,Hoofdstuk 1: Wat wil de onderzoeker weten?
1.1 Wat zijn de probleemstelling, de doelstelling en de onderzoeksvraag?
Een onderzoeksplan begint altijd met een inleiding waarin je de situatie kort beschrijft. Hierin geef je aan
wat er speelt in de organisatie of omgeving waarin je onderzoek gaat doen. Je start breed, bijvoorbeeld
met maatschappelijke of organisatorische ontwikkelingen, en zoomt dan steeds verder in.
Wat is er precies aan de hand?
Wat is het probleem dat moet worden onderzocht?
Hoe heeft dit geleid tot de onderzoeksvraag?
Als je een probleem wilt omzetten in een goede onderzoeksvraag, moet je over een paar dingen goed
nadenken:
, – Probleemstelling
De probleemstelling beschrijft waarom er behoefte is aan extra kennis of informatie. Het geeft context
aan de onderzoeksvraag. Bij het analyseren van een probleem kan het lastig zijn om scherp te krijgen
wat nu echt de kern van het probleem is.
Organisaties verwachten vaak direct oplossingen, maar dat is niet de taak van een onderzoeker. Jouw rol
is het verzamelen van betrouwbare informatie die helpt bij het begrijpen en aanpakken van het
probleem.
Als je daarnaast ook een adviserende rol hebt, is het belangrijk om duidelijk aan te geven waar het
onderzoek stopt en waar het advies begint. In 2024 blijkt uit meerdere praktijkcases dat organisaties
juist waarderen als onderzoekers hun grenzen helder stellen tussen analyse en interventie .
Een beleidsvraag draait meestal om de vraag wat een organisatie of instelling zou moeten doen, op basis
van de onderzoeksresultaten.
– Doelstelling
De doelstelling geeft aan waarom het onderzoek wordt gedaan en wat je ermee wilt bereiken. Er is een
belangrijk verschil tussen wetenschappelijk en toegepast onderzoek:
• Bij zuiver wetenschappelijk onderzoek wil je vooral kennis verzamelen om een theorie te begrijpen of
te onderbouwen.
• Bij toegepast onderzoek verzamel je informatie om een praktisch probleem op te lossen. Het gaat om
het gebruik van kennis in de praktijk.
In de praktijk van 2024 is er steeds meer aandacht voor hybride vormen van onderzoek, waarbij
theorieontwikkeling en praktijktoepassing hand in hand gaan. Onderzoekers worden vaker gevraagd om
niet alleen gegevens te verzamelen, maar ook samen met de doelgroep naar mogelijke oplossingen te
kijken .