sporen van over
In hoeverre vertoonde de wereld voor 1500 al kenmerken van verbindingen tussen mensen?
Proto-globalisering?
Aspecten van globalisering
Macht en expansie uitbreiding van staten
Connectiviteit ( soorten verbindingen )
Cultuur en identiteit ( altijd een vorm van uitwisseling waardoor culturen worden aangepast)
Migratie 1.600.000 tot 10.000 jaar voor Christus
Vormen van migratie > zo oud als de mens
Vanuit Afrika verspreid over de wereld
Keerpunt: Neolithische revolutie
Uitvinding landbouw > grote veranderingen in organisatie van de mens
Mesopotamië, Indus Vallei, Gele rivier (China), Egypte
Politieke leiders > hiërarchisch
Belangrijke rol voor priesters
Bouw > Monumentale bouwwerken
Heerserideologie
, Vorm van schriftcultuur > behoefte om dingen te gaan vastleggen
In verschillende gebieden (onafhankelijk) ontstaan
Complexe schriftsystemen > pictografisch > lastig te leren
Vooral voor de rijken
Grieken in paleissystemen > vorm van schrift
2e millennium v. Chr
Kwam in neergang > schrift verloren
8e eeuw v. Chr
Opbloei > schrift in andere vorm
Griekse alfabet > klanken ipv woorden
Door contacten met Phoeniciërs > ook van belang voor politiek
Phoeniciers en Grieken: 1e millennium voor Christus
Volksverhuizingen
Veel gaat verloren
Daarna opbloeiing
Noordkust middellandse zee & rond Zwarte Zee o.i.v. Grieken
Uitgebreid! > kolonisatie
Mini kopieën van eigen steden gesticht in andere steden
Waarom?
Toename bevolking > voedseltekorten?
Moeilijk te bewerken land?
Handel > afzetmarkten?
Sociale conflicten > teveel mensen op klein gebied > deel weggestuurd?
Hoe?
Nodig : Bewoonbaar onbewoond gebied, veel bos en gras, haven &
watervoorzieningen > schepen
Orakel van Delphi speelt in literaire bronnen vaak grote rol > via orakel van Apollo
erachter komen dat ze ergens een kolonie moeten gaan stichten
Stichting van Cyrene
Uitbreiding van Griekse cultuur
Kolonisten werden vaak welvarend & kregen status in thuisland
Noordkust Afrika o.i.v Phoeniciërs
Kwamen uit streek in huidige Syrië
Steden welvarende handelscentra
Bekendste kolonie > Carthago
Goede ligging > water
Weinig bronnen
Waarom?
Expansie vanuit Assyrië > militaristisch rijk > druk ?
Nieuwsgierigheid?
Toename bevolking
Beweegredenen vergelijkbaar met Grieken
Belangrijkste nalatenschap van Phoeniciërs > alfabet > voorvader Latijns alfabet
Waarom zijn Phoeniciërs ondergesneeuwd? > Rome
Romeinse expansie in Italië
v/a 4e eeuw voor Christus
Grootste concurrenten > Phoeniciërs
Carthago > Sicilië
Romeinen voerden oorlog tegen Carthago om gebied in te nemen > weggevaagd
Romeinen hadden respect voor Grieken > wel herinnerend & overgenomen
Geen bewondering voor Phoeniciers > "vergeten"
Rome werd grootste mogendheid in middellands zeegebied
Vanaf begin ontwikkeld als militaire staat
, Weet groot gebied te omvatten
Door keizer augustus > pax romana
Ander politiek systeem door keizerschap
Aanleg wegen & middellandse zee > netwerk voor transport
Zee niet langer scheiding maar weg
Handel van Romeinen buiten het rijk
Papyrus uit Egypte > bewaard door woestijn
Handelcontract > India
Munten uit Rom. Rijk gevonden in India en China
Arabisch schiereiland tot ca. 600
Romeinse rijk "stort in" in 3e eeuw na christus
Byzantijnse rijk
Droog land
Herders die met hun kudde van oase tot oase ( voor 600 )
Toename van bevolking
Waarom niet duidelijk
Betrokken in romeinse handelsnetwerken > karavaanroutes
Steden die zich ontwikkelen tot handelssteden
Gemeenschappelijke cultuur > taal, religie
Wel onafhankelijk van elkaar
7e eeuw nieuwe leider > Mohammed
Vond niet goed dat er geld werd verdiend> kritiek op eigen stam
"Vlucht" van Mohammed naar Medina
Wilde opnieuw beginnen met nieuwe religie > visioenen
Begin islamitische jaartelling >622
Grote groep volgelingen
Na zijn dood > volgelingen willen buiten schiereiland islam verspreiden
2 imperia die aan het afbrokkelen waren
Sassaniden en Byzantijnen hadden elkaar verzwakt door jaren oorlogvoering
Voor moslims makkelijk in te nemen
Binnen aantal decennia > enorm islamitisch rijk
Rond 660 kalief > macht blijft binnen familie
Begin heersersideologie
Titel > amiralmoemnin (=kalief)
Aantal dynastieën
Umayyaden (661-750)
Nieuwe hoofdstad > Damascus > handiger gelegen
Expansie
Staatsvorming
Belasting- en rechtssysteem
Monetair stelsel > munten
Nemen vormgeving over van Byzantijnen & passen het aan
Abbasiden (750-1258)
Verspreiding Islam als staatsgodsdienst
Gouden Eeuw van de Islam
Baghdad > nieuwe hoofdstad, centrum van cultuur en wetenschap
Culturele bloei
Verliezen in gebieden buiten Baghdad & omgeving de macht
Imperial overstretch
Van buiten bedreigingen
Fragmentatie op politiek vlak
Religie bleef!
Groei en bloei door groot rijk
Uitwisseling van ideeën > connecties
Wat is globalisering?
Begrip is niet duidelijk > moeilijk vast te pinnen wat het nu werkelijk is
Dreigt leeg begrip te worden
Globalisering is een begrip dat een proces aangeeft
Cluster van processen > migratiestromen, verspreiding van wetenschappelijke en culturele
ideeën
Onderdeel van wereldwijde proces van modernisering
Poging tot omschrijving
Globalisering houdt in:
Nationale staten worden minder belangrijk
Cultuur steeds meer bepaald door buitenaf
Glocalization > inbedding nieuwe elementen in eigen cultuur
Tijd-ruimtecompressie of deterritorialisering
Transformationalisten > Held!
Beschrijving: Globalisering is de geschiedenis van netwerken van interacties, die geleidelijk steeds
duurzamer, globaler en steeds belangrijker worden en leiden tot integratie, dis is globalisering: "
development, concentration, and increasing importance of worldwide integration. "
MAAR netwerken zijn flexibel ; kunnen ook verdwijnen & ongelijkheid blijft onderbelicht.
II. Wereldwijde Connecties tot 1500
In Oudheid was groot deel van de wereld nog niet bekend
Men leefde in Oudheid niet in isolatie > wel contacten
Minder permanent
Minder sporen van over
In hoeverre vertoonde de wereld voor 1500 al kenmerken van verbindingen tussen mensen?
Proto-globalisering?
Aspecten van globalisering
Macht en expansie uitbreiding van staten
Connectiviteit ( soorten verbindingen )
Cultuur en identiteit ( altijd een vorm van uitwisseling waardoor culturen worden aangepast)
Migratie 1.600.000 tot 10.000 jaar voor Christus
Vormen van migratie > zo oud als de mens
Vanuit Afrika verspreid over de wereld
Keerpunt: Neolithische revolutie
Uitvinding landbouw > grote veranderingen in organisatie van de mens
Mesopotamië, Indus Vallei, Gele rivier (China), Egypte
Politieke leiders > hiërarchisch
Belangrijke rol voor priesters
Bouw > Monumentale bouwwerken
Heerserideologie
, Vorm van schriftcultuur > behoefte om dingen te gaan vastleggen
In verschillende gebieden (onafhankelijk) ontstaan
Complexe schriftsystemen > pictografisch > lastig te leren
Vooral voor de rijken
Grieken in paleissystemen > vorm van schrift
2e millennium v. Chr
Kwam in neergang > schrift verloren
8e eeuw v. Chr
Opbloei > schrift in andere vorm
Griekse alfabet > klanken ipv woorden
Door contacten met Phoeniciërs > ook van belang voor politiek
Phoeniciers en Grieken: 1e millennium voor Christus
Volksverhuizingen
Veel gaat verloren
Daarna opbloeiing
Noordkust middellandse zee & rond Zwarte Zee o.i.v. Grieken
Uitgebreid! > kolonisatie
Mini kopieën van eigen steden gesticht in andere steden
Waarom?
Toename bevolking > voedseltekorten?
Moeilijk te bewerken land?
Handel > afzetmarkten?
Sociale conflicten > teveel mensen op klein gebied > deel weggestuurd?
Hoe?
Nodig : Bewoonbaar onbewoond gebied, veel bos en gras, haven &
watervoorzieningen > schepen
Orakel van Delphi speelt in literaire bronnen vaak grote rol > via orakel van Apollo
erachter komen dat ze ergens een kolonie moeten gaan stichten
Stichting van Cyrene
Uitbreiding van Griekse cultuur
Kolonisten werden vaak welvarend & kregen status in thuisland
Noordkust Afrika o.i.v Phoeniciërs
Kwamen uit streek in huidige Syrië
Steden welvarende handelscentra
Bekendste kolonie > Carthago
Goede ligging > water
Weinig bronnen
Waarom?
Expansie vanuit Assyrië > militaristisch rijk > druk ?
Nieuwsgierigheid?
Toename bevolking
Beweegredenen vergelijkbaar met Grieken
Belangrijkste nalatenschap van Phoeniciërs > alfabet > voorvader Latijns alfabet
Waarom zijn Phoeniciërs ondergesneeuwd? > Rome
Romeinse expansie in Italië
v/a 4e eeuw voor Christus
Grootste concurrenten > Phoeniciërs
Carthago > Sicilië
Romeinen voerden oorlog tegen Carthago om gebied in te nemen > weggevaagd
Romeinen hadden respect voor Grieken > wel herinnerend & overgenomen
Geen bewondering voor Phoeniciers > "vergeten"
Rome werd grootste mogendheid in middellands zeegebied
Vanaf begin ontwikkeld als militaire staat
, Weet groot gebied te omvatten
Door keizer augustus > pax romana
Ander politiek systeem door keizerschap
Aanleg wegen & middellandse zee > netwerk voor transport
Zee niet langer scheiding maar weg
Handel van Romeinen buiten het rijk
Papyrus uit Egypte > bewaard door woestijn
Handelcontract > India
Munten uit Rom. Rijk gevonden in India en China
Arabisch schiereiland tot ca. 600
Romeinse rijk "stort in" in 3e eeuw na christus
Byzantijnse rijk
Droog land
Herders die met hun kudde van oase tot oase ( voor 600 )
Toename van bevolking
Waarom niet duidelijk
Betrokken in romeinse handelsnetwerken > karavaanroutes
Steden die zich ontwikkelen tot handelssteden
Gemeenschappelijke cultuur > taal, religie
Wel onafhankelijk van elkaar
7e eeuw nieuwe leider > Mohammed
Vond niet goed dat er geld werd verdiend> kritiek op eigen stam
"Vlucht" van Mohammed naar Medina
Wilde opnieuw beginnen met nieuwe religie > visioenen
Begin islamitische jaartelling >622
Grote groep volgelingen
Na zijn dood > volgelingen willen buiten schiereiland islam verspreiden
2 imperia die aan het afbrokkelen waren
Sassaniden en Byzantijnen hadden elkaar verzwakt door jaren oorlogvoering
Voor moslims makkelijk in te nemen
Binnen aantal decennia > enorm islamitisch rijk
Rond 660 kalief > macht blijft binnen familie
Begin heersersideologie
Titel > amiralmoemnin (=kalief)
Aantal dynastieën
Umayyaden (661-750)
Nieuwe hoofdstad > Damascus > handiger gelegen
Expansie
Staatsvorming
Belasting- en rechtssysteem
Monetair stelsel > munten
Nemen vormgeving over van Byzantijnen & passen het aan
Abbasiden (750-1258)
Verspreiding Islam als staatsgodsdienst
Gouden Eeuw van de Islam
Baghdad > nieuwe hoofdstad, centrum van cultuur en wetenschap
Culturele bloei
Verliezen in gebieden buiten Baghdad & omgeving de macht
Imperial overstretch
Van buiten bedreigingen
Fragmentatie op politiek vlak
Religie bleef!
Groei en bloei door groot rijk
Uitwisseling van ideeën > connecties
