Gabi van der Woerdt Castillo
Leerteam D04 | studenten nummer: 1860583 |
PORTFOLIO
Docent: Anita Bosch |Leerjaar 1, 2024/2025 |
Gelegenheid 2 | Toets code: ASW-V1OND-21 |
Datum van inleveren: 23/06/2025
ONDERZOEKEN
Vraagstuk Jonge mantelzorgers
,Inhoud
De inleiding:............................................................................................................................................2
Het bronnenonderzoek:.........................................................................................................................3
Zoekstrategie en gebruikte termen:...................................................................................................3
Selectie van betrouwbare en valide bronnen:....................................................................................3
Oriënterende gesprekken:..................................................................................................................3
Reflectie op de gesprekken:...............................................................................................................4
De probleemomschrijving......................................................................................................................5
Mijn definitieve probleemomschrijving:.............................................................................................5
De definitieve Rich Picture:................................................................................................................6
Hoe ben ik dan tot een afbakening gekomen in mijn probleemomschrijving?...................................6
De onderzoeksopzet...............................................................................................................................7
De reflectie...........................................................................................................................................10
Leerzame momenten:.......................................................................................................................11
Ontwikkeling van mijn onderzoekende houding:.............................................................................11
Leerpunten voor niveau 2:................................................................................................................12
Literatuurlijst:...................................................................................................................................12
Bijlagen:................................................................................................................................................13
,De inleiding:
Jonge mantelzorgers zijn jongeren die zorgtaken op zich nemen voor een familielid die leeft
met een beperking of ziekte. Dit wordt als heel waardevol gezien, maar aan de andere kant
kan dit een zware last vormen voor diegene. Het combineren van zorg, school en sociale
bijeenkomsten kan zorgen voor veel stress en overbelasting. Hierdoor is de ondersteuning
voor jonge mantelzorgers een belangrijk sociaal vraagstuk.
Mijn persoonlijke motivatie en aanleiding voor dit vraagstuk komt voort uit mijn eigen
interesse in kwetsbare groepen. Jonge mantelzorgers nemen al op vroege leeftijd veel
verantwoordelijkheid op zich, wat hun eigen welzijn en ontwikkeling kan beïnvloeden. Ik ben
daarom heel nieuwsgierig hoe sociaal werkers hun kunnen ondersteunen hierin. Ook heb ik
mij hier nog niet eerder in verdiept, daarom lijkt dit mij een mooi onderzoek om te doen
zodat ik mijn eigen kennis verbreedt over dit onderwerp.
Het doel van mijn onderzoek is meer inzicht krijgen in de ondersteuning die sociaal werkers
kunnen bieden aan jonge mantelzorgers en welke methodes hiervoor worden gebruikt.
Door het werk te uploaden in dit digitale systeem (GradeWork / OnStage), verklaart de student dat
het geüploade werk authentiek is, dus dat het gemaakt is door de student zelf en niet gegenereerd
is door een 'kunstmatige intelligentie toepassing' (AI-tool) zoals bijvoorbeeld ChatGPT en/of Co-
Pilot.
, Het bronnenonderzoek:
Zoekstrategie en gebruikte termen:
Om informatie te verzamelen over de positieve effecten van jonge mantelzorgers, heb ik meerder
zoektermen gebruikt. Dit heb ik dan via Google Scholar gedaan, want op deze manier kreeg je
betrouwbare en valide bronnen die geschreven zijn door mensen die er veel over weten. De eerste
paar zoektermen waren best wel breed, zoals ´jonge mantelzorgers positieve effecten’ en ‘positieve
effecten jonge mantelzorgers onderzoek’. Bij deze zoekopdracht kwam ik vooral uit bij veel algemene
informatie over de voordelen bij jonge mantelzorgers en een aantal relevante onderzoeken en
rapporten, bijvoorbeeld van de Vlaamse Overheid, Movisie en Gro-up. Ook heb ik een algemene
Engelstalige term gebruikt. Toen ik ‘benefit finding young carers’ opzocht, kwamen er veel
wetenschappelijke artikelen over psychologische groei bij jonge mantelzorgers.
Daarnaast heb ik de zoektermen ‘mantelzorg en ontwikkeling jongeren’ en ‘kwaliteiten jonge
mantelzorgers’ geprobeerd. Dit leverden mij minder geschikte bronnen op, het waren vooral niet-
wetenschappelijke bronnen die mij onvoldoende verdieping konden geven voor mijn onderzoek.
Door verschillende zoekresultaten te vergelijken met elkaar, kon ik steeds betere zoektermen
formuleren die mij veel betere bronnen brachten dan eerst. Ik leerde dus om specifieker en
doelgerichter te onderzoeken.
Selectie van betrouwbare en valide bronnen:
Om de kwaliteit van mijn gezochte bronnen goed te houden, heb ik elke keer gelet op de
betrouwbaarheid en validiteit. Voor de betrouwbaarheid heb ik gekeken naar wie de auteur is, is het
een expert of komt het van een instelling? Daarnaast heb ik ook gekeken naar de publicatiedatum, is
het recent genoeg? Voor de validiteit heb ik gelet of de bron gepubliceerd is op een
wetenschappelijke of officiële website, zoals Google Scholar, movisie.nl, de overheid of uit een
wetenschappelijk tijdschrift komt.
Oriënterende gesprekken:
Om mijn onderwerp beter te begrijpen, heb ik 2 oriënterende gesprekken gevoerd met personen die
veel inzicht hebben in het sociale vraagstuk van jonge mantelzorgers.
Als eerste heb ik gesproken met Anouk Aalbertsen (persoonlijke communicatie, 27 maart 2025):
Anouk is een 19-jarige jonge mantelzorger die dagelijks voor haar moeder zorgt. Haar moeder heeft
een chronische ziekte, genaamd COPD. Anouk haar ervaringskennis was heel waardevol, omdat zij
zelf leeft in de situatie die ik aan het onderzoeken ben. Ze vertelde open over de
verantwoordelijkheden die ze draagt, maar ook juist over hoe ze zich heeft ontwikkeld als persoon.
Haar verhaal gaf me meer inzicht in hoe persoonlijke groei kan ontstaan vanuit een zorgsituatie.
Als tweede persoon heb ik gesproken met Jan Kees Petersen (persoonlijke communicatie, 27 maart
2025):
Jan Kees is een voormalig sociaal werker met meer dan tien jaar ervaring in de ondersteuning van
jonge mantelzorgers. Hij deelde zijn professionele kijk op de positieve effecten van jonge
mantelzorgers, zoals het ontwikkelen van verantwoordelijkheidsgevoel en doorzettingsvermogen.
Zijn inzichten hielpen mij heel erg om de ervaringen van Anouk te kunnen plaatsen binnen
ondersteuningsstructuren.
Leerteam D04 | studenten nummer: 1860583 |
PORTFOLIO
Docent: Anita Bosch |Leerjaar 1, 2024/2025 |
Gelegenheid 2 | Toets code: ASW-V1OND-21 |
Datum van inleveren: 23/06/2025
ONDERZOEKEN
Vraagstuk Jonge mantelzorgers
,Inhoud
De inleiding:............................................................................................................................................2
Het bronnenonderzoek:.........................................................................................................................3
Zoekstrategie en gebruikte termen:...................................................................................................3
Selectie van betrouwbare en valide bronnen:....................................................................................3
Oriënterende gesprekken:..................................................................................................................3
Reflectie op de gesprekken:...............................................................................................................4
De probleemomschrijving......................................................................................................................5
Mijn definitieve probleemomschrijving:.............................................................................................5
De definitieve Rich Picture:................................................................................................................6
Hoe ben ik dan tot een afbakening gekomen in mijn probleemomschrijving?...................................6
De onderzoeksopzet...............................................................................................................................7
De reflectie...........................................................................................................................................10
Leerzame momenten:.......................................................................................................................11
Ontwikkeling van mijn onderzoekende houding:.............................................................................11
Leerpunten voor niveau 2:................................................................................................................12
Literatuurlijst:...................................................................................................................................12
Bijlagen:................................................................................................................................................13
,De inleiding:
Jonge mantelzorgers zijn jongeren die zorgtaken op zich nemen voor een familielid die leeft
met een beperking of ziekte. Dit wordt als heel waardevol gezien, maar aan de andere kant
kan dit een zware last vormen voor diegene. Het combineren van zorg, school en sociale
bijeenkomsten kan zorgen voor veel stress en overbelasting. Hierdoor is de ondersteuning
voor jonge mantelzorgers een belangrijk sociaal vraagstuk.
Mijn persoonlijke motivatie en aanleiding voor dit vraagstuk komt voort uit mijn eigen
interesse in kwetsbare groepen. Jonge mantelzorgers nemen al op vroege leeftijd veel
verantwoordelijkheid op zich, wat hun eigen welzijn en ontwikkeling kan beïnvloeden. Ik ben
daarom heel nieuwsgierig hoe sociaal werkers hun kunnen ondersteunen hierin. Ook heb ik
mij hier nog niet eerder in verdiept, daarom lijkt dit mij een mooi onderzoek om te doen
zodat ik mijn eigen kennis verbreedt over dit onderwerp.
Het doel van mijn onderzoek is meer inzicht krijgen in de ondersteuning die sociaal werkers
kunnen bieden aan jonge mantelzorgers en welke methodes hiervoor worden gebruikt.
Door het werk te uploaden in dit digitale systeem (GradeWork / OnStage), verklaart de student dat
het geüploade werk authentiek is, dus dat het gemaakt is door de student zelf en niet gegenereerd
is door een 'kunstmatige intelligentie toepassing' (AI-tool) zoals bijvoorbeeld ChatGPT en/of Co-
Pilot.
, Het bronnenonderzoek:
Zoekstrategie en gebruikte termen:
Om informatie te verzamelen over de positieve effecten van jonge mantelzorgers, heb ik meerder
zoektermen gebruikt. Dit heb ik dan via Google Scholar gedaan, want op deze manier kreeg je
betrouwbare en valide bronnen die geschreven zijn door mensen die er veel over weten. De eerste
paar zoektermen waren best wel breed, zoals ´jonge mantelzorgers positieve effecten’ en ‘positieve
effecten jonge mantelzorgers onderzoek’. Bij deze zoekopdracht kwam ik vooral uit bij veel algemene
informatie over de voordelen bij jonge mantelzorgers en een aantal relevante onderzoeken en
rapporten, bijvoorbeeld van de Vlaamse Overheid, Movisie en Gro-up. Ook heb ik een algemene
Engelstalige term gebruikt. Toen ik ‘benefit finding young carers’ opzocht, kwamen er veel
wetenschappelijke artikelen over psychologische groei bij jonge mantelzorgers.
Daarnaast heb ik de zoektermen ‘mantelzorg en ontwikkeling jongeren’ en ‘kwaliteiten jonge
mantelzorgers’ geprobeerd. Dit leverden mij minder geschikte bronnen op, het waren vooral niet-
wetenschappelijke bronnen die mij onvoldoende verdieping konden geven voor mijn onderzoek.
Door verschillende zoekresultaten te vergelijken met elkaar, kon ik steeds betere zoektermen
formuleren die mij veel betere bronnen brachten dan eerst. Ik leerde dus om specifieker en
doelgerichter te onderzoeken.
Selectie van betrouwbare en valide bronnen:
Om de kwaliteit van mijn gezochte bronnen goed te houden, heb ik elke keer gelet op de
betrouwbaarheid en validiteit. Voor de betrouwbaarheid heb ik gekeken naar wie de auteur is, is het
een expert of komt het van een instelling? Daarnaast heb ik ook gekeken naar de publicatiedatum, is
het recent genoeg? Voor de validiteit heb ik gelet of de bron gepubliceerd is op een
wetenschappelijke of officiële website, zoals Google Scholar, movisie.nl, de overheid of uit een
wetenschappelijk tijdschrift komt.
Oriënterende gesprekken:
Om mijn onderwerp beter te begrijpen, heb ik 2 oriënterende gesprekken gevoerd met personen die
veel inzicht hebben in het sociale vraagstuk van jonge mantelzorgers.
Als eerste heb ik gesproken met Anouk Aalbertsen (persoonlijke communicatie, 27 maart 2025):
Anouk is een 19-jarige jonge mantelzorger die dagelijks voor haar moeder zorgt. Haar moeder heeft
een chronische ziekte, genaamd COPD. Anouk haar ervaringskennis was heel waardevol, omdat zij
zelf leeft in de situatie die ik aan het onderzoeken ben. Ze vertelde open over de
verantwoordelijkheden die ze draagt, maar ook juist over hoe ze zich heeft ontwikkeld als persoon.
Haar verhaal gaf me meer inzicht in hoe persoonlijke groei kan ontstaan vanuit een zorgsituatie.
Als tweede persoon heb ik gesproken met Jan Kees Petersen (persoonlijke communicatie, 27 maart
2025):
Jan Kees is een voormalig sociaal werker met meer dan tien jaar ervaring in de ondersteuning van
jonge mantelzorgers. Hij deelde zijn professionele kijk op de positieve effecten van jonge
mantelzorgers, zoals het ontwikkelen van verantwoordelijkheidsgevoel en doorzettingsvermogen.
Zijn inzichten hielpen mij heel erg om de ervaringen van Anouk te kunnen plaatsen binnen
ondersteuningsstructuren.
