Bedrijfseconomie en ondernemerschap hoofdstuk 1: Organisatie en marketing samenvatting
1.1 Organisaties
Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde doelen willen bereiken.
Commerciële organisaties streven naar winst en de eigenaren willen een vergoeding voor het geld
dat ze erin hebben gestopt. Ze behalen de winst met het maken/verkopen/leveren van producten.
Andere namen voor commerciële organisaties zijn profitorganisaties, ondernemingen of bedrijven.
Niet-commerciële organisaties streven niet naar winst, maar hebben een ander doel. Een andere
naam is een non-profitorganisatie.
Een natuurlijk persoon is een mens van vlees en bloed en heeft volgens de wet bepaalde rechten en
verplichtingen. Rechtshandelingen mag je pas op een bepaalde leeftijd verrichten: je oefent dan zelf
je rechten uit en je moet je verplichtingen nakomen. Wat je op welke leeftijd wel en niet mag, is
geregeld in de wet.
Om de rechten en plichten van een onderneming te regelen, zijn er verschillende rechtsvormen. Dit
is de juridische (wettelijke) vorm van de organisatie. Elke rechtsvorm heeft eigen regels. Bij een
onderneming die geen rechtspersoonlijkheid bezit, is de eigenaar zelf aansprakelijk voor de schulden
van de organisatie. Voorbeelden: eenmanszaak, vennootschap onder firma en maatschap. Een
rechtspersoon heeft zelf rechten en verplichtingen en is zelf aansprakelijk. Voorbeelden: besloten
vennootschap (bv) en naamloze vennootschap (nv).
De officiële naam en rechtsvorm ligt vast bij het Handelsregister vinden bij het handelsregister van
de Kamer van Koophandel (KvK). Een faillissement wordt door een rechtbank uitgesproken als de
onderneming niet meer in staat is de schulden te betalen. Bezittingen worden dan verkocht om de
schulden mee te betalen. Zonder rechtspersoonlijkheid gaat zowel de onderneming als de eigenaar
failliet. Met rechtspersoonlijkheid gaat alleen de onderneming failliet.
Kenmerken eenmanszaak: één eigenaar, die de leiding heeft, het eigen vermogen heeft ingebracht
en aansprakelijk is voor de schulden. Starten gaat via inschrijving in het handelsregister. De
continuïteit is gekoppeld aan één persoon. De eigenaar betaalt over de winst inkomstenbelasting.
Kenmerken vennootschap onder firma (vof): twee of meer personen die onder een
gemeenschappelijke naam een bedrijf uitoefenen. De vennoten kunnen de taken verdelen, de
continuïteit is beter dan bij de eenmanszaak. Oprichting via inschrijving in het handelsregister. De
firmanten zijn hoofdelijk aansprakelijk: een schuldeiser kan elke vennoot afzonderlijk aanspreken
voor de betaling van de volledige schuld. Bij geen afspraken over de winstverdeling krijgt een firmant
die geen vermogen inbrengt maar wel arbeid verricht evenveel als de firmant met de laagste
vermogensinbreng. De winst is belast met inkomstenbelasting.
Pagina 1 van 6
, Kenmerken maatschap: twee of meer personen zijn overeengekomen onder een
gemeenschappelijke naam een beroep uit te oefenen. Elke maat is in principe alleen aansprakelijk
voor de eigen verplichtingen en niet voor die van de andere maten. De andere kenmerken zijn
vergelijkbaar met de vof.
Kenmerken bv en nv: ze hebben rechtspersoonlijkheid. Het eigen vermogen is verdeeld in aandelen.
De eigenaar van een aandeel is een aandeelhouder. De bv legt de namen van de aandeelhouders in
een aandeelhoudersregister vast. Een nv mag ook aandelen aan toonder uitgeven. In een Algemene
Vergadering kunnen aandeelhouders door stemmen het beleid bepalen. Bij de winstverdeling krijgen
ze dividend. De oprichting van een bv/nv is bij notariële akte, daarna vindt inschrijving in het
Handelsregister plaats. De bv en de nv betalen over hun winst vennootschapsbelasting.
Een vereniging is een rechtsvorm voor niet-commerciële organisaties. Deze heeft geen eigenaren,
maar leden. In plaats van een directie is er een bestuur. Een vereniging mag niet als doel hebben het
maken van winst. Als ze dat toch doet, kan ze onder de vennootschapsbelasting vallen. Ook een
stichting is een niet-commerciële organisatie. Een stichting is een rechtspersoon zonder leden die
met behulp van een vermogen een bepaald doel wil bereiken met een bestuur. Ze mag niet naar
winst streven of uitkeringen doen aan de oprichters of de bestuurders. Als ze toch winst maakt, is er
sprake van vennootschapsbelasting.
1.2 Management
Organisaties worden geleid door managers. Management omvat het bepalen van de doelstellingen
van de organisatie, het plannen, het organiseren (het bepalen van de meest geschikte manier om een
doel te bereiken), het geven van leiding en het controleren.
Strategische doelstellingen geven aan wat de organisatie op
lange termijn (vijf tot tien jaar) wil bereiken. Het hogere
management (topmanagement) stelt deze op. Managers
werken deze verder uit in tactische doelstellingen met een
looptijd van twee tot vijf jaar. Het middenmanagement stelt
deze doelstellingen op in overleg met het hogere management.
Operationele doelstellingen zijn weer een invulling en
uitwerking van de tactische doelstellingen. De looptijd is kort
(één tot twee jaar). Het lager management stelt ze op in overleg met het middenmanagement. Het
plannen is de gedetailleerde uitwerking van de doelstellingen.
Bij een grotere organisatie legt de leiding legt afdelingen of functies en leiding vast in een
organigram.
Pagina 2 van 6
1.1 Organisaties
Een organisatie is een samenwerkingsverband van mensen die bepaalde doelen willen bereiken.
Commerciële organisaties streven naar winst en de eigenaren willen een vergoeding voor het geld
dat ze erin hebben gestopt. Ze behalen de winst met het maken/verkopen/leveren van producten.
Andere namen voor commerciële organisaties zijn profitorganisaties, ondernemingen of bedrijven.
Niet-commerciële organisaties streven niet naar winst, maar hebben een ander doel. Een andere
naam is een non-profitorganisatie.
Een natuurlijk persoon is een mens van vlees en bloed en heeft volgens de wet bepaalde rechten en
verplichtingen. Rechtshandelingen mag je pas op een bepaalde leeftijd verrichten: je oefent dan zelf
je rechten uit en je moet je verplichtingen nakomen. Wat je op welke leeftijd wel en niet mag, is
geregeld in de wet.
Om de rechten en plichten van een onderneming te regelen, zijn er verschillende rechtsvormen. Dit
is de juridische (wettelijke) vorm van de organisatie. Elke rechtsvorm heeft eigen regels. Bij een
onderneming die geen rechtspersoonlijkheid bezit, is de eigenaar zelf aansprakelijk voor de schulden
van de organisatie. Voorbeelden: eenmanszaak, vennootschap onder firma en maatschap. Een
rechtspersoon heeft zelf rechten en verplichtingen en is zelf aansprakelijk. Voorbeelden: besloten
vennootschap (bv) en naamloze vennootschap (nv).
De officiële naam en rechtsvorm ligt vast bij het Handelsregister vinden bij het handelsregister van
de Kamer van Koophandel (KvK). Een faillissement wordt door een rechtbank uitgesproken als de
onderneming niet meer in staat is de schulden te betalen. Bezittingen worden dan verkocht om de
schulden mee te betalen. Zonder rechtspersoonlijkheid gaat zowel de onderneming als de eigenaar
failliet. Met rechtspersoonlijkheid gaat alleen de onderneming failliet.
Kenmerken eenmanszaak: één eigenaar, die de leiding heeft, het eigen vermogen heeft ingebracht
en aansprakelijk is voor de schulden. Starten gaat via inschrijving in het handelsregister. De
continuïteit is gekoppeld aan één persoon. De eigenaar betaalt over de winst inkomstenbelasting.
Kenmerken vennootschap onder firma (vof): twee of meer personen die onder een
gemeenschappelijke naam een bedrijf uitoefenen. De vennoten kunnen de taken verdelen, de
continuïteit is beter dan bij de eenmanszaak. Oprichting via inschrijving in het handelsregister. De
firmanten zijn hoofdelijk aansprakelijk: een schuldeiser kan elke vennoot afzonderlijk aanspreken
voor de betaling van de volledige schuld. Bij geen afspraken over de winstverdeling krijgt een firmant
die geen vermogen inbrengt maar wel arbeid verricht evenveel als de firmant met de laagste
vermogensinbreng. De winst is belast met inkomstenbelasting.
Pagina 1 van 6
, Kenmerken maatschap: twee of meer personen zijn overeengekomen onder een
gemeenschappelijke naam een beroep uit te oefenen. Elke maat is in principe alleen aansprakelijk
voor de eigen verplichtingen en niet voor die van de andere maten. De andere kenmerken zijn
vergelijkbaar met de vof.
Kenmerken bv en nv: ze hebben rechtspersoonlijkheid. Het eigen vermogen is verdeeld in aandelen.
De eigenaar van een aandeel is een aandeelhouder. De bv legt de namen van de aandeelhouders in
een aandeelhoudersregister vast. Een nv mag ook aandelen aan toonder uitgeven. In een Algemene
Vergadering kunnen aandeelhouders door stemmen het beleid bepalen. Bij de winstverdeling krijgen
ze dividend. De oprichting van een bv/nv is bij notariële akte, daarna vindt inschrijving in het
Handelsregister plaats. De bv en de nv betalen over hun winst vennootschapsbelasting.
Een vereniging is een rechtsvorm voor niet-commerciële organisaties. Deze heeft geen eigenaren,
maar leden. In plaats van een directie is er een bestuur. Een vereniging mag niet als doel hebben het
maken van winst. Als ze dat toch doet, kan ze onder de vennootschapsbelasting vallen. Ook een
stichting is een niet-commerciële organisatie. Een stichting is een rechtspersoon zonder leden die
met behulp van een vermogen een bepaald doel wil bereiken met een bestuur. Ze mag niet naar
winst streven of uitkeringen doen aan de oprichters of de bestuurders. Als ze toch winst maakt, is er
sprake van vennootschapsbelasting.
1.2 Management
Organisaties worden geleid door managers. Management omvat het bepalen van de doelstellingen
van de organisatie, het plannen, het organiseren (het bepalen van de meest geschikte manier om een
doel te bereiken), het geven van leiding en het controleren.
Strategische doelstellingen geven aan wat de organisatie op
lange termijn (vijf tot tien jaar) wil bereiken. Het hogere
management (topmanagement) stelt deze op. Managers
werken deze verder uit in tactische doelstellingen met een
looptijd van twee tot vijf jaar. Het middenmanagement stelt
deze doelstellingen op in overleg met het hogere management.
Operationele doelstellingen zijn weer een invulling en
uitwerking van de tactische doelstellingen. De looptijd is kort
(één tot twee jaar). Het lager management stelt ze op in overleg met het middenmanagement. Het
plannen is de gedetailleerde uitwerking van de doelstellingen.
Bij een grotere organisatie legt de leiding legt afdelingen of functies en leiding vast in een
organigram.
Pagina 2 van 6
