HC 2 – bewegingsproblematiek in de breedte
→ ongeveer 10% bezoekt de huisarts
Meest voorkomende klacht in de huisartspraktijk
1. Bewegingsapparaat
1. Knie
2. Lage rugpijn zonder uitstraling
3. Lage rugpijn met uitstraling
2. Huid
3. Luchtwegen
Vrouwen > mannen
Casus 1
Man (45 jaar) afgelopen week in tuin straatje gelegd en pijn aan rechter elleboog aan de buitenkant
Epicondylitis lateralis (tenniselleboog) = irritatie pees van strekspier pols bij laterale elleboog
- Klachten: strekken pols pijn & pijn buitenkant elleboog en soms onderam
- Oorzaak: onduidelijk (waarschijnlijk overbelasting)
- Therapie: rust 6-9 maanden vanzelf over, arm normaal gebruiken (beetje pijn mag), meer
pauzes, minder zwaar werk & wissel bewegingen af
Casus 2
Vrouw (21 jaar) bij korfbal enkel bezeerd → rechter enkel dik en kan je niet goed op staan, met pijn
aan de buitenkant van de enkel
- Verzwikt = calcaneofibulaire & anterieure talofibulaire ligament verrekt (inversie)
Ottawa ankle rules = fractuur bij aanwezigheid 1 van de volgende:
Pijn ter hoogte van de middenvoet of malleolus EN:
1. Onvermogen om direct na trauma en in de onderzoekskamer > 4 stappen te belasten
2. Pijn bij palpatie van achterzijde van de onderste 6 cm van de laterale malleolus (fibula)
3. Pijn bij palpatie van achterzijde van de onderste 6 cm van de mediale malleolus (tibia)
4. Pijn bij palpatie van de basis van het os metatarsale V
5. Pijn bij palpatie van os naviculare
Therapie
• RICE
• Pijn/dikte na 4 dagen niet minder/erger → huisarts
• Probeer voorzichtig te lopen → niet meer dan 4 stappen? → huisarts
o Verzwikt: 6 weken beter
o Fractuur: chirurg/orthopeet
Casus 3
Meneer (40 jaar), linker arm beweegt niet goed mee & stijver, futloos en slaapt niet goed, strak gezicht
en kijkt bezorgd (maar is niet somber), moeite met spreken/spraak langzamer, geen klachten lopen
Parkinson = sommige hersencellen werken niet goed/kapot → hersenen geleidelijk < goed werken
- Problemen bewegen + denken, slapen, slikken, praten, plassen, schrijven
- Neuroloog: medicatie? → minder stijf & minder trillen
- Beweeg elke dag > 0,5 uur
,Casus 4
Ouders Samantha komen op spreekuur voor 2 weken controle → twijfel L heup
Heupdysplasie = kom niet diep genoeg ontwikkeld → kop verschuiven in kom & in en uit kom glijden
→ risico congenitale heupluxatie = kop volledig uit kom → spoedverwijzing < 2 weken
- 1-2% kinderen = meest voorkomende ontwikkelingsstoornis
- echo: vroeg opsporen → afwachten vs spreidbroekje vs gips/operatie
Casus 5
Meneer (85 jaar), naast stoel gevallen → pijn midden onderrug
Röntgenfoto 1: compressiefractuur/inzakkingsfractuur L2 + uitgebreide degeneratie L3-S1
Röntgenfoto 2: toegenomen inzakking L2 met dorsaal enige knikstand (achterwand nog intact)
- Als achterkant verschuift kan dit druk geven op zenuwen
→ ouderen met osteoporose hoger risico
Casus 6
Vrouw (95 jaar) dementerend (beperkt contact), kleine stukjes lopen, geen andere aandoeningen,
alleen vitamine D slikken (osteoporose), ze wilt: geen reanimatie, geen IC, alleen ziekenhuis als het
beter kan worden, palliatieve sedatie wel & euthanasie niet (geloof) → brabbelen, kreunen & pijnlijke
indruk
Linker heupbreuk: been verkort & exorotatie
→ palliatieve sedatie = pijnvermindering & rust, maar niet sneller dood van
Casus 7
Meneer (45 jaar) 6 weken geleden door rug gegaan (eerst beter, maar nu erger), kan niet lang zitten,
regelmatig staan/lopen, paracetemol/ibuprofen, tramadol wil hij niet wordt hij misselijk van, 4 jaar
geleden ook gehad (7 maanden ziektewet), nu ook al 6 weken thuis
Rugklachten vaak aspecifieke rugpijn
Extra disciplines:
- Fysiotherapie
- Psychosomatische fysiotherapie
- Arbodienst/bedrijfsarts (6 weken)
Pijnstilling
1. Paracetemol of NSAID (ibuprofen, naproxen, diclofenac)
2. Zwak opioïd (tramadol) + NSAID/paracetemol
3. Sterk opioïd oraal of pleister (morfine, fentanyl, oxicodon)
4. Sterk opioïd injectie
NSAID: bij ouderen vaak problemen met maagklachten & cardiovasculaire medicatie
,Casus 8
Meneer (65 jaar) last van linker knie: dik, opstaan doet pijn, langer lopen doet pijn. Tot
een paar weken liep hij nog veel hard. Elke week een rondje van 10 km. Dat gaat niet meer
Afgelopen jaren al vaker last en daarom naar fysiotherapie geweest, maar het wordt beter.
Hij heeft van alles geprobeerd. Lopen gaat heel moeilijk, maar ook in rust heeft hij pijn.
Artrose = versmalling gewichtsspleet, pijn bij beweging/startpijn - zwelling + pijn in rust (synovitis)
Casus 9
Jongen (20 jaar) Student HBO met bijbaantje bij restaurants maaltijden thuisbezorgen op een e-bike.
4 maanden geleden aangereden door een auto. Met ambulance naar SEH, waar bleek dat onderbeen,
pols en rib gebroken zijn. Hij heeft een tijd in het ziekenhuis gelegen en kan net weer lopen
- Welke paramedici? fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog
- Welk letsel? Onderbeenfractuur (tibia/fibula), polsfractuur (distale radiusfractuur of
scaphoïdfractuur) & ribfractuur (ademhalingsklachten)
- Welke behandeling? Acuut: gips/operatie + pijnstilling
Herstel: oefeningen mobiliteit/kracht/ademhaling
- Wat is prognose? Grotendeels herstellen, maar stijfheid/zwakte kunnen aanwezig blijven
Extra ziekten
Bursitis olecrani (zwemmerselleboog) = slijmbeurs ontsteking elleboog; punt elleboog gezwollen
- Mogelijke oorzaak: veel leunen/stoten elleboog
- Behandeling: rusten (vanzelf overgaan) of bij infectie (antibiotica – flucloxacilline)
GEEN: leegzuigen of injectie corticosteroïden
Zondagsmiddagsarmpje = subluxatie radiuskop (bv door trekken kleine kinderen) → repositie
Golferselleboog = epicondylitis medialis = flexorpezen – pijn aan de binnenkant van de elleboog
Cubitaal tunnel syndroom = tintelingen van elleboog naar pink (n. ulnaris aangedaan, door leunen
op elleboog)
, HC 3 – basisprincipes bewegen
Hoe benader je een gewricht vanuit de anatomie?
• Structuren voor oriëntatie LO & radiologische beelden
• Type gewricht & bewegingsmogelijkheden FO (passief)
• Kapsel & ligamenten welke beweging gemaximeerd
• Spieren & pezen in relatie tot beweging ruimtelijke oriëntatie & FO (actief)
• Innervatie spiergroepen neurologie
Flexoren & extensoren
Oorspronkelijke dorsale zijde: achterkant arm & voorkant been
• Flexie = bewegen naar oorspronkelijke buikzijde anterior arm & posterior been
• Extensie = bewegen naar oorspronkelijke rugzijde posterior arm & anterior been
Bewegingen
Flexie vs extensie
- Schouder anteflexie & retroflexie
- Pols palmairflexie & dorsaalflexie/extensie
- Enkel plantairflexie & dorsaalflexie/extensie
Pronantie vs supinatie Abductie vs adductie
Radiaaldeviatie vs ulnairdeviatie Endorotatie/mediorotatie vs exorotatie/laterorotatie
Inversie vs eversie Circumductie (alleen 3-assig gewricht)
Opponeren vs reponeren Elevatie, depressie, protactie & retractie
→ ongeveer 10% bezoekt de huisarts
Meest voorkomende klacht in de huisartspraktijk
1. Bewegingsapparaat
1. Knie
2. Lage rugpijn zonder uitstraling
3. Lage rugpijn met uitstraling
2. Huid
3. Luchtwegen
Vrouwen > mannen
Casus 1
Man (45 jaar) afgelopen week in tuin straatje gelegd en pijn aan rechter elleboog aan de buitenkant
Epicondylitis lateralis (tenniselleboog) = irritatie pees van strekspier pols bij laterale elleboog
- Klachten: strekken pols pijn & pijn buitenkant elleboog en soms onderam
- Oorzaak: onduidelijk (waarschijnlijk overbelasting)
- Therapie: rust 6-9 maanden vanzelf over, arm normaal gebruiken (beetje pijn mag), meer
pauzes, minder zwaar werk & wissel bewegingen af
Casus 2
Vrouw (21 jaar) bij korfbal enkel bezeerd → rechter enkel dik en kan je niet goed op staan, met pijn
aan de buitenkant van de enkel
- Verzwikt = calcaneofibulaire & anterieure talofibulaire ligament verrekt (inversie)
Ottawa ankle rules = fractuur bij aanwezigheid 1 van de volgende:
Pijn ter hoogte van de middenvoet of malleolus EN:
1. Onvermogen om direct na trauma en in de onderzoekskamer > 4 stappen te belasten
2. Pijn bij palpatie van achterzijde van de onderste 6 cm van de laterale malleolus (fibula)
3. Pijn bij palpatie van achterzijde van de onderste 6 cm van de mediale malleolus (tibia)
4. Pijn bij palpatie van de basis van het os metatarsale V
5. Pijn bij palpatie van os naviculare
Therapie
• RICE
• Pijn/dikte na 4 dagen niet minder/erger → huisarts
• Probeer voorzichtig te lopen → niet meer dan 4 stappen? → huisarts
o Verzwikt: 6 weken beter
o Fractuur: chirurg/orthopeet
Casus 3
Meneer (40 jaar), linker arm beweegt niet goed mee & stijver, futloos en slaapt niet goed, strak gezicht
en kijkt bezorgd (maar is niet somber), moeite met spreken/spraak langzamer, geen klachten lopen
Parkinson = sommige hersencellen werken niet goed/kapot → hersenen geleidelijk < goed werken
- Problemen bewegen + denken, slapen, slikken, praten, plassen, schrijven
- Neuroloog: medicatie? → minder stijf & minder trillen
- Beweeg elke dag > 0,5 uur
,Casus 4
Ouders Samantha komen op spreekuur voor 2 weken controle → twijfel L heup
Heupdysplasie = kom niet diep genoeg ontwikkeld → kop verschuiven in kom & in en uit kom glijden
→ risico congenitale heupluxatie = kop volledig uit kom → spoedverwijzing < 2 weken
- 1-2% kinderen = meest voorkomende ontwikkelingsstoornis
- echo: vroeg opsporen → afwachten vs spreidbroekje vs gips/operatie
Casus 5
Meneer (85 jaar), naast stoel gevallen → pijn midden onderrug
Röntgenfoto 1: compressiefractuur/inzakkingsfractuur L2 + uitgebreide degeneratie L3-S1
Röntgenfoto 2: toegenomen inzakking L2 met dorsaal enige knikstand (achterwand nog intact)
- Als achterkant verschuift kan dit druk geven op zenuwen
→ ouderen met osteoporose hoger risico
Casus 6
Vrouw (95 jaar) dementerend (beperkt contact), kleine stukjes lopen, geen andere aandoeningen,
alleen vitamine D slikken (osteoporose), ze wilt: geen reanimatie, geen IC, alleen ziekenhuis als het
beter kan worden, palliatieve sedatie wel & euthanasie niet (geloof) → brabbelen, kreunen & pijnlijke
indruk
Linker heupbreuk: been verkort & exorotatie
→ palliatieve sedatie = pijnvermindering & rust, maar niet sneller dood van
Casus 7
Meneer (45 jaar) 6 weken geleden door rug gegaan (eerst beter, maar nu erger), kan niet lang zitten,
regelmatig staan/lopen, paracetemol/ibuprofen, tramadol wil hij niet wordt hij misselijk van, 4 jaar
geleden ook gehad (7 maanden ziektewet), nu ook al 6 weken thuis
Rugklachten vaak aspecifieke rugpijn
Extra disciplines:
- Fysiotherapie
- Psychosomatische fysiotherapie
- Arbodienst/bedrijfsarts (6 weken)
Pijnstilling
1. Paracetemol of NSAID (ibuprofen, naproxen, diclofenac)
2. Zwak opioïd (tramadol) + NSAID/paracetemol
3. Sterk opioïd oraal of pleister (morfine, fentanyl, oxicodon)
4. Sterk opioïd injectie
NSAID: bij ouderen vaak problemen met maagklachten & cardiovasculaire medicatie
,Casus 8
Meneer (65 jaar) last van linker knie: dik, opstaan doet pijn, langer lopen doet pijn. Tot
een paar weken liep hij nog veel hard. Elke week een rondje van 10 km. Dat gaat niet meer
Afgelopen jaren al vaker last en daarom naar fysiotherapie geweest, maar het wordt beter.
Hij heeft van alles geprobeerd. Lopen gaat heel moeilijk, maar ook in rust heeft hij pijn.
Artrose = versmalling gewichtsspleet, pijn bij beweging/startpijn - zwelling + pijn in rust (synovitis)
Casus 9
Jongen (20 jaar) Student HBO met bijbaantje bij restaurants maaltijden thuisbezorgen op een e-bike.
4 maanden geleden aangereden door een auto. Met ambulance naar SEH, waar bleek dat onderbeen,
pols en rib gebroken zijn. Hij heeft een tijd in het ziekenhuis gelegen en kan net weer lopen
- Welke paramedici? fysiotherapeut, ergotherapeut, psycholoog
- Welk letsel? Onderbeenfractuur (tibia/fibula), polsfractuur (distale radiusfractuur of
scaphoïdfractuur) & ribfractuur (ademhalingsklachten)
- Welke behandeling? Acuut: gips/operatie + pijnstilling
Herstel: oefeningen mobiliteit/kracht/ademhaling
- Wat is prognose? Grotendeels herstellen, maar stijfheid/zwakte kunnen aanwezig blijven
Extra ziekten
Bursitis olecrani (zwemmerselleboog) = slijmbeurs ontsteking elleboog; punt elleboog gezwollen
- Mogelijke oorzaak: veel leunen/stoten elleboog
- Behandeling: rusten (vanzelf overgaan) of bij infectie (antibiotica – flucloxacilline)
GEEN: leegzuigen of injectie corticosteroïden
Zondagsmiddagsarmpje = subluxatie radiuskop (bv door trekken kleine kinderen) → repositie
Golferselleboog = epicondylitis medialis = flexorpezen – pijn aan de binnenkant van de elleboog
Cubitaal tunnel syndroom = tintelingen van elleboog naar pink (n. ulnaris aangedaan, door leunen
op elleboog)
, HC 3 – basisprincipes bewegen
Hoe benader je een gewricht vanuit de anatomie?
• Structuren voor oriëntatie LO & radiologische beelden
• Type gewricht & bewegingsmogelijkheden FO (passief)
• Kapsel & ligamenten welke beweging gemaximeerd
• Spieren & pezen in relatie tot beweging ruimtelijke oriëntatie & FO (actief)
• Innervatie spiergroepen neurologie
Flexoren & extensoren
Oorspronkelijke dorsale zijde: achterkant arm & voorkant been
• Flexie = bewegen naar oorspronkelijke buikzijde anterior arm & posterior been
• Extensie = bewegen naar oorspronkelijke rugzijde posterior arm & anterior been
Bewegingen
Flexie vs extensie
- Schouder anteflexie & retroflexie
- Pols palmairflexie & dorsaalflexie/extensie
- Enkel plantairflexie & dorsaalflexie/extensie
Pronantie vs supinatie Abductie vs adductie
Radiaaldeviatie vs ulnairdeviatie Endorotatie/mediorotatie vs exorotatie/laterorotatie
Inversie vs eversie Circumductie (alleen 3-assig gewricht)
Opponeren vs reponeren Elevatie, depressie, protactie & retractie
