Kan benoemen wat hij/zij onder ‘gezondheid’ verstaan.
🌱 Wat is gezondheid?
Gezondheid is een breed begrip. Het gaat niet alleen over niet ziek zijn, maar
ook over hoe iemand zich lichamelijk, mentaal en sociaal voelt. De
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) definieert gezondheid als:
"Een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn, en
niet alleen de afwezigheid van ziekte of gebrek."
3 dimensies gezondheid:
Lichamelijke gezondheid: kunnen we gelijkstellen met het ontbreken van
lichaamsstoornissen en lichaamsbeperkingen. Dit wordt ook wel objectieve
gezondheid genoemd en is gezondheid op organisch niveau.
Psychische gezondheid: heeft te maken met oriëntatie vermogen naar tijd, plaats
en persoon, de aanwezigheid van korte en langetermijngeheugen en de
afwezigheid van angst en stress.
Sociale gezondheid: staat voor participatie en ‘goed’ functioneren in de
samenleving.
een bredere kijk op gezondheid, die meer oplevert:
mensen zijn niet hun aandoening. Toch focussen we daar in de zorg doorgaans
wel op. Alle aandacht gaat uit naar hun klachten en gezondheidsproblemen, en
hoe we die kunnen oplossen. Positieve gezondheid kiest een andere invalshoek.
Het accent ligt niet op ziekte, maar op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat
hun leven betekenisvol maakt.
Kent de diversiteit van het begrip ‘gezondheid’ m.b.v. disease
- illness – sickness
Disease = ziekte zelf
- Objectief = gebaseerd op feiten en verifieerbare informatie
- Gezondheid op organisch niveau – medische biologisch afwijking.
- Bepaald door deskundige
- Voorbeeld: ziekteverwekker zoals het corona virus aanwezig in het
lichaam.
Illnes = mate waarin jij je ziek voelt
- Subjectief = gebaseerd op persoonlijke perspectieven, meningen en
gevoelen
- Gezondheid op individueel niveau
- Bepaald door het individu
- Ervaren gezondheid – ziekte-ervaring/ het zich niet
wel voelen.
- Voorbeeld; je hebt hoofdpijn en moet veel hoesten
Sickness = mate waarin anderen je ziek vinden
- Sociaal – men gedraagt zich als patiënt en dit wordt
erkend door de sociale omgeving
- Gezondheid op sociaal niveau, zoals arbeidsverzuim
- Voorbeeld: je hebt een burn-out en ligt op bed en kan
de lessen niet volgen. Je kan bijv. ook niet naar je
bijbaantje om te werken.
,Kan benoemen welke factoren van invloed zijn op gezondheid
van mensen in het algemeen en dit toepassen op haar/zijn eigen
situatie
BRAVO
B = meer bewegen
R = niet roken
A = matig gebruik van alcohol
V = gezonde voeding
O = ontspanning
- Mensen met lager opleidingsniveau (basisonderwijs + vmbo) leven 6
jaar korter, en 15 jaar minder in goede gezondheid, dan mensen met
een HBO of universitaire opleiding.
Kan m.b.t. gezondheid en gezond gedrag de norm benoemen
waaraan voldaan moet worden
1. Bewegen
- Minstens 150 minuten per week matig intensief bewegen, zoals
wandelen of fietsen.
- Minstens 2x per week spier- en botversterkende oefeningen, zoals
krachttraining of traplopen.
- Voorkom langdurig stilzitten
2. Voeding volgens de schijf van 5
- Eet veel groente (min 250g/dag) en fruit (min 2 stuks/dag)
- Kies voor volkorenproducten (brood,pasta,rijst)
- Minder verzadigd vet, zout en suiker
- Drink voldoende water en beperk frisdrank / suikerhoudende
dranken.
- Regelmaat in maatlijden is belangrijk
3. Alcohol
- Drink geen alcohol, of maximaal 1 glas per dag.
- Voor jongeren onder de 18 geldt: geen alcohol
4. Roken
- Roken is schadelijk voor vrijwel elk orgaan.
- De norm is: niet roken en geen tabaksproducten gebruiken
- Ook passief roken (meeroken) is ongezond
5. Slaap
- Volwassenen gemiddeld 7 tot 9 uur slaap per nacht
- Voldoende slaap is belangrijk voor herstel, concentratie en
stemming.
,Heeft kennisgemaakt met de GVO cyclus, het Health Field Concept
van Lalonde en het ASE model.
1. GVO-cyclus (GezondheidsVoorlichting en -Opvoeding-cyclus)
De GVO-cyclus is een stappenplan dat gebruikt wordt om systematisch een
gezondheidsvoorlichtingsactiviteit te ontwikkelen. Het bestaat meestal uit 5
fasen:
1. Analyse van de beginsituatie – Wat is het probleem en bij wie?
2. Doelstellingen formuleren – Wat willen we bereiken?
3. Interventies kiezen en plannen – Wat gaan we doen?
4. Uitvoering – Het plan in praktijk brengen.
5. Evaluatie – Heeft het gewerkt? Wat kan beter?
Doel: Effectieve gezondheidsvoorlichting bieden door planmatig te werken.
2. Health Field Concept van Lalonde
Dit model, bedacht door Marc Lalonde (1974), laat zien dat gezondheid
beïnvloed wordt door vier factoren:
1. Leefstijl – Gedrag en keuzes van mensen (bv. roken, bewegen).
2. Omgevingsfactoren – Fysieke en sociale omgeving (bv. luchtkwaliteit,
werkdruk).
3. Biologische factoren – Erfelijkheid, leeftijd, geslacht.
4. Zorgvoorzieningen – Toegang tot en kwaliteit van de gezondheidszorg.
Doel: Begrijpen dat gezondheid niet alleen afhangt van medische zorg, maar ook
van gedrag en omgeving.
3. ASE-model (Attitude – Sociale invloed – Eigen effectiviteit)
Dit model verklaart gezondheidsgerelateerd gedrag en waar je op moet
letten als je gedrag wilt beïnvloeden:
Attitude – Wat vindt iemand van het gedrag?
Sociale invloed – Wat denken anderen? Is er groepsdruk?
Eigen effectiviteit – Denkt iemand dat hij/zij het kan?
Doel: Helpen bij het ontwerpen van effectieve gedragsveranderende
interventies.
Weet uit welke stappen de GVO-cyclus bestaat
1. Definiëring gezondheidsproblemen
- Doel: gezondheidsproblemen verkennen. Hoe groot is het probleem?
Hoe belangrijk? Welke rol speelt gedrag?
- Hierbij doorloop je de volgende stappen:
Je maakt een MBG over het ziektebeeld/ de aandoening.
Je beschrijft de gevolgen van het gezondheidsprobleem op de
kwaliteit van leven.
Je geeft een beschrijving van de gezondheidsindicatoren,
minimaal de incidentie, prevalentie, morbiditeit en mortaliteit.
Je beschrijft de relatie tussen het gezondheidsprobleem en
(gezondheid)gedrag.
, 2. Analyse gezondheidsprobleem
- Model van Lalonde
- Gezondheid wordt beïnvloed door verschillende soorten factoren, we
noemen ze gezondheidsdeterminanten.
Biologische factoren
Leefstijl
Omgeving
Zorgvoorziening
- Zorg dat helder is:
Hoe groot is het gezondheidsprobleem
Hoe belangrijk is het gezondheidsprobleem
Speelt gedrag een rol in het ontstaan / verergeren van het
probleem?
🌱 Wat is gezondheid?
Gezondheid is een breed begrip. Het gaat niet alleen over niet ziek zijn, maar
ook over hoe iemand zich lichamelijk, mentaal en sociaal voelt. De
Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) definieert gezondheid als:
"Een toestand van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn, en
niet alleen de afwezigheid van ziekte of gebrek."
3 dimensies gezondheid:
Lichamelijke gezondheid: kunnen we gelijkstellen met het ontbreken van
lichaamsstoornissen en lichaamsbeperkingen. Dit wordt ook wel objectieve
gezondheid genoemd en is gezondheid op organisch niveau.
Psychische gezondheid: heeft te maken met oriëntatie vermogen naar tijd, plaats
en persoon, de aanwezigheid van korte en langetermijngeheugen en de
afwezigheid van angst en stress.
Sociale gezondheid: staat voor participatie en ‘goed’ functioneren in de
samenleving.
een bredere kijk op gezondheid, die meer oplevert:
mensen zijn niet hun aandoening. Toch focussen we daar in de zorg doorgaans
wel op. Alle aandacht gaat uit naar hun klachten en gezondheidsproblemen, en
hoe we die kunnen oplossen. Positieve gezondheid kiest een andere invalshoek.
Het accent ligt niet op ziekte, maar op mensen zelf, op hun veerkracht en op wat
hun leven betekenisvol maakt.
Kent de diversiteit van het begrip ‘gezondheid’ m.b.v. disease
- illness – sickness
Disease = ziekte zelf
- Objectief = gebaseerd op feiten en verifieerbare informatie
- Gezondheid op organisch niveau – medische biologisch afwijking.
- Bepaald door deskundige
- Voorbeeld: ziekteverwekker zoals het corona virus aanwezig in het
lichaam.
Illnes = mate waarin jij je ziek voelt
- Subjectief = gebaseerd op persoonlijke perspectieven, meningen en
gevoelen
- Gezondheid op individueel niveau
- Bepaald door het individu
- Ervaren gezondheid – ziekte-ervaring/ het zich niet
wel voelen.
- Voorbeeld; je hebt hoofdpijn en moet veel hoesten
Sickness = mate waarin anderen je ziek vinden
- Sociaal – men gedraagt zich als patiënt en dit wordt
erkend door de sociale omgeving
- Gezondheid op sociaal niveau, zoals arbeidsverzuim
- Voorbeeld: je hebt een burn-out en ligt op bed en kan
de lessen niet volgen. Je kan bijv. ook niet naar je
bijbaantje om te werken.
,Kan benoemen welke factoren van invloed zijn op gezondheid
van mensen in het algemeen en dit toepassen op haar/zijn eigen
situatie
BRAVO
B = meer bewegen
R = niet roken
A = matig gebruik van alcohol
V = gezonde voeding
O = ontspanning
- Mensen met lager opleidingsniveau (basisonderwijs + vmbo) leven 6
jaar korter, en 15 jaar minder in goede gezondheid, dan mensen met
een HBO of universitaire opleiding.
Kan m.b.t. gezondheid en gezond gedrag de norm benoemen
waaraan voldaan moet worden
1. Bewegen
- Minstens 150 minuten per week matig intensief bewegen, zoals
wandelen of fietsen.
- Minstens 2x per week spier- en botversterkende oefeningen, zoals
krachttraining of traplopen.
- Voorkom langdurig stilzitten
2. Voeding volgens de schijf van 5
- Eet veel groente (min 250g/dag) en fruit (min 2 stuks/dag)
- Kies voor volkorenproducten (brood,pasta,rijst)
- Minder verzadigd vet, zout en suiker
- Drink voldoende water en beperk frisdrank / suikerhoudende
dranken.
- Regelmaat in maatlijden is belangrijk
3. Alcohol
- Drink geen alcohol, of maximaal 1 glas per dag.
- Voor jongeren onder de 18 geldt: geen alcohol
4. Roken
- Roken is schadelijk voor vrijwel elk orgaan.
- De norm is: niet roken en geen tabaksproducten gebruiken
- Ook passief roken (meeroken) is ongezond
5. Slaap
- Volwassenen gemiddeld 7 tot 9 uur slaap per nacht
- Voldoende slaap is belangrijk voor herstel, concentratie en
stemming.
,Heeft kennisgemaakt met de GVO cyclus, het Health Field Concept
van Lalonde en het ASE model.
1. GVO-cyclus (GezondheidsVoorlichting en -Opvoeding-cyclus)
De GVO-cyclus is een stappenplan dat gebruikt wordt om systematisch een
gezondheidsvoorlichtingsactiviteit te ontwikkelen. Het bestaat meestal uit 5
fasen:
1. Analyse van de beginsituatie – Wat is het probleem en bij wie?
2. Doelstellingen formuleren – Wat willen we bereiken?
3. Interventies kiezen en plannen – Wat gaan we doen?
4. Uitvoering – Het plan in praktijk brengen.
5. Evaluatie – Heeft het gewerkt? Wat kan beter?
Doel: Effectieve gezondheidsvoorlichting bieden door planmatig te werken.
2. Health Field Concept van Lalonde
Dit model, bedacht door Marc Lalonde (1974), laat zien dat gezondheid
beïnvloed wordt door vier factoren:
1. Leefstijl – Gedrag en keuzes van mensen (bv. roken, bewegen).
2. Omgevingsfactoren – Fysieke en sociale omgeving (bv. luchtkwaliteit,
werkdruk).
3. Biologische factoren – Erfelijkheid, leeftijd, geslacht.
4. Zorgvoorzieningen – Toegang tot en kwaliteit van de gezondheidszorg.
Doel: Begrijpen dat gezondheid niet alleen afhangt van medische zorg, maar ook
van gedrag en omgeving.
3. ASE-model (Attitude – Sociale invloed – Eigen effectiviteit)
Dit model verklaart gezondheidsgerelateerd gedrag en waar je op moet
letten als je gedrag wilt beïnvloeden:
Attitude – Wat vindt iemand van het gedrag?
Sociale invloed – Wat denken anderen? Is er groepsdruk?
Eigen effectiviteit – Denkt iemand dat hij/zij het kan?
Doel: Helpen bij het ontwerpen van effectieve gedragsveranderende
interventies.
Weet uit welke stappen de GVO-cyclus bestaat
1. Definiëring gezondheidsproblemen
- Doel: gezondheidsproblemen verkennen. Hoe groot is het probleem?
Hoe belangrijk? Welke rol speelt gedrag?
- Hierbij doorloop je de volgende stappen:
Je maakt een MBG over het ziektebeeld/ de aandoening.
Je beschrijft de gevolgen van het gezondheidsprobleem op de
kwaliteit van leven.
Je geeft een beschrijving van de gezondheidsindicatoren,
minimaal de incidentie, prevalentie, morbiditeit en mortaliteit.
Je beschrijft de relatie tussen het gezondheidsprobleem en
(gezondheid)gedrag.
, 2. Analyse gezondheidsprobleem
- Model van Lalonde
- Gezondheid wordt beïnvloed door verschillende soorten factoren, we
noemen ze gezondheidsdeterminanten.
Biologische factoren
Leefstijl
Omgeving
Zorgvoorziening
- Zorg dat helder is:
Hoe groot is het gezondheidsprobleem
Hoe belangrijk is het gezondheidsprobleem
Speelt gedrag een rol in het ontstaan / verergeren van het
probleem?
