Geschiedenis historische contexten
1914 Duitse Keizerrijk nam deel aan de eerste wereldoorlog onder leiding van Wilhelm de II. De
verwachting van deze oorlog was (voor iedereen) dat het een korte gewonnen oorlog zou worden
maar de realiteit was een uitzichtloze loopgravenoorlog met veel slachtoffers.
1918 de oorlog verliep niet goed voor Duitsland, Duitsland verloor steeds eer gebied en besloot
daarom het vredesverdrag van de VS te accepteren. In dat jaar stelt Wilhelm II een nieuwe regering
aan die de vredesonderhandelingen met de geallieerde moest starten.
Ondanks dat Duitsland bezig was met het vredesverdrag moesten de Duitse soldaten alsnog de
Britse vloot aanvallen. De soldaten zagen het nut hier niet van in en gingen in opstand er kwam
een nieuwe sociaal democratische regering en Wilhelm II treed af. En Duitsland werd een republiek.
1919 wapenstilstand en nam het parlement een grondwet aan
De eerste naoorlogse parlementsverkiezingen werden gewonnen door de sociaaldemocratische partij
SPD. Hun waren bezig met het opbouwen van een parlementaire democratie. In Berlijn was het erg
onrustig omdat de communisten de macht wouden grijpen dus in 1919 kwam het parlement bijeen
in Weimar waardoor het de Republiek van Weimar heet.
Buiten de communisten waren ook de extremisten en oude conservatieve elite niet blij met de
parlementaire democratie de oude conservatieve elite wilde terug naar hoe het voorheen was,
dat er meer macht lag bij de elite in plaats van de politieke partijen en de extremisten waren
teleurgesteld over de wapenstilstand.
Dolkstootlegende een complottheorie waarbij het Duitse leger de eerste wereldoorlog had
kunnen winnen, maar hun waren verraden door de communisten, socialisten, democraten en Joden
wanneer hun de wapenstilstand tekende
belangrijke punten in het vredesverdrag “verdrag van Versailles”
- Duitsland kreeg de schuld van de oorlog
- Duitsland moest herstelbetalingen gaan betalen
- Duitsland moet grondgebied en koloniën afstaan
- Duitsland mag slechts een klein leger hebben
Veel Duitsers voelde zich vernederd door deze bepalingen
De Duitse economie leidt onder de herstelbetalingen en verlies van grondstofrijke gebieden, in 1923
raakte ze in een achterstand van herstelbetalingen Frankrijk en België bezetten het Ruhrgebied
(het industriële hard van Duitsland) en de Duitse arbeiders in het Ruhrgebied gaan staken waardoor
de Duitse regering geld moet bijdrukken om hun lonen alsnog te kunnen betalen het gevolg
hiervan is hyperinflatie. De Duitse mark was bijna niks meer waard.
, 1924 dawesplan
Amerikaanse bankier Dawes leende geld uit aan Duitsland zodat zij de herstelbetalingen konden
aflossen.
1924 t/m 1929 economisch herstel zorgde voor een periode van stabiliteit in Duitsland. En in
1925 erkende Duitsland de nieuwe westgrens met Frankrijk als definitief en werd het land toegelaten
als lid van de Volkenbond.
1929 beurskrach (economische wereldcrisis)
- De internationale handel viel stiel
- De VS wou het geleende geld van het dawesplan terug van Duitsland - waardoor Duitsland
dus het hardst werd getroffen door de crisis
Gevolg van de economische crisis veel regeringswisselingen democratische regering van
Republiek van Weimar vind geen oplossing vertrouwen in de parlementaire democratie verdwijnt
anti – democratische partijen krijgen steeds meer aanhangers ( NSDAP & KPD).
NSDAP groeit uit tot een massapartij door:
- Vermogen van Hitler om grote groeperen mensen aan te spreken
- Massaal en doeltreffend gebruik van propaganda
- Machtsvertoning van de SA ( een paramilitaire knokploeg)
Beloften van Hitler:
- Herstel van de economische crisis
- Verwerping van verdrag van Versailles
- Een stabiele regering door middel van sterk leiderschap
Door de economische crisis en de belofte van Hitler werd de NSDAP steeds groter
1933: Hitler werd met steun van conservatieve elite benoemd tot kanselier en schrijft nieuwe
verkiezingen uit.
Hitler wilde een absolute meerderheid voor de NSDAP maar de KPD (communistische partij) was een
grote concurrent.
1933: rijksdagbrand (Brand in het gebouw van het Duitse parlement)
De KPD kreeg de schuld hiervan van Hitler en de Nederlandse communist Martinus van der
Lubbe is hiervoor verantwoordelijk gesteld.
Burgerrechten worden afgeschaft als noodvordering duizenden communisten worden
vastgesteld en beperking van persvrijheid en vrijheid van meningsuiting.
Na verkiezingen heeft de NSDAP nog steeds geen absolute meerderheid het parlement stemt in
met machtigingswet:
- Dat de regering zelf wetten kan maken zonder rijksdag
- En dat de wetten mogen afwijken van de grondwet