Blok 3: Ontwikkeling van het kind (pedagogiek)
Hoorcollege 1: Introductie in de gezinspedagogiek
Gezinspedagogiek De studie van opvoeding en ontwikkeling binnen
het gezin
“Normale” ontwikkeling van kinderen in verschillende specifieke
opvoedingscontexten (binnen en buiten gezin)
Wat is “normaal”?
- Verschilt per cultuur
Bijvoorbeeld: slaapgewoonte, in Nederland slapen baby’s vaak in
een eigen kamer vanaf jonge leeftijd in Japan slapen kinderen
meestal bij hun ouders tot ze ouder zijn
- Verandert door de tijd heen
Bijvoorbeeld: Vroeger was een strenge opvoeding, discipline en
gehoorzaamheid belangrijk, nu is opvoeding meer kindgericht
ouders betrekken kinderen bij beslissingen.
Gezinssamenstelling
Veranderingen over de tijd heen:
Opvoedtrends
Gentle parenting Attachment parenting Curlingouderschap
Tradwives
Grote invloed vanuit sociale media op de opvoedkeuze. Met zoveel
verschillende soorten, trends en het ‘influencertijdperk’. Kun je het nog
wel goed doen als ouder?!
,Blok 3: Ontwikkeling van het kind (pedagogiek)
Opvoeding kent culturele verschillen
Bijvoorbeeld: Mbendjele, een geïsoleerde gemeenschap in Congo.
- Jagers-verzamelaars
- Baby’s hebben daar wel 14 verschillende verzorgers
Onderzoek Lansford et al. (2004)
- Fysieke discipline heeft andere effecten per cultuur
- In Europees-Amerikaanse gezinnen meer gedragsproblemen
- In Afro-Amerikaanse gezinnen geen negatieve effecten
Relevantie van gezinspedagogiek
Gezinspedagogiek is belangrijk voor pedagogen, omdat de samenleving
verandert en opvoeding steeds complexer wordt. Belangrijke uitdagingen
Opvoedstress
Problemen in de jeugdhulp
Superdiverse samenleving
Normaliseren vs. Problematiseren: Wanneer is een opvoedstijl acceptabel
en wanneer problematisch?
Normaliseren; een ouder in z’n kracht zetten, zeggen dat het normaal is
als een kind meer aandacht nodig heeft.
Problematiseren; herkennen dat een kind meer aandacht nodig heeft
,Blok 3: Ontwikkeling van het kind (pedagogiek)
De eerste 1000 dagen
De eerste 1000 dagen de periode vanaf 10 maanden voor de
geboorte tot het 2e levensjaar van een kind
Kansengelijkheid begint al in de baarmoeder
Armoede kan al invloed hebben voordat een kind geboren is
- Voorbeelden: vroeggeboorte en laaggeboortegewicht komen
vaker voor bij ouders die in armoede leven
- Dit vergroot de kans op latere ontwikkelings- en
gezondheidsproblemen
Hoe slechter de basis, hoe groter de kans op latere problemen. Hoe beter
de basis hoe groter de kans op een gezond leven voor het kind op lange
termijn.
, Blok 3: Ontwikkeling van het kind (pedagogiek)
1. Brein
De eerste 1000 dagen zijn cruciaal voor
hersenontwikkeling.
"Use it or lose it": Verbindingen die niet gebruikt
worden, verdwijnen.
Veilige hechting (zorgzame relaties) stimuleert een
gezonde ontwikkeling.
Vroege ontwikkeling is makkelijker en goedkoper dan
latere reparatie.
2. Regulatie
Co-regulatie: Ouders helpen kinderen emoties begrijpen
via spiegelen en nabijheid.
Herhaling ontwikkelt emotieschema’s in het brein.
Still Face Experiment toont belang van ouderlijke
betrokkenheid voor emotionele ontwikkeling.
3. Relaties
Kwaliteit en stabiliteit in de eerste 1000 dagen vormen de
basis voor:
o Sociale ontwikkeling
o Cognitieve ontwikkeling
o Emotionele ontwikkeling
Veilige hechting is essentieel.
4. Stress
Positieve stress: kortdurend, helpt bij uitdagingen.
Hoorcollege 1: Introductie in de gezinspedagogiek
Gezinspedagogiek De studie van opvoeding en ontwikkeling binnen
het gezin
“Normale” ontwikkeling van kinderen in verschillende specifieke
opvoedingscontexten (binnen en buiten gezin)
Wat is “normaal”?
- Verschilt per cultuur
Bijvoorbeeld: slaapgewoonte, in Nederland slapen baby’s vaak in
een eigen kamer vanaf jonge leeftijd in Japan slapen kinderen
meestal bij hun ouders tot ze ouder zijn
- Verandert door de tijd heen
Bijvoorbeeld: Vroeger was een strenge opvoeding, discipline en
gehoorzaamheid belangrijk, nu is opvoeding meer kindgericht
ouders betrekken kinderen bij beslissingen.
Gezinssamenstelling
Veranderingen over de tijd heen:
Opvoedtrends
Gentle parenting Attachment parenting Curlingouderschap
Tradwives
Grote invloed vanuit sociale media op de opvoedkeuze. Met zoveel
verschillende soorten, trends en het ‘influencertijdperk’. Kun je het nog
wel goed doen als ouder?!
,Blok 3: Ontwikkeling van het kind (pedagogiek)
Opvoeding kent culturele verschillen
Bijvoorbeeld: Mbendjele, een geïsoleerde gemeenschap in Congo.
- Jagers-verzamelaars
- Baby’s hebben daar wel 14 verschillende verzorgers
Onderzoek Lansford et al. (2004)
- Fysieke discipline heeft andere effecten per cultuur
- In Europees-Amerikaanse gezinnen meer gedragsproblemen
- In Afro-Amerikaanse gezinnen geen negatieve effecten
Relevantie van gezinspedagogiek
Gezinspedagogiek is belangrijk voor pedagogen, omdat de samenleving
verandert en opvoeding steeds complexer wordt. Belangrijke uitdagingen
Opvoedstress
Problemen in de jeugdhulp
Superdiverse samenleving
Normaliseren vs. Problematiseren: Wanneer is een opvoedstijl acceptabel
en wanneer problematisch?
Normaliseren; een ouder in z’n kracht zetten, zeggen dat het normaal is
als een kind meer aandacht nodig heeft.
Problematiseren; herkennen dat een kind meer aandacht nodig heeft
,Blok 3: Ontwikkeling van het kind (pedagogiek)
De eerste 1000 dagen
De eerste 1000 dagen de periode vanaf 10 maanden voor de
geboorte tot het 2e levensjaar van een kind
Kansengelijkheid begint al in de baarmoeder
Armoede kan al invloed hebben voordat een kind geboren is
- Voorbeelden: vroeggeboorte en laaggeboortegewicht komen
vaker voor bij ouders die in armoede leven
- Dit vergroot de kans op latere ontwikkelings- en
gezondheidsproblemen
Hoe slechter de basis, hoe groter de kans op latere problemen. Hoe beter
de basis hoe groter de kans op een gezond leven voor het kind op lange
termijn.
, Blok 3: Ontwikkeling van het kind (pedagogiek)
1. Brein
De eerste 1000 dagen zijn cruciaal voor
hersenontwikkeling.
"Use it or lose it": Verbindingen die niet gebruikt
worden, verdwijnen.
Veilige hechting (zorgzame relaties) stimuleert een
gezonde ontwikkeling.
Vroege ontwikkeling is makkelijker en goedkoper dan
latere reparatie.
2. Regulatie
Co-regulatie: Ouders helpen kinderen emoties begrijpen
via spiegelen en nabijheid.
Herhaling ontwikkelt emotieschema’s in het brein.
Still Face Experiment toont belang van ouderlijke
betrokkenheid voor emotionele ontwikkeling.
3. Relaties
Kwaliteit en stabiliteit in de eerste 1000 dagen vormen de
basis voor:
o Sociale ontwikkeling
o Cognitieve ontwikkeling
o Emotionele ontwikkeling
Veilige hechting is essentieel.
4. Stress
Positieve stress: kortdurend, helpt bij uitdagingen.
