Demonstratie anatomie thorax
Spieren
- Axioappendiculaire spieren à hulpademhalingsspieren voor inspiratie (rib omhoog) à
werken op de bovenarmen à fixeren armen (bv op stoel/knie)
o M. pectoralis major = clavicula/sternum – binnenkant humerus
o M. pectoralis minor = rib – processus coracoideus
o M. serratus anterior = rib – margo medialis scapula
- Thoracale spieren
o M. serratus posterior superior = elevatie bovenste ribben - inspiratie
o M. serratus posterior inferior = depressie onderste ribben - expiratie
o M. intercostalis externus (boven lateraal naar onder mediaal) – inspiratie
§ Costochondraal anterior à tuberculi costae posterior
o M. intercostalis internus (boven mediaal naar onder lateraal) - expiratie
§ Membrane intercostalis externa waar externus bij costochondrale overgang
in overgaat à interna zichtbaar
§ Sternum anterior à angulus costae posterior
o M. intercostalis interni = zelfde vezelrichting intercostalis interni, diepe delen ervan -
expiratie
o M. subcostalis = zelfde vezelrichting intercostalis interni, maar over 2-3 IC ruimten -
expiratie
o M. thoracicus transversus = schuin uitwaaierende spieren binnenzijde sternum -
expiratie
o M. levator costarum = wervels à ribben – inspiratie
à ook functie intercostale spieren – intercostale ruimte onbuigzaam tijdens ademhaling
Benig
Wervelkolom: vertebra & tussenwervelschijven
Sternum: manubrium, corpus & xiphoid
- Angulus sterni = aanhechtingspunt 2e rib; scheiding manubrium & corpus
- Fossa/incisura jugularis
Ribben
- Ware ribben = directe kraakbeen verbinding met sternum (1 tm 7)
o Ribkraakbeen = verbinding rib met sternum
- Valse ribben = kraakbeen verbonden met kraakbeen bovengelegen ribben (8 tm 10)
- Zwevende ribben = alleen aan achterkant vast (11 en 12) – geen relatie met sternum
Costochondrale gewrichten = gewricht rib en kraakbeen
Sternocostale gewrichten = gewricht rib en sternum
Vet en weefsel
Pericardiaal vet – onderdeel visceraal vet (hoger risico CV ziekten)
à verwijderen: klein beetje vetweefsel craniaal: thymus (na puberteit in regressie)
Pericardium fibrosum = buitenkant pericardholte; sterk bindweefsel
- Pericardium pariëtale: binnenkant pericardium fibrosum
- Pericardium viscerale/epicard: over het hart
à in elkaar overgaan in omslagplooi
Epicardiaal vet – tussen myocard en epicard
Holten
Sinus transversus pericardii = (boven) tussen grote arteriën uit hart en venen
- Aorta (rechts) Truncus pulmonalis (links)
- VCS, VCI, v. pulmonalis
Sinus obliquus pericardii = (onder/achter) tussen de 4 pulmonaal venen achter LA
Hartoortjes
Auricula dextra & sinistra = behorend bij corresponderend atrium
Zenuwen/bloedvaten
N. phrenicus = uit C3-C5 à anterior pericard à diafragma (motoriek: diafragma,
sensibel: pleura mediastinum/diafragma, fibreuze/pariëtale pericardium, peritoneum
diafragma, gerefereerde pijn schouder vanuit diafragma)
,V. jugularis int/ext & v. subclavia à V. brachiocephalica dextra/sinistra (armen/hoofd) à VCS
V. intercostalis posterior à v. azygos à over rechter hoofbronchus (arcus) à VCS
VCI
- Venen liggen ventraal van de arteriën
Aorta à aorta ascendens à arcus aortae
- Truncus brachiocephalicus à a. caroticus communicans dextra & a. subclavia dextra
- A. caroticus communicans sinistra à linker hoofd/nek
- A. subclavia sinistra à linker arm à a. axillaris à a. brachialis (aftakking: a. vertebralis)
Truncus pulmonalis à arteria pulmonalis dextra & sinistra à v. pulmonalis dextra/sinistra
inferior/superior
N. vagus links à over a. subclavia sinistra & aortaboog à n. laryngeus recurrens krult om
aortaboog heen à craniaal naar halsgebied: motoriek strottenhoofd (behalve m. cricothyroideus)
Rechts: draaien om a. subclavia dextra
à links is langer dus vaker beschadigd
Longhilus
- Hoofdbronchus: behind (achter) - paars
- A. pulmonalis: above (boven) - groen
- V. pulmonalis: ventral - geel
Wervelkolom
Ductus thoracicus = lymfe uit benen/buik à hoek v. jugularis interna sin & v. subclavia sin
V. azygos met v. intercostales posterior
Oesofagus (dorsaal van het hart) & aorta
Spinale zenuw (na truncus sympathicus: Nn. intercostales) à truncus sympathicus
- à nn. splanchnici thoracici = over wervelkolom naar buik (sympathisch)
Ramus communicans albus
Ramus communicans griseus (dieper/niet te zien)
Neurovasculaire structuren
- Intercostaal: onderkant rib à vene-arterie-nervus
o Tussen m. intercostalis internus (2) & m. intercostalis intimi (3)
- Collaterale intercostale takken: bovenkant onderliggende rib à nervus-arterie-venen
à puncties bovenkant rib
Arterie
Aorta à a. intercostalis posterior/a. subcostalis (3-11 IC)
A subclavia à a. thoracica interna à a. intercostales anterior (1-6 IC)
A. thoracica interna thv IC 6 à a. musculophrenica ( & a. epigastrica superior) à a. intercostale
anterior (7-9 IC)
à IC 10-11 alleen posterior & 1-2 alleen anterior
à anastomose tussen a. intercostalis anterior en posterior
, Venen
V. intercostalis posterior links à v. hemiazygos (onderste helft linker thoraxhelft) / v. hemiazygos
accessorius (bovenste helft linker thoraxhelft) à v. azygos à VCS
V. intercostalis posterior rechts à v. azygos à VCS
V. intercostalis anterior à v. thoracica interna à v. brachiocephalica à VCS
Zenuwen
Spinale zenuwen splitsen in ventrale & dorsale rami na verlaten IV foramen
Ventrale rami spinale zenuwen Th1-Th11 à n. intercostales splitst
- rami cutanei lateralis à laterale borstwand - rami cutanei anteriores à voorzijde borstwand
Ventrale rami spinale zenuwen Th12 à n. subcostalis
Dorsale rami spinale zenuwen thoracaal à rami cutanei posterius à lateraal van processus
articulatae van vertebrae à gewrichten, diepe rugspieren, huid van de rug thoracaal
Vrouwelijke borst
- Areola mammae = donkere huid rond tepel
- Papilla mammae = tepel
- Glandula mammaria (melkklierweefsel) – 15-20 lobi à lobuli à alveoli
- Ductus lactiferi = melkgangen; transport à uitmonden in tepel
- Ligamenten van Cooper = bindweefselstrengen die borst stevigheid geven
- Vetweefsel à bepaald grootte/vorm borst
Lymfedrainage borst
- 75% axillaire lymfeklieren
- 20% Parasternale lymfeklieren (mogelijk naar andere borst)
- Supraclaviculaire lymfeklieren (gevorderd stadium)
- Abdominale lymfeklieren
Oppervlakte anatomie thorax
- Tepellijn: 4e IC
- Apex long boven sleutelbeen
- Apex hart: 5e IC midclaviculair
- Ribnummer: angulus sterni à rib 2 à naar beneden tellen à IC onder rib
Mediastinum
Mediastinum: pericardholte + 2 pleuraholten
- Superior: boven angulus sterni (T4/T5) – tot bovenste borstopening
o Aortaboog, trachea bifurcatie & VCS
- Inferior: onder angulus sterni (T4/T5) – tot diafragma
o Anterior: voor het hart – thymus & a/v thoracica interna
o Middel: hart, pericard, oorsprong aorta/a. pulmonalis/VCS, n. phrenicus
o Posterior: achter hart tegen wervelkolom – oesophagus, VCI, aorta descendens,
truncus sympathicus, n. vagus, v. azygos, ductus thoracicus
Voor naar achter: thymus à grote venen à aortaboog à trachea à oesophagus à aorta
descendens à wervelkolom (thuis verliezen alle tantes ongeveer altijd wijn)
Spieren
- Axioappendiculaire spieren à hulpademhalingsspieren voor inspiratie (rib omhoog) à
werken op de bovenarmen à fixeren armen (bv op stoel/knie)
o M. pectoralis major = clavicula/sternum – binnenkant humerus
o M. pectoralis minor = rib – processus coracoideus
o M. serratus anterior = rib – margo medialis scapula
- Thoracale spieren
o M. serratus posterior superior = elevatie bovenste ribben - inspiratie
o M. serratus posterior inferior = depressie onderste ribben - expiratie
o M. intercostalis externus (boven lateraal naar onder mediaal) – inspiratie
§ Costochondraal anterior à tuberculi costae posterior
o M. intercostalis internus (boven mediaal naar onder lateraal) - expiratie
§ Membrane intercostalis externa waar externus bij costochondrale overgang
in overgaat à interna zichtbaar
§ Sternum anterior à angulus costae posterior
o M. intercostalis interni = zelfde vezelrichting intercostalis interni, diepe delen ervan -
expiratie
o M. subcostalis = zelfde vezelrichting intercostalis interni, maar over 2-3 IC ruimten -
expiratie
o M. thoracicus transversus = schuin uitwaaierende spieren binnenzijde sternum -
expiratie
o M. levator costarum = wervels à ribben – inspiratie
à ook functie intercostale spieren – intercostale ruimte onbuigzaam tijdens ademhaling
Benig
Wervelkolom: vertebra & tussenwervelschijven
Sternum: manubrium, corpus & xiphoid
- Angulus sterni = aanhechtingspunt 2e rib; scheiding manubrium & corpus
- Fossa/incisura jugularis
Ribben
- Ware ribben = directe kraakbeen verbinding met sternum (1 tm 7)
o Ribkraakbeen = verbinding rib met sternum
- Valse ribben = kraakbeen verbonden met kraakbeen bovengelegen ribben (8 tm 10)
- Zwevende ribben = alleen aan achterkant vast (11 en 12) – geen relatie met sternum
Costochondrale gewrichten = gewricht rib en kraakbeen
Sternocostale gewrichten = gewricht rib en sternum
Vet en weefsel
Pericardiaal vet – onderdeel visceraal vet (hoger risico CV ziekten)
à verwijderen: klein beetje vetweefsel craniaal: thymus (na puberteit in regressie)
Pericardium fibrosum = buitenkant pericardholte; sterk bindweefsel
- Pericardium pariëtale: binnenkant pericardium fibrosum
- Pericardium viscerale/epicard: over het hart
à in elkaar overgaan in omslagplooi
Epicardiaal vet – tussen myocard en epicard
Holten
Sinus transversus pericardii = (boven) tussen grote arteriën uit hart en venen
- Aorta (rechts) Truncus pulmonalis (links)
- VCS, VCI, v. pulmonalis
Sinus obliquus pericardii = (onder/achter) tussen de 4 pulmonaal venen achter LA
Hartoortjes
Auricula dextra & sinistra = behorend bij corresponderend atrium
Zenuwen/bloedvaten
N. phrenicus = uit C3-C5 à anterior pericard à diafragma (motoriek: diafragma,
sensibel: pleura mediastinum/diafragma, fibreuze/pariëtale pericardium, peritoneum
diafragma, gerefereerde pijn schouder vanuit diafragma)
,V. jugularis int/ext & v. subclavia à V. brachiocephalica dextra/sinistra (armen/hoofd) à VCS
V. intercostalis posterior à v. azygos à over rechter hoofbronchus (arcus) à VCS
VCI
- Venen liggen ventraal van de arteriën
Aorta à aorta ascendens à arcus aortae
- Truncus brachiocephalicus à a. caroticus communicans dextra & a. subclavia dextra
- A. caroticus communicans sinistra à linker hoofd/nek
- A. subclavia sinistra à linker arm à a. axillaris à a. brachialis (aftakking: a. vertebralis)
Truncus pulmonalis à arteria pulmonalis dextra & sinistra à v. pulmonalis dextra/sinistra
inferior/superior
N. vagus links à over a. subclavia sinistra & aortaboog à n. laryngeus recurrens krult om
aortaboog heen à craniaal naar halsgebied: motoriek strottenhoofd (behalve m. cricothyroideus)
Rechts: draaien om a. subclavia dextra
à links is langer dus vaker beschadigd
Longhilus
- Hoofdbronchus: behind (achter) - paars
- A. pulmonalis: above (boven) - groen
- V. pulmonalis: ventral - geel
Wervelkolom
Ductus thoracicus = lymfe uit benen/buik à hoek v. jugularis interna sin & v. subclavia sin
V. azygos met v. intercostales posterior
Oesofagus (dorsaal van het hart) & aorta
Spinale zenuw (na truncus sympathicus: Nn. intercostales) à truncus sympathicus
- à nn. splanchnici thoracici = over wervelkolom naar buik (sympathisch)
Ramus communicans albus
Ramus communicans griseus (dieper/niet te zien)
Neurovasculaire structuren
- Intercostaal: onderkant rib à vene-arterie-nervus
o Tussen m. intercostalis internus (2) & m. intercostalis intimi (3)
- Collaterale intercostale takken: bovenkant onderliggende rib à nervus-arterie-venen
à puncties bovenkant rib
Arterie
Aorta à a. intercostalis posterior/a. subcostalis (3-11 IC)
A subclavia à a. thoracica interna à a. intercostales anterior (1-6 IC)
A. thoracica interna thv IC 6 à a. musculophrenica ( & a. epigastrica superior) à a. intercostale
anterior (7-9 IC)
à IC 10-11 alleen posterior & 1-2 alleen anterior
à anastomose tussen a. intercostalis anterior en posterior
, Venen
V. intercostalis posterior links à v. hemiazygos (onderste helft linker thoraxhelft) / v. hemiazygos
accessorius (bovenste helft linker thoraxhelft) à v. azygos à VCS
V. intercostalis posterior rechts à v. azygos à VCS
V. intercostalis anterior à v. thoracica interna à v. brachiocephalica à VCS
Zenuwen
Spinale zenuwen splitsen in ventrale & dorsale rami na verlaten IV foramen
Ventrale rami spinale zenuwen Th1-Th11 à n. intercostales splitst
- rami cutanei lateralis à laterale borstwand - rami cutanei anteriores à voorzijde borstwand
Ventrale rami spinale zenuwen Th12 à n. subcostalis
Dorsale rami spinale zenuwen thoracaal à rami cutanei posterius à lateraal van processus
articulatae van vertebrae à gewrichten, diepe rugspieren, huid van de rug thoracaal
Vrouwelijke borst
- Areola mammae = donkere huid rond tepel
- Papilla mammae = tepel
- Glandula mammaria (melkklierweefsel) – 15-20 lobi à lobuli à alveoli
- Ductus lactiferi = melkgangen; transport à uitmonden in tepel
- Ligamenten van Cooper = bindweefselstrengen die borst stevigheid geven
- Vetweefsel à bepaald grootte/vorm borst
Lymfedrainage borst
- 75% axillaire lymfeklieren
- 20% Parasternale lymfeklieren (mogelijk naar andere borst)
- Supraclaviculaire lymfeklieren (gevorderd stadium)
- Abdominale lymfeklieren
Oppervlakte anatomie thorax
- Tepellijn: 4e IC
- Apex long boven sleutelbeen
- Apex hart: 5e IC midclaviculair
- Ribnummer: angulus sterni à rib 2 à naar beneden tellen à IC onder rib
Mediastinum
Mediastinum: pericardholte + 2 pleuraholten
- Superior: boven angulus sterni (T4/T5) – tot bovenste borstopening
o Aortaboog, trachea bifurcatie & VCS
- Inferior: onder angulus sterni (T4/T5) – tot diafragma
o Anterior: voor het hart – thymus & a/v thoracica interna
o Middel: hart, pericard, oorsprong aorta/a. pulmonalis/VCS, n. phrenicus
o Posterior: achter hart tegen wervelkolom – oesophagus, VCI, aorta descendens,
truncus sympathicus, n. vagus, v. azygos, ductus thoracicus
Voor naar achter: thymus à grote venen à aortaboog à trachea à oesophagus à aorta
descendens à wervelkolom (thuis verliezen alle tantes ongeveer altijd wijn)
