Noah Lusala Mbaku
INLEIDING TOT HET RECHT – DEEL II
INTERNATIONAAL RECHT GEGEVEN DOOR PROF. STEFAAN SMIS
1
,Noah Lusala Mbaku
INHOUDSOPGAVE
Inleiding van het vak .......................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 1: Wat verstaan we onder internationaal recht?............................................................ 6
Omschrijven van het internationaal publiekrecht ........................................................................ 6
Basiskenmerken van het internationaal publiekrecht .................................................................. 7
Beginsel van consensualisme (1) ................................................................................................. 7
Geen centrale wetgever (2) ........................................................................................................ 7
Geen centrale handhaver (3) ..................................................................................................... 8
Geen centrale rechter (4) ............................................................................................................ 8
Eigen rechtsorde die om effectief te zijn in wisselwerking met de nationale rechtsordes
functioneert (5) .............................................................................................................................. 8
Hoofdstuk 1: Geschiedenis van het internationaal recht .............................................................. 10
1. Vrede van Westfalen 1648 en het ontstaan van het hedendaags internationaal
recht 10
2. Evolutie van de statengemeenschap van een beperkt aantal Europese staten
naar een statengemeenschap met bijna 200 staten ............................................................. 10
3. Van het co-existentie recht naar een recht van coöperatie ..................................... 11
Hoofdstuk 2: Bronnen van het internationaal recht ....................................................................... 12
I. Omschrijving formele bronnen van het internationaal recht ............................................. 12
II. Opsomming van de klassieke bronnen van het internationaal recht (Artikel 38 van het
Statuut van het Internationaal Gerechtshof) .............................................................................. 13
Internationaal gewoonterecht .................................................................................................. 14
Instant Constum ....................................................................................................................... 16
Universeel, regionaal en bilateraal gewoonterecht............................................................ 17
De regel van de persistent objector ...................................................................................... 17
Codificeren en ontwikkelen van internationaal gewoonterecht ...................................... 18
Verdragen .................................................................................................................................... 18
Definitie van verdragen (art. 2 WVV) .................................................................................... 18
Soorten verdragen (naar aantal partijen en naar inhoud) ................................................ 19
Relatie gewoonterecht – verdragen ..................................................................................... 19
Verdragenrecht ....................................................................................................................... 20
Algemene rechtsbeginselen ...................................................................................................... 22
Definitie en omschrijving ......................................................................................................... 22
Soorten algemene rechtsbeginselen (4) .............................................................................. 23
Rechterlijke beslissingen en doctrine (rechtsleer) .................................................................... 23
Subsidiaire bron van het internationaal recht ...................................................................... 23
Bilijkheid ......................................................................................................................................... 24
Definitie en omschrijving ......................................................................................................... 24
Besluiten van internationale organisaties ................................................................................. 24
Aanbevelingen versus bindende besluiten .......................................................................... 24
Interne aangelegenheden van de organisatie ................................................................... 25
Soft law ...................................................................................................................................... 25
Eenzijdige handelingen .............................................................................................................. 25
2
,Noah Lusala Mbaku
Definitie en omschrijving ......................................................................................................... 25
Jus cogens en verplichtingen erga omnes .............................................................................. 27
Definitie (uitzondering op het consensualisme in het internationaal recht en brengt
hiërarchie in het internationaal recht) .................................................................................. 27
Artikel 53 Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht ................................................ 27
Hoofdstuk 3: Subjecten van het international recht ...................................................................... 29
Wat verstaan we onder subjecten van het internationaal recht? ........................................... 29
Omschrijving van subject internationaal recht – rechtsperoonlijkheid in het internationaal
recht .............................................................................................................................................. 29
Staten als subjecten van het internationaal recht...................................................................... 29
Het ontstaan van staten ............................................................................................................. 31
Erkenning van staten en erkenning van regeringen ............................................................... 33
Internationale organisaties als subjecten van het internationaal recht ................................... 34
Waarom het relevant is te weten of internationale organisaties over internationale
rechtspersoonlijkheid beschikken? ............................................................................................ 34
Hoe kan men nagaan of een organisatie over internationale rechtspersoonlijkheid
beschikt?....................................................................................................................................... 34
A. Expliciete vermeld in het oprichtingsverdrag ............................................................ 35
B. Implied powers theory .................................................................................................. 35
Individuen als subjecten van het internationaal recht ............................................................... 36
Internationale plichten van individuen en individuele aansprakelijkheid ............................ 36
Internationale rechten van de individuen en de eis om deze te respecteren ................... 37
Heilige Stoel als subject van het internationaal recht ................................................................ 39
Heilige stoel versus Vaticaanstad .............................................................................................. 39
Volkeren en bevrijdingsbewegingen ............................................................................................ 39
Andere mogelijke subjecten van het internationaal recht ....................................................... 39
Hoofdstuk 4: Doorwerking van het internationaal recht in het nationaal recht .......................... 40
Wat bedoelen we met ‘doorwerking van het internationaal recht in de nationale
rechtsorde’?..................................................................................................................................... 40
Waarom is het belangrijk zich de vraag over de verhouding tussen internationaal en
nationaal recht te stellen? ......................................................................................................... 40
Twee verschillende rechtsordes die noodzakelijk samenwerken om efficiënt te zijn ...... 40
Monisme versus Dualisme ............................................................................................................... 40
Voor- en nadelen van het monisme en het dualisme ................................................................ 40
Doorwerking van het internationaal recht in het belgisch nationaal recht ............................ 41
Verdragen .................................................................................................................................... 42
Internationaal gewoonterecht .................................................................................................. 42
Hoofdstuk 5: Het recht van internationale organisaties; de verenigde naties ............................ 44
Het recht van internationale organisaties .................................................................................... 44
1. Soorten internationale organisaties ................................................................................ 44
2. Institutioneel recht versus materieel recht ..................................................................... 45
3. Bevoegdheden ................................................................................................................. 45
3
,Noah Lusala Mbaku
4. Structuur ............................................................................................................................. 46
5. Rechtspersoonlijkheid ....................................................................................................... 46
6. Privileges en immuniteiten ............................................................................................... 46
7. Besluiten ............................................................................................................................. 47
8. Financien ........................................................................................................................... 47
De Verenigde Naties ...................................................................................................................... 48
1. De geschiedenis en doelstellingen................................................................................. 48
2. lidmaatschap .................................................................................................................... 49
3. Hoofdorganen .................................................................................................................. 50
1. De Algemene Vergadering ......................................................................................... 51
2. De Veiligheidsraad........................................................................................................ 53
3. ECOSOC ......................................................................................................................... 55
4. Internationaal Gerechtshof ......................................................................................... 56
5. Secretariaat en de Secretaris-Generaal .................................................................... 56
6. Gespecialiseerde organisaties .................................................................................... 56
Europese intergouvernementele organisaties ............................................................................. 57
1. Raad van Europa.............................................................................................................. 57
Geschiedenis en doelstellingen ............................................................................................. 57
Lidmaatschap .......................................................................................................................... 57
Organen .................................................................................................................................... 58
Besluitvorming ........................................................................................................................... 59
Verwezenlijkingen .................................................................................................................... 59
2. Organisatie voor Veiligheid en samenleving in Europa (OVSE) .................................. 59
Geschiedenis en doelstellingen ............................................................................................. 59
Lidmaatschap .......................................................................................................................... 60
Organen .................................................................................................................................... 60
Besluitvorming ........................................................................................................................... 61
Verwezenlijkingen .................................................................................................................... 61
3. Noord-Atlantische Verdragsorganisatie(NAVO) ........................................................... 61
Geschiedenis en doelstellingen ............................................................................................. 61
Lidmaatschap .......................................................................................................................... 62
Organen .................................................................................................................................... 62
Besluitvorming ........................................................................................................................... 62
Verwezenlijking ......................................................................................................................... 63
4. Organisatie voor Economische Samenwerking en ontwikkeling (OESO) .................. 63
Geschiedenis en doelstellingen ............................................................................................. 63
5. Benelux ............................................................................................................................... 63
Hoofdstuk 6: De Europese Unie ........................................................................................................ 64
1. Historiek .................................................................................................................................. 64
Schuman plan .............................................................................................................................. 64
EGKS .............................................................................................................................................. 65
EDG ............................................................................................................................................... 65
EEG ................................................................................................................................................ 65
EURATOM ...................................................................................................................................... 65
Van 6 naar 28 lidstaten en dan weer 27 Lidstaten .................................................................. 66
2. Vormen van economische samenwerking ....................................................................... 67
Meest-begunstigingsclausule (Most-Favoritenation clause) .................................................. 67
4
,Noah Lusala Mbaku
Vrijhandelszone ............................................................................................................................ 67
Douane-unie ................................................................................................................................ 68
Gemeenschappelijke markt ...................................................................................................... 68
Economische unie ....................................................................................................................... 68
Monetaire unie ............................................................................................................................. 68
3. Van economische naar politieke integratie ..................................................................... 69
Politieke samenwerking als spill over effect van economische intergatie ........................... 69
Praktijk buiten de verdragen ...................................................................................................... 69
Europese Akte 1986 ..................................................................................................................... 69
Verdrag van Maastricht 1992 ..................................................................................................... 69
Verdrag van amsterdam 1997 ................................................................................................... 69
Verdrag van Nice 2001 ............................................................................................................... 69
Verdrag van Lissabon 2007 ........................................................................................................ 70
4. Instellingen van de EU .......................................................................................................... 70
Europese Raad ............................................................................................................................ 70
Europees parlement .................................................................................................................... 70
Raad van de Europese Unie ...................................................................................................... 71
Europese Commisie ..................................................................................................................... 72
Hof van Justitie van de Europes Unie/ Algemeen Hof/ Gerecht voor Ambtenarenzaken 73
Rekenkamer ................................................................................................................................. 74
Europese Centrale bank ............................................................................................................. 75
organen van de EU ..................................................................................................................... 75
5. Bronnen van het EU-Recht .................................................................................................. 75
Het Primair Unie-recht.................................................................................................................. 75
Oprichtings- en wijzigingsverdragen...................................................................................... 75
Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ..................................................... 75
Algemene rechtsbeginselen .................................................................................................. 75
Intenationale verdragen ......................................................................................................... 75
Internationaal Publiekrecht .................................................................................................... 75
Het Secundaire Unie-recht ......................................................................................................... 76
Verordeningen ......................................................................................................................... 76
Richtlijnen .................................................................................................................................. 76
Besluiten .................................................................................................................................... 76
Aanbevelingen ........................................................................................................................ 76
Adviezen ................................................................................................................................... 76
6. Kenmerken van het EU-Recht ............................................................................................. 76
Autonoom en supranationaal karakter .................................................................................... 76
Rechtstreekse werking ................................................................................................................ 76
Voorrang ....................................................................................................................................... 77
5
, Noah Lusala Mbaku
INLEIDING VAN HET VAK
Lesnotities zijn basis, handboeken is aanvullend wanneer er niet genoeg informatie is
gegeven tijdens de les
Adviezen en arresten examen (minstens 1 vraag over de arresten/adviezen)
Wat is er te kennen over de arresten/adviezen?
1. De feiten
o Toelichten: wat is er gebeurd?
2. De redenering van de partijen
o Kunnen uitleggen waarover ze niet eens zijn (verschillende punten) = hun
bepaalde lezing/visie van het recht (wat ze de ene partij en wat zegt de
andere)
3. De beslissing en visie van het Hof
o De beslissing en motivering van de beslissing van het hof
o Argumentatie van de leden van het Hof (belangrijker dan de argumentatie
van de partijen)
o Rechters kunnen ook individuele opinies schrijven (wanneer de rechters ook
niet de mening delen van de rechters van de meerderheid van het Hof)
HOOFDSTUK 1: WAT VERSTAAN WE ONDER INTERNATIONAAL RECHT?
OMSCHRIJVEN VAN HET INTERNATIONAAL PUBLIEKRECHT
Definitie: Het internationaal recht is het speciaal recht dat de verhoudingen tussen de staten
regelt (interstatelijk recht). Actoren die afspraken maken over prestaties maar ook over het
algemeen belang te regelen.
Niet enkel staten (wel in eerste instantie) maar ook andere subjecten van internationaal recht
dat als volwaardige actoren kunnen optreden en een zekere rechtspersoonlijkheid krijgen,
die door de staten wordt verleend aan deze actoren om mee te spelen op internationaal
vlak.
Internationaal recht heeft ook invloed binnen de respectievelijke nationale rechtsordes, men
kan in het internationaal recht ons recht putten om binnen de rechtsorde te gebruiken.
Het internationaal recht betrekt een breed domein. Bv. Milieurecht, mensenrechten,
arbeidsrecht, zeerecht, transportrecht, oorlogsrecht, diplomatiek recht, ruimterecht, etc.
Internationaal publiekrecht om het feit te onderscheiden dat het om tussen de staten is.
Vroeger: Volkenrecht, Ius Gentium
è Internationaal privaatrecht (nationaal recht met een vreemd element) is geen
internationaal publiekrecht.
Wat is internationaal publiekrecht dan wel?
6
INLEIDING TOT HET RECHT – DEEL II
INTERNATIONAAL RECHT GEGEVEN DOOR PROF. STEFAAN SMIS
1
,Noah Lusala Mbaku
INHOUDSOPGAVE
Inleiding van het vak .......................................................................................................................... 6
Hoofdstuk 1: Wat verstaan we onder internationaal recht?............................................................ 6
Omschrijven van het internationaal publiekrecht ........................................................................ 6
Basiskenmerken van het internationaal publiekrecht .................................................................. 7
Beginsel van consensualisme (1) ................................................................................................. 7
Geen centrale wetgever (2) ........................................................................................................ 7
Geen centrale handhaver (3) ..................................................................................................... 8
Geen centrale rechter (4) ............................................................................................................ 8
Eigen rechtsorde die om effectief te zijn in wisselwerking met de nationale rechtsordes
functioneert (5) .............................................................................................................................. 8
Hoofdstuk 1: Geschiedenis van het internationaal recht .............................................................. 10
1. Vrede van Westfalen 1648 en het ontstaan van het hedendaags internationaal
recht 10
2. Evolutie van de statengemeenschap van een beperkt aantal Europese staten
naar een statengemeenschap met bijna 200 staten ............................................................. 10
3. Van het co-existentie recht naar een recht van coöperatie ..................................... 11
Hoofdstuk 2: Bronnen van het internationaal recht ....................................................................... 12
I. Omschrijving formele bronnen van het internationaal recht ............................................. 12
II. Opsomming van de klassieke bronnen van het internationaal recht (Artikel 38 van het
Statuut van het Internationaal Gerechtshof) .............................................................................. 13
Internationaal gewoonterecht .................................................................................................. 14
Instant Constum ....................................................................................................................... 16
Universeel, regionaal en bilateraal gewoonterecht............................................................ 17
De regel van de persistent objector ...................................................................................... 17
Codificeren en ontwikkelen van internationaal gewoonterecht ...................................... 18
Verdragen .................................................................................................................................... 18
Definitie van verdragen (art. 2 WVV) .................................................................................... 18
Soorten verdragen (naar aantal partijen en naar inhoud) ................................................ 19
Relatie gewoonterecht – verdragen ..................................................................................... 19
Verdragenrecht ....................................................................................................................... 20
Algemene rechtsbeginselen ...................................................................................................... 22
Definitie en omschrijving ......................................................................................................... 22
Soorten algemene rechtsbeginselen (4) .............................................................................. 23
Rechterlijke beslissingen en doctrine (rechtsleer) .................................................................... 23
Subsidiaire bron van het internationaal recht ...................................................................... 23
Bilijkheid ......................................................................................................................................... 24
Definitie en omschrijving ......................................................................................................... 24
Besluiten van internationale organisaties ................................................................................. 24
Aanbevelingen versus bindende besluiten .......................................................................... 24
Interne aangelegenheden van de organisatie ................................................................... 25
Soft law ...................................................................................................................................... 25
Eenzijdige handelingen .............................................................................................................. 25
2
,Noah Lusala Mbaku
Definitie en omschrijving ......................................................................................................... 25
Jus cogens en verplichtingen erga omnes .............................................................................. 27
Definitie (uitzondering op het consensualisme in het internationaal recht en brengt
hiërarchie in het internationaal recht) .................................................................................. 27
Artikel 53 Verdrag van Wenen inzake het verdragenrecht ................................................ 27
Hoofdstuk 3: Subjecten van het international recht ...................................................................... 29
Wat verstaan we onder subjecten van het internationaal recht? ........................................... 29
Omschrijving van subject internationaal recht – rechtsperoonlijkheid in het internationaal
recht .............................................................................................................................................. 29
Staten als subjecten van het internationaal recht...................................................................... 29
Het ontstaan van staten ............................................................................................................. 31
Erkenning van staten en erkenning van regeringen ............................................................... 33
Internationale organisaties als subjecten van het internationaal recht ................................... 34
Waarom het relevant is te weten of internationale organisaties over internationale
rechtspersoonlijkheid beschikken? ............................................................................................ 34
Hoe kan men nagaan of een organisatie over internationale rechtspersoonlijkheid
beschikt?....................................................................................................................................... 34
A. Expliciete vermeld in het oprichtingsverdrag ............................................................ 35
B. Implied powers theory .................................................................................................. 35
Individuen als subjecten van het internationaal recht ............................................................... 36
Internationale plichten van individuen en individuele aansprakelijkheid ............................ 36
Internationale rechten van de individuen en de eis om deze te respecteren ................... 37
Heilige Stoel als subject van het internationaal recht ................................................................ 39
Heilige stoel versus Vaticaanstad .............................................................................................. 39
Volkeren en bevrijdingsbewegingen ............................................................................................ 39
Andere mogelijke subjecten van het internationaal recht ....................................................... 39
Hoofdstuk 4: Doorwerking van het internationaal recht in het nationaal recht .......................... 40
Wat bedoelen we met ‘doorwerking van het internationaal recht in de nationale
rechtsorde’?..................................................................................................................................... 40
Waarom is het belangrijk zich de vraag over de verhouding tussen internationaal en
nationaal recht te stellen? ......................................................................................................... 40
Twee verschillende rechtsordes die noodzakelijk samenwerken om efficiënt te zijn ...... 40
Monisme versus Dualisme ............................................................................................................... 40
Voor- en nadelen van het monisme en het dualisme ................................................................ 40
Doorwerking van het internationaal recht in het belgisch nationaal recht ............................ 41
Verdragen .................................................................................................................................... 42
Internationaal gewoonterecht .................................................................................................. 42
Hoofdstuk 5: Het recht van internationale organisaties; de verenigde naties ............................ 44
Het recht van internationale organisaties .................................................................................... 44
1. Soorten internationale organisaties ................................................................................ 44
2. Institutioneel recht versus materieel recht ..................................................................... 45
3. Bevoegdheden ................................................................................................................. 45
3
,Noah Lusala Mbaku
4. Structuur ............................................................................................................................. 46
5. Rechtspersoonlijkheid ....................................................................................................... 46
6. Privileges en immuniteiten ............................................................................................... 46
7. Besluiten ............................................................................................................................. 47
8. Financien ........................................................................................................................... 47
De Verenigde Naties ...................................................................................................................... 48
1. De geschiedenis en doelstellingen................................................................................. 48
2. lidmaatschap .................................................................................................................... 49
3. Hoofdorganen .................................................................................................................. 50
1. De Algemene Vergadering ......................................................................................... 51
2. De Veiligheidsraad........................................................................................................ 53
3. ECOSOC ......................................................................................................................... 55
4. Internationaal Gerechtshof ......................................................................................... 56
5. Secretariaat en de Secretaris-Generaal .................................................................... 56
6. Gespecialiseerde organisaties .................................................................................... 56
Europese intergouvernementele organisaties ............................................................................. 57
1. Raad van Europa.............................................................................................................. 57
Geschiedenis en doelstellingen ............................................................................................. 57
Lidmaatschap .......................................................................................................................... 57
Organen .................................................................................................................................... 58
Besluitvorming ........................................................................................................................... 59
Verwezenlijkingen .................................................................................................................... 59
2. Organisatie voor Veiligheid en samenleving in Europa (OVSE) .................................. 59
Geschiedenis en doelstellingen ............................................................................................. 59
Lidmaatschap .......................................................................................................................... 60
Organen .................................................................................................................................... 60
Besluitvorming ........................................................................................................................... 61
Verwezenlijkingen .................................................................................................................... 61
3. Noord-Atlantische Verdragsorganisatie(NAVO) ........................................................... 61
Geschiedenis en doelstellingen ............................................................................................. 61
Lidmaatschap .......................................................................................................................... 62
Organen .................................................................................................................................... 62
Besluitvorming ........................................................................................................................... 62
Verwezenlijking ......................................................................................................................... 63
4. Organisatie voor Economische Samenwerking en ontwikkeling (OESO) .................. 63
Geschiedenis en doelstellingen ............................................................................................. 63
5. Benelux ............................................................................................................................... 63
Hoofdstuk 6: De Europese Unie ........................................................................................................ 64
1. Historiek .................................................................................................................................. 64
Schuman plan .............................................................................................................................. 64
EGKS .............................................................................................................................................. 65
EDG ............................................................................................................................................... 65
EEG ................................................................................................................................................ 65
EURATOM ...................................................................................................................................... 65
Van 6 naar 28 lidstaten en dan weer 27 Lidstaten .................................................................. 66
2. Vormen van economische samenwerking ....................................................................... 67
Meest-begunstigingsclausule (Most-Favoritenation clause) .................................................. 67
4
,Noah Lusala Mbaku
Vrijhandelszone ............................................................................................................................ 67
Douane-unie ................................................................................................................................ 68
Gemeenschappelijke markt ...................................................................................................... 68
Economische unie ....................................................................................................................... 68
Monetaire unie ............................................................................................................................. 68
3. Van economische naar politieke integratie ..................................................................... 69
Politieke samenwerking als spill over effect van economische intergatie ........................... 69
Praktijk buiten de verdragen ...................................................................................................... 69
Europese Akte 1986 ..................................................................................................................... 69
Verdrag van Maastricht 1992 ..................................................................................................... 69
Verdrag van amsterdam 1997 ................................................................................................... 69
Verdrag van Nice 2001 ............................................................................................................... 69
Verdrag van Lissabon 2007 ........................................................................................................ 70
4. Instellingen van de EU .......................................................................................................... 70
Europese Raad ............................................................................................................................ 70
Europees parlement .................................................................................................................... 70
Raad van de Europese Unie ...................................................................................................... 71
Europese Commisie ..................................................................................................................... 72
Hof van Justitie van de Europes Unie/ Algemeen Hof/ Gerecht voor Ambtenarenzaken 73
Rekenkamer ................................................................................................................................. 74
Europese Centrale bank ............................................................................................................. 75
organen van de EU ..................................................................................................................... 75
5. Bronnen van het EU-Recht .................................................................................................. 75
Het Primair Unie-recht.................................................................................................................. 75
Oprichtings- en wijzigingsverdragen...................................................................................... 75
Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ..................................................... 75
Algemene rechtsbeginselen .................................................................................................. 75
Intenationale verdragen ......................................................................................................... 75
Internationaal Publiekrecht .................................................................................................... 75
Het Secundaire Unie-recht ......................................................................................................... 76
Verordeningen ......................................................................................................................... 76
Richtlijnen .................................................................................................................................. 76
Besluiten .................................................................................................................................... 76
Aanbevelingen ........................................................................................................................ 76
Adviezen ................................................................................................................................... 76
6. Kenmerken van het EU-Recht ............................................................................................. 76
Autonoom en supranationaal karakter .................................................................................... 76
Rechtstreekse werking ................................................................................................................ 76
Voorrang ....................................................................................................................................... 77
5
, Noah Lusala Mbaku
INLEIDING VAN HET VAK
Lesnotities zijn basis, handboeken is aanvullend wanneer er niet genoeg informatie is
gegeven tijdens de les
Adviezen en arresten examen (minstens 1 vraag over de arresten/adviezen)
Wat is er te kennen over de arresten/adviezen?
1. De feiten
o Toelichten: wat is er gebeurd?
2. De redenering van de partijen
o Kunnen uitleggen waarover ze niet eens zijn (verschillende punten) = hun
bepaalde lezing/visie van het recht (wat ze de ene partij en wat zegt de
andere)
3. De beslissing en visie van het Hof
o De beslissing en motivering van de beslissing van het hof
o Argumentatie van de leden van het Hof (belangrijker dan de argumentatie
van de partijen)
o Rechters kunnen ook individuele opinies schrijven (wanneer de rechters ook
niet de mening delen van de rechters van de meerderheid van het Hof)
HOOFDSTUK 1: WAT VERSTAAN WE ONDER INTERNATIONAAL RECHT?
OMSCHRIJVEN VAN HET INTERNATIONAAL PUBLIEKRECHT
Definitie: Het internationaal recht is het speciaal recht dat de verhoudingen tussen de staten
regelt (interstatelijk recht). Actoren die afspraken maken over prestaties maar ook over het
algemeen belang te regelen.
Niet enkel staten (wel in eerste instantie) maar ook andere subjecten van internationaal recht
dat als volwaardige actoren kunnen optreden en een zekere rechtspersoonlijkheid krijgen,
die door de staten wordt verleend aan deze actoren om mee te spelen op internationaal
vlak.
Internationaal recht heeft ook invloed binnen de respectievelijke nationale rechtsordes, men
kan in het internationaal recht ons recht putten om binnen de rechtsorde te gebruiken.
Het internationaal recht betrekt een breed domein. Bv. Milieurecht, mensenrechten,
arbeidsrecht, zeerecht, transportrecht, oorlogsrecht, diplomatiek recht, ruimterecht, etc.
Internationaal publiekrecht om het feit te onderscheiden dat het om tussen de staten is.
Vroeger: Volkenrecht, Ius Gentium
è Internationaal privaatrecht (nationaal recht met een vreemd element) is geen
internationaal publiekrecht.
Wat is internationaal publiekrecht dan wel?
6
