HC 1 - Correlationeel Onderzoek Survey-onderzoek
22-04-2025
Vandaag
● Voorbeelden van verschillende soorten data
● Verschillende typen surveys
● Itemscores & schaalscores
Correlationele data is overal
Correlationeel onderzoek: niks manipuleren of aanpassen, enkel meten wat er is in de
wereld
Voorbeelden:
Klanttevredenheid
Politiek: steekproeven om peilingen te meten, hoe gaan mensen stemmen, toekomstplannen
etc
CBS: online koopgedrag
Correlationele Data
Gegevens worden op verschillende
manieren gegenereerd:
● Toevallig (organisch)
● Doelgericht
•AKA ontworpen/ designed, in
onderzoek iets meetbaar willen
maken
● survey: je weet wat voor data er
is
Correlationele data (designed)
We ontwerpen een onderzoek en verzamelen
gegevens om:
● de sociale werkelijkheid te beschrijven (bv:
religiositeit in nederland)
, ● (causale) relaties bestuderen (niet alleen een construct meten maar meerdere aan
elkaar meten → zijn religieuze mensen gelukkiger dan niet religieuze mensen)
● te generaliseren naar de doelpopulatie
Inferentiële doelen: Beschrijven, Causaliteit, Voorspellen
Soorten surveys
● Face-to-face (CAPI)
○ Onderzoeker zit met mensen en gaat gesloten vragen stellen. Wordt niet vaak
gebruikt want duur. (Ouderen / jongere kinderen)
● Post
○ Post met een brief. (Gemeentes/overheid, voor ouderen)
● Telefoon (CATI)
○ call centers
● Internet
○ email, studenten, panels, klanttevredenheid
● Mixed-mode
○ Lost enkele van de problemen op met bepaalde soorten enquêtes (Lage
response rate, Grote invloed van de interviewer, Hoge kosten)
1. Eén type voor sommige respondenten, een ander type voor anderen (Bijv.
online enquête met metpapieren vragenlijst (per post) voor mensen zonder
internet
2. Eén type voor werving, een andere voor afname van de enquête (Bijv.
uitnodiging per post voor een online enquête)
3. Eén type voor gegevensverzameling, een andere voor herinneringen,
follow-up (Bijv. telefonische herinneringen voor een online enquête)
4. Eén type voor het hoofdgedeelte, een andere voor vragen over een gevoelig
onderwerp (Bijv. Telefoon & Audio Computer Self Administered (ACASI)
5. Eén type voor één ronde van het panelonderzoek, een andere voor andere
(Bijv. eerste ronde face-to-face, volgende rondes online om kosten te
besparen)
Verschillen tussen typen surveys
● Mate van betrokkenheid van de interviewer (kan helpen voor mensen die moeilijker
begrip hebben, moeilijk bij lastige onderwerpen)
● Mate van interactie met de respondent
● Mate van privacy
● Communicatiemogelijkheden
○ Visueel
, ○ Auditief (mensen op de hoogte stellen dat ze iets moeten luisteren)
● Gebruik technologie
Soorten surveys in vergelijking
Panelonderzoek vs. herhaald cross-sectioneelonderzoek
Panelonderzoek
● onderzoek over een langere periode.
● Elk meetmoment wordt dezelfde groep respondenten ondervraagd.
● Inhoud van de vragenlijsten is meestal hetzelfde.
● Vragen kunnen toegevoegd of aangepast worden aan actuele gebeurtenissen,
nieuwe inzichten, etc
Voordelen:
● We kunnen leeftijds-, periode-en cohort effecten beschrijven.
● We kunnen binnen-persoon veranderingen meten.
Nadelen:
● Uitval (attrition)
● Panel conditionering/ leereffecten
Herhaald cross-sectioneel onderzoek
● Is een onderzoek over langere periode.
● Elk meetmoment wordt een andere groep respondenten ondervraagd.
● Inhoud van de vragenlijsten is meestal hetzelfde.
● Vragen kunnen toegevoegd of aangepast worden aan actuele gebeurtenissen,
nieuwe inzichten, etc
Voordelen:
● We kunnen leeftijds-, periode-en cohort effecten beschrijven.
● Goedkoper, minder uitval (attrition)
● Geen leereffecten (iemand zal de vragenlijst dus niet steeds herkennen)
Nadelen:
● Binnen-persoon veranderingen kunnen niet gemeten worden.
Operationaliseren
, Om een theoretisch begrip te meten, moeten onderzoekers bepaalde stappen volgen:
Voorbeeld
Onderzoek onder kinderen die een traumatische gebeurtenis meegemaakt hebben
- Hoe gaan kinderen hier mee om?
- Welke invloed heeft dit op hun dagelijks leven?
- Welke invloed heeft dit op hun schoolwerk?
• Onderzoekers kijken naar post-traumatische stress syndroom bij een grote groep kinderen
variabele: 4-punt likerschaal (ordinaal)
Een variabele creëren
1. Optie 1: Het optellen van de itemscores
➢ Tel alle itemscores bij elkaar op, 12 items, itemscores tussen de 1 en de 4 →
schaalscores tussen de 12 en de 48. Maar kan onhandig zijn: vertekend
beeld als iemand niet reageert op vragen.
2. Optie 2: Bereken het gemiddelde van alle itemscores. Dit kan ook berekend worden
met een paar missende waarden
3. Optie 3: Gewogen gemiddelde van itemscores*, elk item tel je even zwaar mee.
LET OP!
● Een lage score zou "milde of geen PTSS" moeten betekenen
● Een hoge score zou "ernstige PTSS" moeten betekenen
● In veel vragenlijsten vinden we omgekeerd geformuleerde items
22-04-2025
Vandaag
● Voorbeelden van verschillende soorten data
● Verschillende typen surveys
● Itemscores & schaalscores
Correlationele data is overal
Correlationeel onderzoek: niks manipuleren of aanpassen, enkel meten wat er is in de
wereld
Voorbeelden:
Klanttevredenheid
Politiek: steekproeven om peilingen te meten, hoe gaan mensen stemmen, toekomstplannen
etc
CBS: online koopgedrag
Correlationele Data
Gegevens worden op verschillende
manieren gegenereerd:
● Toevallig (organisch)
● Doelgericht
•AKA ontworpen/ designed, in
onderzoek iets meetbaar willen
maken
● survey: je weet wat voor data er
is
Correlationele data (designed)
We ontwerpen een onderzoek en verzamelen
gegevens om:
● de sociale werkelijkheid te beschrijven (bv:
religiositeit in nederland)
, ● (causale) relaties bestuderen (niet alleen een construct meten maar meerdere aan
elkaar meten → zijn religieuze mensen gelukkiger dan niet religieuze mensen)
● te generaliseren naar de doelpopulatie
Inferentiële doelen: Beschrijven, Causaliteit, Voorspellen
Soorten surveys
● Face-to-face (CAPI)
○ Onderzoeker zit met mensen en gaat gesloten vragen stellen. Wordt niet vaak
gebruikt want duur. (Ouderen / jongere kinderen)
● Post
○ Post met een brief. (Gemeentes/overheid, voor ouderen)
● Telefoon (CATI)
○ call centers
● Internet
○ email, studenten, panels, klanttevredenheid
● Mixed-mode
○ Lost enkele van de problemen op met bepaalde soorten enquêtes (Lage
response rate, Grote invloed van de interviewer, Hoge kosten)
1. Eén type voor sommige respondenten, een ander type voor anderen (Bijv.
online enquête met metpapieren vragenlijst (per post) voor mensen zonder
internet
2. Eén type voor werving, een andere voor afname van de enquête (Bijv.
uitnodiging per post voor een online enquête)
3. Eén type voor gegevensverzameling, een andere voor herinneringen,
follow-up (Bijv. telefonische herinneringen voor een online enquête)
4. Eén type voor het hoofdgedeelte, een andere voor vragen over een gevoelig
onderwerp (Bijv. Telefoon & Audio Computer Self Administered (ACASI)
5. Eén type voor één ronde van het panelonderzoek, een andere voor andere
(Bijv. eerste ronde face-to-face, volgende rondes online om kosten te
besparen)
Verschillen tussen typen surveys
● Mate van betrokkenheid van de interviewer (kan helpen voor mensen die moeilijker
begrip hebben, moeilijk bij lastige onderwerpen)
● Mate van interactie met de respondent
● Mate van privacy
● Communicatiemogelijkheden
○ Visueel
, ○ Auditief (mensen op de hoogte stellen dat ze iets moeten luisteren)
● Gebruik technologie
Soorten surveys in vergelijking
Panelonderzoek vs. herhaald cross-sectioneelonderzoek
Panelonderzoek
● onderzoek over een langere periode.
● Elk meetmoment wordt dezelfde groep respondenten ondervraagd.
● Inhoud van de vragenlijsten is meestal hetzelfde.
● Vragen kunnen toegevoegd of aangepast worden aan actuele gebeurtenissen,
nieuwe inzichten, etc
Voordelen:
● We kunnen leeftijds-, periode-en cohort effecten beschrijven.
● We kunnen binnen-persoon veranderingen meten.
Nadelen:
● Uitval (attrition)
● Panel conditionering/ leereffecten
Herhaald cross-sectioneel onderzoek
● Is een onderzoek over langere periode.
● Elk meetmoment wordt een andere groep respondenten ondervraagd.
● Inhoud van de vragenlijsten is meestal hetzelfde.
● Vragen kunnen toegevoegd of aangepast worden aan actuele gebeurtenissen,
nieuwe inzichten, etc
Voordelen:
● We kunnen leeftijds-, periode-en cohort effecten beschrijven.
● Goedkoper, minder uitval (attrition)
● Geen leereffecten (iemand zal de vragenlijst dus niet steeds herkennen)
Nadelen:
● Binnen-persoon veranderingen kunnen niet gemeten worden.
Operationaliseren
, Om een theoretisch begrip te meten, moeten onderzoekers bepaalde stappen volgen:
Voorbeeld
Onderzoek onder kinderen die een traumatische gebeurtenis meegemaakt hebben
- Hoe gaan kinderen hier mee om?
- Welke invloed heeft dit op hun dagelijks leven?
- Welke invloed heeft dit op hun schoolwerk?
• Onderzoekers kijken naar post-traumatische stress syndroom bij een grote groep kinderen
variabele: 4-punt likerschaal (ordinaal)
Een variabele creëren
1. Optie 1: Het optellen van de itemscores
➢ Tel alle itemscores bij elkaar op, 12 items, itemscores tussen de 1 en de 4 →
schaalscores tussen de 12 en de 48. Maar kan onhandig zijn: vertekend
beeld als iemand niet reageert op vragen.
2. Optie 2: Bereken het gemiddelde van alle itemscores. Dit kan ook berekend worden
met een paar missende waarden
3. Optie 3: Gewogen gemiddelde van itemscores*, elk item tel je even zwaar mee.
LET OP!
● Een lage score zou "milde of geen PTSS" moeten betekenen
● Een hoge score zou "ernstige PTSS" moeten betekenen
● In veel vragenlijsten vinden we omgekeerd geformuleerde items
