Hoofdstuk 6: Regenten en Vorsten
Aantekeningen:
Agrarisch-stedelijke samenleving
↓ ↳ ambacht (handel), nijverheid
landbouw
↓
1) Specialisatie in veeteelt (kaas + boter) Geografische factor:
↓ - drooggemalen meren (beemster)
graan / hout geïmporteerd uit de Oostzee - natte gronden
↳ moedernegatie (meeste geld mee verdiend)
2) Specialisatie in handelsgewassen: hennep → touw
vlas → linnen
meekrap → verfstof
Agrarisch-stedelijke samenleving
Handel - 1) Binnen-Europa ↴
driekhoekstocht: Scandinavië (Oostzee) /Noordzee/Middellandse Zee
↓ ↓ ↓
Grootste handelsvloot Graan Kaas Wijn
Hout Haring Boter
Al deze producten kwamen naar Amsterdam waar de stapelmarkt was ipv Antwerpen
2) Buiten-Europa: V.O.C. 1602
VOC rechten:
● Monopoly op handel met Azië (kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, foelie)
● Recht om oorlog te voeren namens Staten-Generaal
(denk aan 80-jarige oorlog, Republiek mag Portugese/Spaanse bezittingen
aanvallen)
● Recht om verdragen te sluiten
● Recht om gebieden te veroveren
Doel: handel drijven → handelsnederzettingen/factorijen opzetten langs de kusten
(Republiek gaat niet het binnenland in)
Politieke bemoeienis minimaal, tenzij onze handelsbelangen in gevaar kwamen
Vb. Bandaeilanden → bevolking vermoord om monopolie positie te beschermen
Bestuur VOC in Azië:
● Batavia wordt handelscentrum / stapelmarkt
● Gouverneur: Generaal hoogste bestuurder
Bestuur VOC in de Republiek:
↳ 6 kamers (6 verschillende steden) komen samen in de Heren 17 (contact
, met VOC)
● Amsterdam 8 Heren 17
● Zeeland 4 Heren 17
WIC:
● handelsmonopolie in Atlantische gebied
↓
Driehoekshandel = Trans-Atlantisch slavenhandel
Amerika → plantage producten → Europa ↴
↑ Slaven ← Afrika ← Wapens
● Kaapvaart tot 1648 → 1628 Zilvervloot
● Ná 1648 vooral slavenhandel
Alle producten uit binnen en buiten Europa in Amsterdam te vinden
Jaloerse buurlanden:
Engeland: 1651 Acte van Navigatie
↳ Republiek mag alleen nog Nederlandse producten naar
Engelse havens vervoeren (dus niet wijn uit Frk)
Frankrijk: Colbert mercantilisme
↳ veel export weinig import of import heffingen
Republiek, uitgeroepen in 1588
Is een Unie van 7 zelfstandige gewesten
↓
Particularisme (elk gewest eigen bestuur, eigen regels)
→ teug te zien in de staatsinrichting → aristocratie
Bestuursorganen:
● Gewestelijke Staten/Statenvergadering/ Staten v. Holland/Zeeland/Utrecht
↓
Regenten besturen
● Staten-Generaal (vertegenwoordigers uit alle gewesten)
Taken
- defensie
- gezamelijke buitenlandse politiek (alle contacten met het buiteland liggen ook
bij de Staten-Generaal)
Besluiten: gezamelijke besluiten (1 gewest kan een besluit dus tegenhouden)
ruggespraak houden, werkt vertragend
Voorzitter: raadspensionaris van Holland
(Johan van Oldenbarnevelt)
Stadhouder: gaat van spion van koning naar opperbevelhebber van leger / vloot.
(Willem van Oranje 1584 ተ, vacuüm, Maurits, Frederik Hendriks)
Conflict Johan v Oldenbarnevelt / Maurits
↓ ↳ 1609-1621 Twaalfjarig bestand
Aantekeningen:
Agrarisch-stedelijke samenleving
↓ ↳ ambacht (handel), nijverheid
landbouw
↓
1) Specialisatie in veeteelt (kaas + boter) Geografische factor:
↓ - drooggemalen meren (beemster)
graan / hout geïmporteerd uit de Oostzee - natte gronden
↳ moedernegatie (meeste geld mee verdiend)
2) Specialisatie in handelsgewassen: hennep → touw
vlas → linnen
meekrap → verfstof
Agrarisch-stedelijke samenleving
Handel - 1) Binnen-Europa ↴
driekhoekstocht: Scandinavië (Oostzee) /Noordzee/Middellandse Zee
↓ ↓ ↓
Grootste handelsvloot Graan Kaas Wijn
Hout Haring Boter
Al deze producten kwamen naar Amsterdam waar de stapelmarkt was ipv Antwerpen
2) Buiten-Europa: V.O.C. 1602
VOC rechten:
● Monopoly op handel met Azië (kaneel, nootmuskaat, kruidnagel, foelie)
● Recht om oorlog te voeren namens Staten-Generaal
(denk aan 80-jarige oorlog, Republiek mag Portugese/Spaanse bezittingen
aanvallen)
● Recht om verdragen te sluiten
● Recht om gebieden te veroveren
Doel: handel drijven → handelsnederzettingen/factorijen opzetten langs de kusten
(Republiek gaat niet het binnenland in)
Politieke bemoeienis minimaal, tenzij onze handelsbelangen in gevaar kwamen
Vb. Bandaeilanden → bevolking vermoord om monopolie positie te beschermen
Bestuur VOC in Azië:
● Batavia wordt handelscentrum / stapelmarkt
● Gouverneur: Generaal hoogste bestuurder
Bestuur VOC in de Republiek:
↳ 6 kamers (6 verschillende steden) komen samen in de Heren 17 (contact
, met VOC)
● Amsterdam 8 Heren 17
● Zeeland 4 Heren 17
WIC:
● handelsmonopolie in Atlantische gebied
↓
Driehoekshandel = Trans-Atlantisch slavenhandel
Amerika → plantage producten → Europa ↴
↑ Slaven ← Afrika ← Wapens
● Kaapvaart tot 1648 → 1628 Zilvervloot
● Ná 1648 vooral slavenhandel
Alle producten uit binnen en buiten Europa in Amsterdam te vinden
Jaloerse buurlanden:
Engeland: 1651 Acte van Navigatie
↳ Republiek mag alleen nog Nederlandse producten naar
Engelse havens vervoeren (dus niet wijn uit Frk)
Frankrijk: Colbert mercantilisme
↳ veel export weinig import of import heffingen
Republiek, uitgeroepen in 1588
Is een Unie van 7 zelfstandige gewesten
↓
Particularisme (elk gewest eigen bestuur, eigen regels)
→ teug te zien in de staatsinrichting → aristocratie
Bestuursorganen:
● Gewestelijke Staten/Statenvergadering/ Staten v. Holland/Zeeland/Utrecht
↓
Regenten besturen
● Staten-Generaal (vertegenwoordigers uit alle gewesten)
Taken
- defensie
- gezamelijke buitenlandse politiek (alle contacten met het buiteland liggen ook
bij de Staten-Generaal)
Besluiten: gezamelijke besluiten (1 gewest kan een besluit dus tegenhouden)
ruggespraak houden, werkt vertragend
Voorzitter: raadspensionaris van Holland
(Johan van Oldenbarnevelt)
Stadhouder: gaat van spion van koning naar opperbevelhebber van leger / vloot.
(Willem van Oranje 1584 ተ, vacuüm, Maurits, Frederik Hendriks)
Conflict Johan v Oldenbarnevelt / Maurits
↓ ↳ 1609-1621 Twaalfjarig bestand
