,Samenvatting recht begrepen bestuursrecht begrepen albers 5e druk 2024 9789462128828
,Samenvatting recht begrepen bestuursrecht begrepen albers 5e druk 2024 9789462128828
, Samenvatting recht begrepen bestuursrecht begrepen albers 5e druk 2024 9789462128828
Hoofdstuk 1 Algemene inleiding bestuursrecht
1.1 Wat is bestuursrecht?
Bestuursrecht richt zich op het functioneren van het openbaar bestuur, het deel
van de overheid dat verantwoordelijk is voor het dagelijks besturen van het land.
Andere takken van de overheid zijn de rechtspraak en de wetgevende macht.
In Nederland wordt op drie niveaus bestuurd: landelijk, provinciaal en
gemeentelijk. Op elk niveau bestaat een vergelijkbare structuur: een dagelijks
bestuur onder toezicht van een democratisch gekozen orgaan. Een voorbeeld is de
gemeenteraad, die het college van burgemeester en wethouders controleert.
De bestuursorganisatie bestaat uit meerdere bestuursorganen. In het
bestuursrecht ligt de nadruk vaak op de bevoegdheden van het college van
burgemeester en wethouders.
Op nationaal niveau ligt het dagelijks bestuur bij de regering, bestaande uit de
Koning en de ministers. De ministers worden gecontroleerd door het parlement: de
Eerste en Tweede Kamer.
Het openbaar bestuur, een publiekrechtelijke rechtspersoon, behartigt het
algemeen belang. Het stuurt en reguleert onder andere activiteiten van burgers,
bijvoorbeeld via subsidies of vergunningen. Daarnaast voert het bestuur taken uit
die niet aan burgers worden overgelaten, zoals het onderhoud van wegen.
Voorbeelden van bestuurstaken:
Gemeente:
Verlenen van vergunningen
Vaststellen van bestemmingsplannen
Heffen van lokale belastingen
Toekennen van bijstandsuitkeringen
Provincie:
Toezicht op gemeenten
Ruimtelijke ordening
Rijksoverheid:
Studiefinanciering
Uitbreiding van infrastructuur, zoals luchthavens
1.2 Autonomie en medebewind
Naast de centrale overheid hebben ook provincies en gemeenten bestuurlijke
bevoegdheden. Deze kunnen worden ingedeeld in:
Autonome bevoegdheden: zelfstandige taken, binnen eigen
beleidsruimte
Medebewind: verplichte uitvoering van landelijke regelgeving
1.3 De ontwikkeling van het openbaar bestuur
Na de Tweede Wereldoorlog breidde het bestuursstelsel sterk uit, mede door de
opkomst van de verzorgingsstaat. De overheid kreeg een centrale rol in vrijwel alle
maatschappelijke domeinen.
Deze bemoeienis leidde uiteindelijk tot kritiek en de roep om privatisering
(overheveling naar de markt) en deregulering (verminderen en versimpelen van