K | C1 | Waarom kijken we naar kwaliteit van zorg
• Theorie: Uitleg over een bepaald aspect van de werkelijkheid. Een theorie kan worden
gevisualiseerd met behulp van modellen
• Model: Vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid, waarmee we de werkelijkheid
kunnen beschrijven begrijpen en voorspellen. Een model is opgebouwd uit minstens 2
concepten en een relatie
• Concept: Abstracte beschrijving van een fenomeen (ding, emotie, situatie)
Hoe verschillende disciplines/blokken kijken naar kwaliteit van zorg:
• Jurist
- Recht op gezondheidszorg is een grondrecht
- Het is niet eerlijk als de een wel gebruik maakt van de gezondheidszorg en een ander niet
- De rol van de wetgever is het garanderen van een minimumkwaliteit en bescherming van de
burger als er iets misgaat
• Econoom:
- De gezondheidszorg is te karakteriseren als een markt (imperfect)
- De patiënt is dus consument
- Imperfectie komt door informatie-asymmetrie
- Hoge kwaliteit is altijd afweging met de kosten
• Bestuursweterschapper
- Overheid heeft historisch een bepaalde verantwoordelijkheid voor de gezondheidszorg
- De rol van toezichthouders is om de basiskwaliteit te borgen
- Verklaren waarom de ene kwaliteitsmaatregel wel ingevoerd of afgedwongen kan worden en
de andere niet, komt door het politieke krachtenveld
• Organisatiewetenschapper
- Voor optimale kwaliteit moet je processen goed inrichten en mensen en middelen goed
inzetten
- Tegengaan van verspilling is belangrijk omdat dit niet gunstig is voor de organisatie
- Je kunt het gedrag van medewerkers veranderen door dwang, onderling leren, stimuleren, …
• Sociaal-medicus
- Om te weten wat de omvang is van een kwaliteitsprobleem moeten we meten
- Patiënt (en naaste) zijn kwetsbaar
- Zorgverleners zijn feilbaar en daardoor ook kwetsbaar
- Patiënt kunnen heel andere dingen belangrijk vinden in gezondheidszorg dan artsen denken
- Dus belangrijk om als zorgverlener goed na te gaan wat de preferenties van de patiënt zijn
• Kwaliteit van zorg kan grote impact hebben op individuen
• Afwegingen moeten gemaakt worden wanneer je zorg levert
• Meten van kwaliteit van zorg is complex
K | C2 | Kwaliteit van zorg in historisch en theoretisch perspectief
6 dimensies/pijlers van kwaliteit zorg IHI
1- Veiligheid (voorkom schade, reduceer risico’s)
2- Effectiviteit (breng de wetenschap naar de zorg, voorkom overuse and underuse)
, 3- Patiëntgericht (betrek patiënten in hun zorg en de organisatie daarvan)
4- Tijdigheid (voorkom wachten, op tijd zijn)
5- Efficiëntie (voorkom verspillen)
6- Toegankelijkheid (zelfde zorg leveren iedereen, werk aan gezondheidsverschillen, nu
hangt de levensverwachting samen met postcode waar je woont)
Definities van kwaliteit (Reeves & Bednar, 1994)
1. Quality is excellence (uitstekendheid)
2. Quality is value (waarde)
3. Quality is conformance to specifications (conformiteit met specificaties)
4. Quality is meeting and/or exceeding expectations (halen & overschrijden verwachtingen)
Definities kwaliteit van zorg
• Donabedian (1980): "the expected ability [of care] to achieve the highest possible net benefit
according to the valuations of individuals and society."
• Institute of Medicine (Lohr, 1992): "The degree to which health services for individuals and
populations increase the likelihood of desired health outcomes and are consistent with current
professional knowledge."
• Campbell et al. (2000): "whether individuals can access the health structures and processes
of care which they need and whether the care received is effective."
Belangrijke namen uit het kwaliteitsdenken:
Bedrijfsleven (* Hebben ook vertaalslag naar gezondheidszorg gemaakt)
1. Edwards Deming 1940-1993
• Verbetering van producten door verminderen van variabiliteit
• Statistische procescontrole
• Total Quality Management (TQM)
• Plan-do-study-act
“If you can't describe what you are doing as a process, you don't know what you're doing”
2. Joseph Juran 1950-1990
• Populair in Japan
• Heeft principes van TQM verder uitgewerkt
• Juran Trilogy of quality management processes:
• Theorie: Uitleg over een bepaald aspect van de werkelijkheid. Een theorie kan worden
gevisualiseerd met behulp van modellen
• Model: Vereenvoudigde weergave van de werkelijkheid, waarmee we de werkelijkheid
kunnen beschrijven begrijpen en voorspellen. Een model is opgebouwd uit minstens 2
concepten en een relatie
• Concept: Abstracte beschrijving van een fenomeen (ding, emotie, situatie)
Hoe verschillende disciplines/blokken kijken naar kwaliteit van zorg:
• Jurist
- Recht op gezondheidszorg is een grondrecht
- Het is niet eerlijk als de een wel gebruik maakt van de gezondheidszorg en een ander niet
- De rol van de wetgever is het garanderen van een minimumkwaliteit en bescherming van de
burger als er iets misgaat
• Econoom:
- De gezondheidszorg is te karakteriseren als een markt (imperfect)
- De patiënt is dus consument
- Imperfectie komt door informatie-asymmetrie
- Hoge kwaliteit is altijd afweging met de kosten
• Bestuursweterschapper
- Overheid heeft historisch een bepaalde verantwoordelijkheid voor de gezondheidszorg
- De rol van toezichthouders is om de basiskwaliteit te borgen
- Verklaren waarom de ene kwaliteitsmaatregel wel ingevoerd of afgedwongen kan worden en
de andere niet, komt door het politieke krachtenveld
• Organisatiewetenschapper
- Voor optimale kwaliteit moet je processen goed inrichten en mensen en middelen goed
inzetten
- Tegengaan van verspilling is belangrijk omdat dit niet gunstig is voor de organisatie
- Je kunt het gedrag van medewerkers veranderen door dwang, onderling leren, stimuleren, …
• Sociaal-medicus
- Om te weten wat de omvang is van een kwaliteitsprobleem moeten we meten
- Patiënt (en naaste) zijn kwetsbaar
- Zorgverleners zijn feilbaar en daardoor ook kwetsbaar
- Patiënt kunnen heel andere dingen belangrijk vinden in gezondheidszorg dan artsen denken
- Dus belangrijk om als zorgverlener goed na te gaan wat de preferenties van de patiënt zijn
• Kwaliteit van zorg kan grote impact hebben op individuen
• Afwegingen moeten gemaakt worden wanneer je zorg levert
• Meten van kwaliteit van zorg is complex
K | C2 | Kwaliteit van zorg in historisch en theoretisch perspectief
6 dimensies/pijlers van kwaliteit zorg IHI
1- Veiligheid (voorkom schade, reduceer risico’s)
2- Effectiviteit (breng de wetenschap naar de zorg, voorkom overuse and underuse)
, 3- Patiëntgericht (betrek patiënten in hun zorg en de organisatie daarvan)
4- Tijdigheid (voorkom wachten, op tijd zijn)
5- Efficiëntie (voorkom verspillen)
6- Toegankelijkheid (zelfde zorg leveren iedereen, werk aan gezondheidsverschillen, nu
hangt de levensverwachting samen met postcode waar je woont)
Definities van kwaliteit (Reeves & Bednar, 1994)
1. Quality is excellence (uitstekendheid)
2. Quality is value (waarde)
3. Quality is conformance to specifications (conformiteit met specificaties)
4. Quality is meeting and/or exceeding expectations (halen & overschrijden verwachtingen)
Definities kwaliteit van zorg
• Donabedian (1980): "the expected ability [of care] to achieve the highest possible net benefit
according to the valuations of individuals and society."
• Institute of Medicine (Lohr, 1992): "The degree to which health services for individuals and
populations increase the likelihood of desired health outcomes and are consistent with current
professional knowledge."
• Campbell et al. (2000): "whether individuals can access the health structures and processes
of care which they need and whether the care received is effective."
Belangrijke namen uit het kwaliteitsdenken:
Bedrijfsleven (* Hebben ook vertaalslag naar gezondheidszorg gemaakt)
1. Edwards Deming 1940-1993
• Verbetering van producten door verminderen van variabiliteit
• Statistische procescontrole
• Total Quality Management (TQM)
• Plan-do-study-act
“If you can't describe what you are doing as a process, you don't know what you're doing”
2. Joseph Juran 1950-1990
• Populair in Japan
• Heeft principes van TQM verder uitgewerkt
• Juran Trilogy of quality management processes:
