Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
,Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
,Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
, Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
Hoofdstuk 1 Processen en Procesmanagement
1.1 Processen zijn overal
Een proces is een samenhangende reeks activiteiten met een duidelijk begin- en eindpunt, waarbij een
bepaalde input wordt omgezet in een gewenste output. In een zogenoemd processchema worden
deze activiteiten overzichtelijk weergegeven. Binnen de terminologie van procesmanagement
onderscheiden we doorgaans input (wat erin gaat) en output (wat eruit komt).
Procesmanagement is gericht op het analyseren, coördineren en optimaliseren van deze processen,
met als doel de efficiëntie, effectiviteit en klanttevredenheid te verhogen. Het helpt organisaties om
processen beter op elkaar af te stemmen en knelpunten te signaleren. Veranderingen binnen
organisaties, zoals de implementatie van een nieuw kwaliteitssysteem of de uitbreiding van een
productielocatie, worden steeds vaker als volwaardige processen gemanaged. Deze benadering sluit
aan bij de hedendaagse trend waarin verandermanagement en procesoptimalisatie sterk met elkaar
verweven zijn.
Nieuwe ontwikkelingen zoals hyperautomation en procesmining, die breed worden toegepast in
organisaties, maken het mogelijk om processen realtime te monitoren en voortdurend te verbeteren.
1.2 Wat zijn processen?
Een proces wordt gekenmerkt door een opeenvolging van fasen of stappen die samen een doel
dienen. Elke stap bouwt voort op de voorgaande en draagt bij aan de uiteindelijke output. Hierbij is er
sprake van een transformatie: de input ondergaat een verandering waardoor output ontstaat. Die
transformatie benadrukt het dynamische karakter van processen; ze zijn voortdurend in beweging en
reageren op interne en externe invloeden.
We onderscheiden doorgaans twee hoofdtypen processen: continue en discontinue processen.
• Continue processen
Deze processen verlopen zonder onderbreking. Denk aan een olieraffinaderij of een
energiecentrale die 24/7 operationeel zijn. De verschillende fasen lopen vaak vloeiend in
elkaar over, waardoor het lastig is afzonderlijke stappen exact te benoemen. In 2022 wordt in
steeds meer continue processen kunstmatige intelligentie gebruikt om afwijkingen in realtime
te detecteren, waardoor proactief ingrijpen mogelijk wordt.
• Discontinue processen
Bij discontinue processen is het eenvoudiger om de afzonderlijke stappen te onderscheiden.
Een voorbeeld hiervan is het assemblageproces van auto's, waarbij elk onderdeel afzonderlijk
wordt toegevoegd.
Daarnaast maken we onderscheid tussen:
• Natuurlijke processen
Deze processen vinden plaats zonder menselijk ingrijpen en zijn gebaseerd op natuurwetten.
Denk aan de vorming van roest of het mengen van vloeistoffen door diffusie. Natuurlijke
processen kunnen echter ook onbedoelde gevolgen hebben binnen organisaties, zoals corrosie
in leidingen.
, Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
• Kunstmatige processen
Kunstmatige processen worden door mensen geïnitieerd en onderhouden. Denk aan juridische
procedures of productieprocessen. Binnen deze processen worden doelbewust mensen,
machines en middelen ingezet. In moderne fabrieken wordt in 2022 steeds vaker
gebruikgemaakt van cobots (collaboratieve robots) die samenwerken met mensen binnen het
proces.
In elk proces – natuurlijk of kunstmatig – kan sprake zijn van gewenste én ongewenste output. Denk
bijvoorbeeld aan bijproducten of afvalstromen. In de circulaire economie van vandaag wordt ernaar
gestreefd om ook ongewenste output te hergebruiken of te minimaliseren.
Samengevat:
• Een proces bestaat uit opeenvolgende fasen
• Elke processtap heeft input en output
• Output kan gewenst of ongewenst zijn
• Processen zijn per definitie dynamisch
• Transformatie of verandering staat centraal
• Er is een onderscheid tussen natuurlijke en kunstmatige processen
• Er is een onderscheid tussen continue en discontinue processen
1.3 Deelprocessen
Een proces is elke activiteit of verzameling van activiteiten die input omzet in output, met gebruik van
specifieke middelen. Binnen een groter geheel kunnen afzonderlijke processen worden gezien als
deelprocessen.
Bijvoorbeeld: bij een autodealer behoort het reinigen van voertuigen tot een groter proces, zoals het
rijklaar maken van een auto. Dit reinigingsproces is op te splitsen in verschillende deelprocessen zoals
het schoonmaken van het interieur en het wassen van de carrosserie.
Je kunt nog verder inzoomen:
• Het wassen van velgen vormt een afzonderlijk deelproces binnen het externe
schoonmaakproces.
• Elke afzonderlijke stap (zoals het stofzuigen van de kofferbak) kan eveneens als zelfstandig
proces worden beschouwd.
Door processen op te knippen in deelprocessen, kunnen bedrijven beter sturen op kwaliteit, efficiëntie
en verantwoordelijkheid. In moderne procesmanagementsystemen (zoals BPM-software) is het
mogelijk om tot op het kleinste detail processen te modelleren en monitoren.
Processchema’s worden vaak weergegeven in zogenoemde Chevron-schema’s, waarbij elke stap een
pijl is in een continue stroom. Deze vorm is visueel sterk en wordt ook veel gebruikt bij Lean- en Six
Sigma-trajecten.
, Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
,Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
,Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
, Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
Hoofdstuk 1 Processen en Procesmanagement
1.1 Processen zijn overal
Een proces is een samenhangende reeks activiteiten met een duidelijk begin- en eindpunt, waarbij een
bepaalde input wordt omgezet in een gewenste output. In een zogenoemd processchema worden
deze activiteiten overzichtelijk weergegeven. Binnen de terminologie van procesmanagement
onderscheiden we doorgaans input (wat erin gaat) en output (wat eruit komt).
Procesmanagement is gericht op het analyseren, coördineren en optimaliseren van deze processen,
met als doel de efficiëntie, effectiviteit en klanttevredenheid te verhogen. Het helpt organisaties om
processen beter op elkaar af te stemmen en knelpunten te signaleren. Veranderingen binnen
organisaties, zoals de implementatie van een nieuw kwaliteitssysteem of de uitbreiding van een
productielocatie, worden steeds vaker als volwaardige processen gemanaged. Deze benadering sluit
aan bij de hedendaagse trend waarin verandermanagement en procesoptimalisatie sterk met elkaar
verweven zijn.
Nieuwe ontwikkelingen zoals hyperautomation en procesmining, die breed worden toegepast in
organisaties, maken het mogelijk om processen realtime te monitoren en voortdurend te verbeteren.
1.2 Wat zijn processen?
Een proces wordt gekenmerkt door een opeenvolging van fasen of stappen die samen een doel
dienen. Elke stap bouwt voort op de voorgaande en draagt bij aan de uiteindelijke output. Hierbij is er
sprake van een transformatie: de input ondergaat een verandering waardoor output ontstaat. Die
transformatie benadrukt het dynamische karakter van processen; ze zijn voortdurend in beweging en
reageren op interne en externe invloeden.
We onderscheiden doorgaans twee hoofdtypen processen: continue en discontinue processen.
• Continue processen
Deze processen verlopen zonder onderbreking. Denk aan een olieraffinaderij of een
energiecentrale die 24/7 operationeel zijn. De verschillende fasen lopen vaak vloeiend in
elkaar over, waardoor het lastig is afzonderlijke stappen exact te benoemen. In 2022 wordt in
steeds meer continue processen kunstmatige intelligentie gebruikt om afwijkingen in realtime
te detecteren, waardoor proactief ingrijpen mogelijk wordt.
• Discontinue processen
Bij discontinue processen is het eenvoudiger om de afzonderlijke stappen te onderscheiden.
Een voorbeeld hiervan is het assemblageproces van auto's, waarbij elk onderdeel afzonderlijk
wordt toegevoegd.
Daarnaast maken we onderscheid tussen:
• Natuurlijke processen
Deze processen vinden plaats zonder menselijk ingrijpen en zijn gebaseerd op natuurwetten.
Denk aan de vorming van roest of het mengen van vloeistoffen door diffusie. Natuurlijke
processen kunnen echter ook onbedoelde gevolgen hebben binnen organisaties, zoals corrosie
in leidingen.
, Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
• Kunstmatige processen
Kunstmatige processen worden door mensen geïnitieerd en onderhouden. Denk aan juridische
procedures of productieprocessen. Binnen deze processen worden doelbewust mensen,
machines en middelen ingezet. In moderne fabrieken wordt in 2022 steeds vaker
gebruikgemaakt van cobots (collaboratieve robots) die samenwerken met mensen binnen het
proces.
In elk proces – natuurlijk of kunstmatig – kan sprake zijn van gewenste én ongewenste output. Denk
bijvoorbeeld aan bijproducten of afvalstromen. In de circulaire economie van vandaag wordt ernaar
gestreefd om ook ongewenste output te hergebruiken of te minimaliseren.
Samengevat:
• Een proces bestaat uit opeenvolgende fasen
• Elke processtap heeft input en output
• Output kan gewenst of ongewenst zijn
• Processen zijn per definitie dynamisch
• Transformatie of verandering staat centraal
• Er is een onderscheid tussen natuurlijke en kunstmatige processen
• Er is een onderscheid tussen continue en discontinue processen
1.3 Deelprocessen
Een proces is elke activiteit of verzameling van activiteiten die input omzet in output, met gebruik van
specifieke middelen. Binnen een groter geheel kunnen afzonderlijke processen worden gezien als
deelprocessen.
Bijvoorbeeld: bij een autodealer behoort het reinigen van voertuigen tot een groter proces, zoals het
rijklaar maken van een auto. Dit reinigingsproces is op te splitsen in verschillende deelprocessen zoals
het schoonmaken van het interieur en het wassen van de carrosserie.
Je kunt nog verder inzoomen:
• Het wassen van velgen vormt een afzonderlijk deelproces binnen het externe
schoonmaakproces.
• Elke afzonderlijke stap (zoals het stofzuigen van de kofferbak) kan eveneens als zelfstandig
proces worden beschouwd.
Door processen op te knippen in deelprocessen, kunnen bedrijven beter sturen op kwaliteit, efficiëntie
en verantwoordelijkheid. In moderne procesmanagementsystemen (zoals BPM-software) is het
mogelijk om tot op het kleinste detail processen te modelleren en monitoren.
Processchema’s worden vaak weergegeven in zogenoemde Chevron-schema’s, waarbij elke stap een
pijl is in een continue stroom. Deze vorm is visueel sterk en wordt ook veel gebruikt bij Lean- en Six
Sigma-trajecten.
, Samenvatting procesmanagement rienk stuive 3e editie 2022 9789001078386
