Samenvatting Handige schema's inleiding tot de gedragsneurowetenschappen ('23-'24)

‭ OOFDSTUK 1: CENTRAAL EN‬
H
‭PERIFEER ZENUWSTELSEL‬

,
,
,
, ‭4 HERSENKWABBEN‬

‭FRONTALE KWAB‬ ‭PARIËTALE KWAB‬ ‭OCCIPITALE KWAB‬ ‭TEMPORALE KWAB‬

‭spraak & redeneren‬ -‭ ‬‭somatosensorische cortex‬‭:‬ ‭verwerking + ontvangen visuele input‬ ‭taalbegrip, gehoor, geheugen‬
‭gewaarwordingen ontvangen en‬
‭PFC: hogere cognitie, emotioneel‬ ‭interpreteren‬
‭gedrag, motivatie, executieve‬
-‭ ‬‭posterieur‬‭: sensorische input‬
‭functies‬
‭integreren‬

, ‭Categorie‬ ‭Beschrijving‬ ‭Voorbeelden‬

‭Psychotrope en‬ ‭Middelen die veranderingen in waarneming,‬ ‭LSD, psilocybine (paddo's), mescaline, DMT, MDMA‬
‭hallucinogene farmaca‬ ‭stemming, bewustzijn en gedrag veroorzaken.‬


‭Antipsychotica‬ ‭Medicijnen gebruikt om psychotische symptomen‬ ‭Haloperidol, olanzapine, risperidon, quetiapine, clozapine‬
‭zoals hallucinaties, wanen en ernstige‬
‭stemmingsstoornissen te behandelen.‬

‭ ntidepressiva /‬
A ‭Medicijnen gebruikt om depressieve stoornissen en‬ ‭SSRI's (fluoxetine, sertraline), SNRI's (venlafaxine,‬
‭stemmingsstabilisatoren‬ ‭bipolaire stoornissen te behandelen en‬ ‭duloxetine), lithium, valproaat, lamotrigine‬
‭stemmingswisselingen te stabiliseren.‬



‭Anxiolytica en sedatieve‬ ‭Medicijnen gebruikt om angststoornissen te‬ ‭Benzodiazepines (diazepam, lorazepam), z-drugs (zolpidem,‬
‭hypnotica‬ ‭behandelen en slaap te bevorderen.‬ ‭zopiclon), barbituraten (phenobarbital)‬




‭Analgetica / opiaten‬ ‭Pijnstillers die acute en chronische pijn verlichten,‬ ‭Morfine, codeïne, oxycodon, fentanyl, tramadol‬
‭waaronder sterke pijnstillers die op het centrale‬
‭zenuwstelsel inwerken.‬

, ‭CATEGORIE‬ ‭BESCHRIJVING‬ ‭VOORBEELDEN‬

‭ SYCHOTROPE EN HALLUCINOGENE‬
P ‭ eranderingen in waarneming, stemming,‬
v
‭FARMACA‬ ‭bewustzijn en gedrag veroorzaken‬

‭ANTIPSYCHOTICA‬ ‭ sychotische symptomen zoals‬
p ‭Haloperidol, risperidon, quetiapine, clozapine, aripiprazole‬
‭hallucinaties, wanen en ernstige‬
‭stemmingsstoornissen te behandelen.‬

‭ NTIDEPRESSIVA /‬
A ‭ epressieve stoornissen en bipolaire‬
d ‭ AO-inhibitoren, tricyclische antidepressiva (imipramine),‬
M
‭STEMMINGSSTABILISATOREN‬ ‭stoornissen te behandelen en‬ ‭serotonine-heropname-inhibitoren, fluoxetine, lithium,‬
‭stemmingswisselingen te stabiliseren.‬ ‭valproaat, carbamazepine‬

‭ NXIOLYTICA EN SEDATIEVE‬
A a‭ ngststoornissen behandelen en slaap‬ ‭barbituraten, alcohol, denzodiazepines (diazepam)‬
‭HYPNOTICA‬ ‭bevorderen.‬

‭ANALGETICA / OPIATEN‬ a‭ cute en chronische pijn verlichten,‬ ‭Morfine, codeïne, heroïne‬
‭waaronder sterke pijnstillers die op het‬
‭centrale zenuwstelsel inwerken‬

,
, ‭STRUCTUREN IN DE HERSENEN‬

‭BASALE GANGLIA‬ ‭LIMBISCH SYSTEEM‬ ‭THALAMUS‬ ‭HYPOTHALAMUS‬


‭OPBOUW‬‭:‬ ‭WAT?‬ ‭ ntvangt zenuwbanen van‬
o ‭ eel afferente en efferente‬
v
‭-‬ ‭diepgelegen kernen van‬ ‭-‬ ‭ring van corticaal weefsel op grens‬ ‭somatosensorische en motorische‬ ‭verbindingen met CZS‬
‭grijze stof rond thalamus‬ ‭neocortex en diencephalon‬ ‭systemen in CZS‬
‭ oppeling tss CZS, autonoom CZ en‬
k
‭-‬ ‭hippocampus, amygdala,‬ ‭OPBOUW‬‭: kernen‬ ‭endocriene systeem ⇒‬‭hypofyse‬
‭-‬ ‭ eel van motorisch‬
d ‭hypothalamus‬
‭controlesysteem‬ ‭●‬ ‭nervus dorsomedalis‬
‭●‬ ‭nervus geniculatus lateralis‬ ‭ eel van‬
d
‭FUNCTIES‬‭:‬ ‭●‬ ‭nervus geniculatus medialis‬ ‭hypothalamus-hypofyse-bijnier-as‬
‭FUNCTIES‬‭:‬ ‭-‬ ‭rol in geheugen en emoties‬
‭-‬ ‭striatum: beweging‬ ‭-‬ ‭hippocampus‬‭: info inprenten,‬ ‭FUNCTIES‬‭:‬ ‭FUNCTIES‬‭:‬
‭vergemakkelijken /‬ ‭herinneringen vormen‬ ‭-‬ ‭schakelstation: info doorsturen‬ ‭-‬ ‭regeling metabole processen‬
‭onderdrukken (2 banen)‬
‭-‬ ‭amygdala‬‭: controle, uitdrukken‬ ‭naar gespecialiseerde gebieden‬ ‭-‬ ‭hormonale en autonome‬
‭en interpreteren van emoties‬ ‭-‬ ‭actieve rol in verwerken en‬ ‭functies regelen ivm‬
‭-‬ ‭hypothalamus‬ ‭onthouden van sensorische info‬ ‭homeostase‬
‭-‬ ‭controleren van fysiologische‬
‭-‬ r‭ ol in bewuste gewaarwording‬
‭aspecten‬
‭en richten van aandacht‬
‭-‬ ‭regelen van biologische klok‬