Adviesrapport
Handen op de rug werken en de passieve cliënt
Namen:
Student nummer:
Module naam: VPK-VVZ7.V024_2425
Datum: 17-06-2025
Versie:
1
,Inhoudsopgave
Voorwoord............................................................................................................. 4
Samenvatting........................................................................................................ 5
1. Inleiding............................................................................................................. 6
1.1 Aanleiding....................................................................................................................................6
1.2 Probleemanalyse.........................................................................................................................7
1.3 Probleemstelling.........................................................................................................................9
1.4 Doelstelling.................................................................................................................................9
1.5 Onderzoeksvraag.......................................................................................................................10
2. Methoden......................................................................................................... 11
2.1 Type onderzoek.........................................................................................................................11
2.1.1 Veranderstrategieën............................................................................11
2.2 Dataverzamelingsmethode........................................................................................................12
2.2.1 Onderzoekspopulatie...........................................................................13
2.2.2 steekproef............................................................................................ 14
2.2.3 Stakeholders betrekken.......................................................................15
2.4 Data-analyse.............................................................................................................................15
2.4.1 Analyse interviews............................................................................... 15
2.4.2 Analyse focusgroep..............................................................................16
2.5 Betrouwbaarheid en validiteit..................................................................................................16
2.5.1 Betrouwbaarheid..................................................................................16
2.5.2 Validiteit............................................................................................... 17
2.6.1 Ethische overwegingen........................................................................18
2.6.2 Juridische aspecten.............................................................................. 18
3. Resultaten........................................................................................................ 19
3.1 Respondenten...........................................................................................................................19
3.2 Deelvraag 1................................................................................................................................20
3.2.1 Codeboom............................................................................................ 20
3.2.2 Perspectief vanuit cliënten...................................................................20
3.2.3 Perspectief vanuit verpleegkundige.....................................................21
3.2.4 Perspectief vanuit overige disciplines..................................................22
3.3 Deelvraag 2................................................................................................................................24
3.3.1 Codeboom............................................................................................ 24
3.3.2 Perspectief cliënten.............................................................................24
3.3.3 Perspectief verpleegkundige................................................................25
3.3.4 Perspectief overige disciplines.............................................................26
4. Discussie.......................................................................................................... 28
2
, 4.1 Doel onderzoek.........................................................................................................................28
4.2 Belangrijkste resultaten.............................................................................................................28
4.3 Interpretatie van de resultaten.................................................................................................28
4.4 Sterkte punten...........................................................................................................................31
4.5 Zwakte punten...........................................................................................................................32
5. Conclusie......................................................................................................... 33
6. Aanbevelingen................................................................................................. 34
6.1 Scholing voor zorgmedewerkers in coachende vaardigheden................34
6.1 Scholing voor zorgmedewerkers in coachende vaardigheden ...............34
6.2 Voorlichting voor cliënten over verwachtingen .....................................34
..................................................................................................................... 34
6.3 Dagstructuur en hulpmiddelen .............................................................34
6.4 Interdisciplinaire samenwerking ............................................................35
..................................................................................................................... 35
6.5 Mentale ondersteuning cliënt ................................................................35
6.6 Vervolgonderzoek .................................................................................35
Nawoord.............................................................................................................. 37
Literatuurlijst....................................................................................................... 38
Bijlagen................................................................................................................ 44
Bijlage 1: Vragen voor de meeloopdagen........................................................................................44
Bijlage 2: Oriënterende interview business controller....................................................................44
Bijlage 3: Oriënterende interview adviseur zorgverkoop................................................................44
Bijlage 4: Posters voor op de afdelingen.........................................................................................44
Bijlage 5: De stakeholderanalyse.....................................................................................................44
Bijlage 6: Informed consentformulier..............................................................................................47
Bijlage 7: Telefoongesprek medewerker Kampen...........................................................................48
Bijlage 8: Topiclijsten.......................................................................................................................48
Bijlage 9: Verantwoording gebruik GenAI in het beroepsproduct...................................................50
Beoordelingsformulier.......................................................................................... 51
3
, Voorwoord
Voor u ligt het onderzoeksverslag dat is opgesteld in het kader van onze afstudeerstage binnen het
revalidatiecentrum IJsselheem Zwolle. Dit onderzoek sluit aan bij een bestaande werkgroep, binnen
de organisatie, die zich richt op het toepassen van de ‘handen op de rug’-werkwijze. Dit is een
methodiek waarbij zorgprofessionals bewust terughoudend zijn in het overnemen van zorg om zo de
zelfredzaamheid van cliënten te bevorderen.
Vanuit deze bredere werkgroep hebben wij ons verdiept in een specifiek onderdeel, namelijk: hoe
kunnen (passieve) cliënten actief betrokken worden bij hun eigen dagelijkse zorg? Hoe stimuleer je
eigen regie, juist bij die cliënten die geneigd zijn de zorg over zich heen te laten komen? Door middel
van interviews hebben wij onderzocht hoe verpleegkundigen omgaan met deze uitdaging en welke
factoren hierbij een rol spelen.
Wij willen iedereen die aan dit onderzoek heeft meegewerkt hartelijk bedanken: de cliënten voor
hun openheid en verhalen, de medewerkers van de afdelingen voor hun tijd en waardevolle
inzichten, en onze begeleiders binnen IJsselheem en onze docent vanuit Hogeschool Windesheim
voor zijn tijd en begeleiding.
Met dit verslag hopen wij een bijdrage te leveren aan een toekomstgerichte revalidatiezorg, waarin
eigen regie en professionele ondersteuning hand in hand gaan. Wij wensen u veel leesplezier.
22 mei 2025
4
Handen op de rug werken en de passieve cliënt
Namen:
Student nummer:
Module naam: VPK-VVZ7.V024_2425
Datum: 17-06-2025
Versie:
1
,Inhoudsopgave
Voorwoord............................................................................................................. 4
Samenvatting........................................................................................................ 5
1. Inleiding............................................................................................................. 6
1.1 Aanleiding....................................................................................................................................6
1.2 Probleemanalyse.........................................................................................................................7
1.3 Probleemstelling.........................................................................................................................9
1.4 Doelstelling.................................................................................................................................9
1.5 Onderzoeksvraag.......................................................................................................................10
2. Methoden......................................................................................................... 11
2.1 Type onderzoek.........................................................................................................................11
2.1.1 Veranderstrategieën............................................................................11
2.2 Dataverzamelingsmethode........................................................................................................12
2.2.1 Onderzoekspopulatie...........................................................................13
2.2.2 steekproef............................................................................................ 14
2.2.3 Stakeholders betrekken.......................................................................15
2.4 Data-analyse.............................................................................................................................15
2.4.1 Analyse interviews............................................................................... 15
2.4.2 Analyse focusgroep..............................................................................16
2.5 Betrouwbaarheid en validiteit..................................................................................................16
2.5.1 Betrouwbaarheid..................................................................................16
2.5.2 Validiteit............................................................................................... 17
2.6.1 Ethische overwegingen........................................................................18
2.6.2 Juridische aspecten.............................................................................. 18
3. Resultaten........................................................................................................ 19
3.1 Respondenten...........................................................................................................................19
3.2 Deelvraag 1................................................................................................................................20
3.2.1 Codeboom............................................................................................ 20
3.2.2 Perspectief vanuit cliënten...................................................................20
3.2.3 Perspectief vanuit verpleegkundige.....................................................21
3.2.4 Perspectief vanuit overige disciplines..................................................22
3.3 Deelvraag 2................................................................................................................................24
3.3.1 Codeboom............................................................................................ 24
3.3.2 Perspectief cliënten.............................................................................24
3.3.3 Perspectief verpleegkundige................................................................25
3.3.4 Perspectief overige disciplines.............................................................26
4. Discussie.......................................................................................................... 28
2
, 4.1 Doel onderzoek.........................................................................................................................28
4.2 Belangrijkste resultaten.............................................................................................................28
4.3 Interpretatie van de resultaten.................................................................................................28
4.4 Sterkte punten...........................................................................................................................31
4.5 Zwakte punten...........................................................................................................................32
5. Conclusie......................................................................................................... 33
6. Aanbevelingen................................................................................................. 34
6.1 Scholing voor zorgmedewerkers in coachende vaardigheden................34
6.1 Scholing voor zorgmedewerkers in coachende vaardigheden ...............34
6.2 Voorlichting voor cliënten over verwachtingen .....................................34
..................................................................................................................... 34
6.3 Dagstructuur en hulpmiddelen .............................................................34
6.4 Interdisciplinaire samenwerking ............................................................35
..................................................................................................................... 35
6.5 Mentale ondersteuning cliënt ................................................................35
6.6 Vervolgonderzoek .................................................................................35
Nawoord.............................................................................................................. 37
Literatuurlijst....................................................................................................... 38
Bijlagen................................................................................................................ 44
Bijlage 1: Vragen voor de meeloopdagen........................................................................................44
Bijlage 2: Oriënterende interview business controller....................................................................44
Bijlage 3: Oriënterende interview adviseur zorgverkoop................................................................44
Bijlage 4: Posters voor op de afdelingen.........................................................................................44
Bijlage 5: De stakeholderanalyse.....................................................................................................44
Bijlage 6: Informed consentformulier..............................................................................................47
Bijlage 7: Telefoongesprek medewerker Kampen...........................................................................48
Bijlage 8: Topiclijsten.......................................................................................................................48
Bijlage 9: Verantwoording gebruik GenAI in het beroepsproduct...................................................50
Beoordelingsformulier.......................................................................................... 51
3
, Voorwoord
Voor u ligt het onderzoeksverslag dat is opgesteld in het kader van onze afstudeerstage binnen het
revalidatiecentrum IJsselheem Zwolle. Dit onderzoek sluit aan bij een bestaande werkgroep, binnen
de organisatie, die zich richt op het toepassen van de ‘handen op de rug’-werkwijze. Dit is een
methodiek waarbij zorgprofessionals bewust terughoudend zijn in het overnemen van zorg om zo de
zelfredzaamheid van cliënten te bevorderen.
Vanuit deze bredere werkgroep hebben wij ons verdiept in een specifiek onderdeel, namelijk: hoe
kunnen (passieve) cliënten actief betrokken worden bij hun eigen dagelijkse zorg? Hoe stimuleer je
eigen regie, juist bij die cliënten die geneigd zijn de zorg over zich heen te laten komen? Door middel
van interviews hebben wij onderzocht hoe verpleegkundigen omgaan met deze uitdaging en welke
factoren hierbij een rol spelen.
Wij willen iedereen die aan dit onderzoek heeft meegewerkt hartelijk bedanken: de cliënten voor
hun openheid en verhalen, de medewerkers van de afdelingen voor hun tijd en waardevolle
inzichten, en onze begeleiders binnen IJsselheem en onze docent vanuit Hogeschool Windesheim
voor zijn tijd en begeleiding.
Met dit verslag hopen wij een bijdrage te leveren aan een toekomstgerichte revalidatiezorg, waarin
eigen regie en professionele ondersteuning hand in hand gaan. Wij wensen u veel leesplezier.
22 mei 2025
4
