Samenvatting Stuvia
Infectie en Immuniteit 2
Week 3
Geneeskunde Bachelor Jaar 3
Universiteit Utrecht
Collegejaar 2024/2025
Volledig document met de hoorcolleges, interactief colleges en werkgroepen van die
week. Inclusief de eventuele voorbereidende vragen van het betreffende college en/of
werkgroep.
,Week 2
HC10 kind met koorts diagnose, etiologie, prognose en therapie
Waarom is koorts bij kinderen een belangrijk onderwerp voor de huisarts?
• Veelvoorkomende contactreden in de dagpraktijk en huisartsenpost
• Belangrijke reden ongerustheid bij ouders en soms de huisarts
• Meestal mild en self limiting verloop maar soms niet
• Uitdaging: balans tussen geruststellen en terecht handelen met interventies
o Dit is lastig en gaat niet 100% goed. Soms verwijs je te snel en soms te laat.
Drie voorbeelden van een kind met koorts
• Koorts met braken
• Koorts met vlekjes
• Koorts met hoesten
Epidemiologie
• Vaker bacterie of virus?
o Virus
• Welk deel van het lichaam is het vaakst aangedaan?
o Luchtwegen
Epidemiologie van meest voorkomende oorzaken van koorts bij kinderen
Oorzaak Ziekte Incidentie
Virale Bovenste LWI V
infectieziekten Acute bronch(iol)itis V
Acute tonsilitis V
Gastro-enteritis V
Virusziekte V
Otitis media S
Meningitis Z
Pneumonie Z
Bacteriële Otitis media acuta V
infectieziekten Darminfectie S
UWI S
Pneumonie S
Meningitis Z
Niet-infectieus Na vaccinatie (komt het vaakst voor, binnen 48 uur na V
vaccinatie is het heel normaal dat kinderen koorts krijgen)
Collageen auto-immuun (juveniel reuma) Z
Medicamenteus (drugfever) Z
Maligniteit (leukemie) Z
, Congenitaal Z
Psychogeen Z
Koorts e.c.i. Onbekend S
Wat is een bovenste luchtweginfectie (LWI)?
De bovenste luchtwegen zijn t/m de stembanden. Onder de stembanden spreek je van de
onderste luchtwegen.
Casus 1 koorts met braken
• Op de huisartsenpost 10 maanden oude jongen Melvin
• 2 dagen koorts rond 40 graden
• Braken 5x per dag en diarree 5x spuitluiers per dag
• Hangerig → hangerig is niet per se een alarmsymptoom, maar suf zijn wel
• Bij voeding (flesvoeding) diarree → gastrocolisch reflex waardoor naar voeding
diarree komt
• Drinkt de helft
• Prakje: weigert hij → normaal als je ziek bent
• Ouders zijn bezorgd
• Huilt maar als je hem troost kalmeert hij → ontroostbaar huilen is een
alarmsymptoom
DD:
• Gastro-enteritis
Belangrijk om te weten dat bij een klein kind het hele lichaam meedoet als er iets is. Dus een
kind kan braken bij een otitis media en koorts krijgen.
Wat wil je weten?
Tijdens de anamnese moet je:
• Alarmsignalen signaleren
, • Hulpvraag vaststellen
• Aanvullende vragen stellen
Alarmsignalen kind met koorts anamnese
• Ernstig ziek zijn
• Snelle achteruitgang
• Minder dan de helft drinken
• Aanhoudend braken (meerdere keren per uur)
• Sufheid, stilliggen (met name meningitis, pneumonie, dehydratie)
• Ontroostbaar huilen
• Tijdens koorts ontstane huiduitslag, veranderde huidskleur
• Veranderd ademhalingspatroon, kreunen, periodes van ademstilstand
• Leeftijd jonger dan 1 maand
o Kinder onder 1 maand moet geen koorts krijgen, want een kind heeft nog heel
veel antistoffen van moeder. Dit is een slecht teken en deze kinderen moeten
altijd naar de kinderarts.
Aanvullende vragen aan ouders
• Gastro-enteritis:
o Mensen in de omgeving met dezelfde klachten?
o Zat er bloed bij de ontlasting? → wijst op bacteriële diarree, want bij een virale
infectie is er geen bloed bij de ontlasting
• Dehydratie:
o Aantal plasluiers per dag? → als een kind een halve dag niet plast, dan is
dit een alarmsignaal.
• Andere tracti (LWI, virus, kinderziekte)
o Hoesten?
o Snot?
o Huid?
• Zieken in omgeving?
o Ja? → wijst op gastro-enteritis (infectie)
• Andere ziekten (o.a. immuungecompromitteerd)?
o Ja? → Als een kind een immuundeficiëntie heeft dan moet je meer op je
hoeden zijn.
• Recent gevaccineerd?
o <48 uur is koorts ontwikkelen normaal
• Medicatie?
o Ja? → kan drugfever zijn
• Recent in buitenland geweest?
Werkdiagnose casus 1: gastro-enteritis
Wat is een veel voorkomende complicatie van die gastro-enteritis?
• Dehydratie door diarree en braken
• Testen voor dehydratie zijn:
o Pinched skin
o Capillary refill (moet binnen 3 seconden weer terug kleur hebben)
• Signalen die wijzen op dehydratie:
o Huilen zonder tranen in extreem geval
o Pinched skin test is positief
o Capillary refill vertraagd
o Verlaagde bloeddruk en verhoogde hartslag in extreem geval
o Droge slijmvliezen
Lichamelijk onderzoek kind met koorts?
• Temperatuur (< 3 maanden altijd rectaal meten)
Infectie en Immuniteit 2
Week 3
Geneeskunde Bachelor Jaar 3
Universiteit Utrecht
Collegejaar 2024/2025
Volledig document met de hoorcolleges, interactief colleges en werkgroepen van die
week. Inclusief de eventuele voorbereidende vragen van het betreffende college en/of
werkgroep.
,Week 2
HC10 kind met koorts diagnose, etiologie, prognose en therapie
Waarom is koorts bij kinderen een belangrijk onderwerp voor de huisarts?
• Veelvoorkomende contactreden in de dagpraktijk en huisartsenpost
• Belangrijke reden ongerustheid bij ouders en soms de huisarts
• Meestal mild en self limiting verloop maar soms niet
• Uitdaging: balans tussen geruststellen en terecht handelen met interventies
o Dit is lastig en gaat niet 100% goed. Soms verwijs je te snel en soms te laat.
Drie voorbeelden van een kind met koorts
• Koorts met braken
• Koorts met vlekjes
• Koorts met hoesten
Epidemiologie
• Vaker bacterie of virus?
o Virus
• Welk deel van het lichaam is het vaakst aangedaan?
o Luchtwegen
Epidemiologie van meest voorkomende oorzaken van koorts bij kinderen
Oorzaak Ziekte Incidentie
Virale Bovenste LWI V
infectieziekten Acute bronch(iol)itis V
Acute tonsilitis V
Gastro-enteritis V
Virusziekte V
Otitis media S
Meningitis Z
Pneumonie Z
Bacteriële Otitis media acuta V
infectieziekten Darminfectie S
UWI S
Pneumonie S
Meningitis Z
Niet-infectieus Na vaccinatie (komt het vaakst voor, binnen 48 uur na V
vaccinatie is het heel normaal dat kinderen koorts krijgen)
Collageen auto-immuun (juveniel reuma) Z
Medicamenteus (drugfever) Z
Maligniteit (leukemie) Z
, Congenitaal Z
Psychogeen Z
Koorts e.c.i. Onbekend S
Wat is een bovenste luchtweginfectie (LWI)?
De bovenste luchtwegen zijn t/m de stembanden. Onder de stembanden spreek je van de
onderste luchtwegen.
Casus 1 koorts met braken
• Op de huisartsenpost 10 maanden oude jongen Melvin
• 2 dagen koorts rond 40 graden
• Braken 5x per dag en diarree 5x spuitluiers per dag
• Hangerig → hangerig is niet per se een alarmsymptoom, maar suf zijn wel
• Bij voeding (flesvoeding) diarree → gastrocolisch reflex waardoor naar voeding
diarree komt
• Drinkt de helft
• Prakje: weigert hij → normaal als je ziek bent
• Ouders zijn bezorgd
• Huilt maar als je hem troost kalmeert hij → ontroostbaar huilen is een
alarmsymptoom
DD:
• Gastro-enteritis
Belangrijk om te weten dat bij een klein kind het hele lichaam meedoet als er iets is. Dus een
kind kan braken bij een otitis media en koorts krijgen.
Wat wil je weten?
Tijdens de anamnese moet je:
• Alarmsignalen signaleren
, • Hulpvraag vaststellen
• Aanvullende vragen stellen
Alarmsignalen kind met koorts anamnese
• Ernstig ziek zijn
• Snelle achteruitgang
• Minder dan de helft drinken
• Aanhoudend braken (meerdere keren per uur)
• Sufheid, stilliggen (met name meningitis, pneumonie, dehydratie)
• Ontroostbaar huilen
• Tijdens koorts ontstane huiduitslag, veranderde huidskleur
• Veranderd ademhalingspatroon, kreunen, periodes van ademstilstand
• Leeftijd jonger dan 1 maand
o Kinder onder 1 maand moet geen koorts krijgen, want een kind heeft nog heel
veel antistoffen van moeder. Dit is een slecht teken en deze kinderen moeten
altijd naar de kinderarts.
Aanvullende vragen aan ouders
• Gastro-enteritis:
o Mensen in de omgeving met dezelfde klachten?
o Zat er bloed bij de ontlasting? → wijst op bacteriële diarree, want bij een virale
infectie is er geen bloed bij de ontlasting
• Dehydratie:
o Aantal plasluiers per dag? → als een kind een halve dag niet plast, dan is
dit een alarmsignaal.
• Andere tracti (LWI, virus, kinderziekte)
o Hoesten?
o Snot?
o Huid?
• Zieken in omgeving?
o Ja? → wijst op gastro-enteritis (infectie)
• Andere ziekten (o.a. immuungecompromitteerd)?
o Ja? → Als een kind een immuundeficiëntie heeft dan moet je meer op je
hoeden zijn.
• Recent gevaccineerd?
o <48 uur is koorts ontwikkelen normaal
• Medicatie?
o Ja? → kan drugfever zijn
• Recent in buitenland geweest?
Werkdiagnose casus 1: gastro-enteritis
Wat is een veel voorkomende complicatie van die gastro-enteritis?
• Dehydratie door diarree en braken
• Testen voor dehydratie zijn:
o Pinched skin
o Capillary refill (moet binnen 3 seconden weer terug kleur hebben)
• Signalen die wijzen op dehydratie:
o Huilen zonder tranen in extreem geval
o Pinched skin test is positief
o Capillary refill vertraagd
o Verlaagde bloeddruk en verhoogde hartslag in extreem geval
o Droge slijmvliezen
Lichamelijk onderzoek kind met koorts?
• Temperatuur (< 3 maanden altijd rectaal meten)
