Kerntaak 2: Pedagogische relatie
Wat is een pedagogische relatie
“De vraag van het kind om specifiek opvoeden, welke door de opvoeder
kan worden ‘beluisterd’ en vertaald moet worden in een pedagogisch juist
antwoorde op het gedrag van het kind”
JGZ preventie agenda
Ouderschap
Hechting
Gezondheid
Weerbaarheid
Ouderschap
“Alles wat met ouder zijn te maken heeft, belangrijk is de impact wat het
heeft op je leven” Zoals op je:
Relatie (en jezelf)
Omgeving
Carrière/werk
Opvoeden => tijdelijk, kan uitbesteed worden, zoals kinderdagverblijf of
oppas.
Componenten van ouderschap
1. Welzijn ouder hoe zit de ouder in zijn of haar vel (invloed op
ouder-kindrelatie)
2. Opvoedvertrouwen dit groeit als er wordt bevestigd dat de ouder
het goed doet
3. Ouderschapsbeleving hoe wordt het ouderschap ervaren
Basisaannames
- Elke ouder heeft een besef van verantwoordelijkheid
- Ouderschap heeft altijd gevoel van schuld/schaamte
- Aansluiten wat ouder belangrijk vindt
,Positief ervaren ouderschap
- Rol gevonden als ouder
- Er is vertrouwen in eigen kunnen
- Er is interactie tussen ouder en kind
Casus van Anna
Er is steun vanuit werk/partner/vriendinnen/moeder
Onenigheid over opvoeding, maar wel goed te bespreken met
partner
Anna krijgt bevestiging dat ze het goed doet
Negatief ervaren ouderschap
- Er is stress en onrust
- Onveilige sfeer in het gezin
- Negatieve interactie met kind
Casus van Maria
Geen steun vanuit partner/staat er alleen voor
Financiële problemen
Niet tevreden met oppas van moeder
Geen sociaal vangnet
Gevolgen: kindermishandeling, sensitief reageren, opvoedingsproblemen.
Interventies beter ouderschap
Stevig ouderschap
Triple P (Positive Parenting Program)
Netwerk in kaart brengen
Lotgenotencontact
Stap-voor-stap methode
Hechting
“Interactie tussen ouder en kind”
Veilige hechting Onveilige hechting
Gezonde ontwikkeling van het kind Ongezonde ontwikkeling van het
(op sociaal, emotioneel en cognitief kind
gebied)
Invloed op: leergierigheid en op Stress, gedragsproblemen, moeite
onderzoek gaan om mensen te vertrouwen,
laagzelfbeeld en gevoel van
eenzaamheid
, Hechtingstheorie
62% van de kinderen heeft een veilige hechting. Een hechtingsrelatie met
ouder is zichtbaar na het 1ste levensjaar.
Mary Ainsworth psycholoog
De vreemde situatietest
“Kijken hoe het kind reageert op een vreemde, dus iemand anders dan
hun ouder, hoe reageert het kind bij troost”
Hechtingsstijlen
Veilige hechting Er is liefde, zorg en aanwezigheid van ouder, het kind
kan onafhankelijk en verbonden zijn
Vermijdende hechting Kind zoekt zo min mogelijk contact met ouder – het
kind is zelfstandig
Ambivalente hechting Onzeker contact, er is soms warmte, soms afwijzend
contact vanuit ouder – het kind is aanhankelijk en
angstig bij scheiding
Gedesorganiseerde Onvoorspelbaar contact onveilige hechting
hechting (misbruik, trauma of extreme verwaarlozing)
Risicofactoren onveilige hechting
Bij het kind
o Moeilijke start
o Vroeggeboorte
o Aangeboren afwijkingen
o Kind is ongewenst
Bij de ouder
o Verlies van familie
o Problemen met partner
o Eigen onveilige jeugd
o Aandoening van ouder (bv. Verstandelijke beperking of psychische
problematiek)
Vanuit de omgeving
o Armoede
o Stress/spanning
o Gebrek aan sociale steun
Wat is een pedagogische relatie
“De vraag van het kind om specifiek opvoeden, welke door de opvoeder
kan worden ‘beluisterd’ en vertaald moet worden in een pedagogisch juist
antwoorde op het gedrag van het kind”
JGZ preventie agenda
Ouderschap
Hechting
Gezondheid
Weerbaarheid
Ouderschap
“Alles wat met ouder zijn te maken heeft, belangrijk is de impact wat het
heeft op je leven” Zoals op je:
Relatie (en jezelf)
Omgeving
Carrière/werk
Opvoeden => tijdelijk, kan uitbesteed worden, zoals kinderdagverblijf of
oppas.
Componenten van ouderschap
1. Welzijn ouder hoe zit de ouder in zijn of haar vel (invloed op
ouder-kindrelatie)
2. Opvoedvertrouwen dit groeit als er wordt bevestigd dat de ouder
het goed doet
3. Ouderschapsbeleving hoe wordt het ouderschap ervaren
Basisaannames
- Elke ouder heeft een besef van verantwoordelijkheid
- Ouderschap heeft altijd gevoel van schuld/schaamte
- Aansluiten wat ouder belangrijk vindt
,Positief ervaren ouderschap
- Rol gevonden als ouder
- Er is vertrouwen in eigen kunnen
- Er is interactie tussen ouder en kind
Casus van Anna
Er is steun vanuit werk/partner/vriendinnen/moeder
Onenigheid over opvoeding, maar wel goed te bespreken met
partner
Anna krijgt bevestiging dat ze het goed doet
Negatief ervaren ouderschap
- Er is stress en onrust
- Onveilige sfeer in het gezin
- Negatieve interactie met kind
Casus van Maria
Geen steun vanuit partner/staat er alleen voor
Financiële problemen
Niet tevreden met oppas van moeder
Geen sociaal vangnet
Gevolgen: kindermishandeling, sensitief reageren, opvoedingsproblemen.
Interventies beter ouderschap
Stevig ouderschap
Triple P (Positive Parenting Program)
Netwerk in kaart brengen
Lotgenotencontact
Stap-voor-stap methode
Hechting
“Interactie tussen ouder en kind”
Veilige hechting Onveilige hechting
Gezonde ontwikkeling van het kind Ongezonde ontwikkeling van het
(op sociaal, emotioneel en cognitief kind
gebied)
Invloed op: leergierigheid en op Stress, gedragsproblemen, moeite
onderzoek gaan om mensen te vertrouwen,
laagzelfbeeld en gevoel van
eenzaamheid
, Hechtingstheorie
62% van de kinderen heeft een veilige hechting. Een hechtingsrelatie met
ouder is zichtbaar na het 1ste levensjaar.
Mary Ainsworth psycholoog
De vreemde situatietest
“Kijken hoe het kind reageert op een vreemde, dus iemand anders dan
hun ouder, hoe reageert het kind bij troost”
Hechtingsstijlen
Veilige hechting Er is liefde, zorg en aanwezigheid van ouder, het kind
kan onafhankelijk en verbonden zijn
Vermijdende hechting Kind zoekt zo min mogelijk contact met ouder – het
kind is zelfstandig
Ambivalente hechting Onzeker contact, er is soms warmte, soms afwijzend
contact vanuit ouder – het kind is aanhankelijk en
angstig bij scheiding
Gedesorganiseerde Onvoorspelbaar contact onveilige hechting
hechting (misbruik, trauma of extreme verwaarlozing)
Risicofactoren onveilige hechting
Bij het kind
o Moeilijke start
o Vroeggeboorte
o Aangeboren afwijkingen
o Kind is ongewenst
Bij de ouder
o Verlies van familie
o Problemen met partner
o Eigen onveilige jeugd
o Aandoening van ouder (bv. Verstandelijke beperking of psychische
problematiek)
Vanuit de omgeving
o Armoede
o Stress/spanning
o Gebrek aan sociale steun
