C&G colleges deeltentamen 2
College 8 geheugen deel 2: hoe betrouwbaar zijn
herinneringen?
Flashbulb memory: heel nauwkeurige herinneren heb je van heftige gebeurtenissen.
Geheugen als foto (heel accuraat dus).
Hoe check je of herinnering accuraat is?
- Op verschillende momenten vragen naar herinnering. Dag na/ 1,5 jaar later
ze zeiden totaal wat anders, echter waren overtuigd van de juistheid van de herinnering.
Ze hebben dus een misplaatst vertrouwen in hun geheugen
De bron van je herinnering is vaak lastig aan te wijzen
Source monitoring is soms moeilijk: wat is de bron van de herinnering.
Cryptomnesia: treedt op wanneer een vergeten herinnering terugkeert zonder dat deze
wordt herkend door het onderwerp, die gelooft dat het iets nieuws en origineel is. Het is een
geheugenvooroordeel waarbij een persoon zich valselijk kan herinneren dat hij een
gedachte, een idee, een wijsje, een naam of een grap heeft gegenereerd, niet opzettelijk
plagiaat heeft gepleegd, maar eerder een herinnering ervaart alsof het een nieuwe inspiratie
is.
Mensen gaan dingen invullen en hiermee hun geheugen aanpassen.
Pragmatic inteference: mensen vulden in wat ze verwachten op basis van hun kennis, op
welke manier je denkt dat het moet gaan.
Aanvulling
- We vullen geheugen aan met schema’s (kennis over de omgeving)
- We vullen geheugen aan met scripts (kennis over de volgorde van gebeurtenissen)
Vraagstelling kan geheugen voor de gebeurtenis beïnvloeden: kun je geheugen implanteren
bij mensen? Ja.
College 9: Leren
Wat is leren?
- Definitie: een verandering in gedrag, die relatief permanent is, door een bepaalde
ervaring. De ervaring die ervoor zorgt dat gedrag veranderd wordt.
- Ervaring: door onze sensorische systemen ontvangen info uit de omgeving.
- Toekomstig gedrag: niet direct als response op de stimulatie toen je het leerde.
Behaviorisme is belangrijke stroom als we kijken naar leren (Watson)
Relatie tussen observeerbare stimuli en observeer baar gedrag: stimulus respons (s-r)
Stimulus: een externe gebeurtenis
Respons: een resultaat in termen van gedrag.
,Descartes (1596-1650)
- De enige bron van zekerheid ben je zelf. Ik denk dus ik besta.
- Het was een dualist.
- Hij zag scheiding tussen lichaam en geest (ziel)
- Lichaam is materie en geest is immaterieel.
- Bestudeerbaar vs. Niet bestudeerbaar. Complex gedrag op basis van reflexen, dus
zonder ziel ook mogelijk, kijk naar dieren.
Dieren hebben complex gedrag op basis van reflexen. Wij hebben ook complex gedrag.
Leren van gedrag begint simpel en kan steeds meer uitgebreid worden. Er zijn veel
processen bij betrokken.
Simpel gedrag: niet moeilijk, automatisch
Complex gedrag: niet automatisch VB: lichtsensoren in karretje
Inhibitie met lichtsensoren: wielletjes gaan zachter draaien
Excitatie met lichtsensoren: wielletjes gaan harder draaien
Verschillende soorten leren.
- Non associatief leren: je bent geen stimulus aan het paren met gedrag. Het is
afzwakken of gevoeliger worden zonder nadeel of voordeel
- Associatief leren: afzwakken/gevoeliger worden met wel voordeel/nadeel. Je leert
dan iets nieuws over een stimulus
Non-associative learning: afzwakken/gevoeliger worden met geen voordeel/nadeel
- Habituatie
Voor sommige stimuli die herhaald worden word je minder gevoelig tot je ze zelfs
bijvoorbeeld niet meer hoort. Afzwakken van een reactie bij herhaalde prikkeling, die geen
voordeel brengt, en geen nadeel oplevert. BV: tikken van wekker of een slak die telkens
minder terugtrekt.
Aplysia: een diertje die laat een sterk habituatie zijn.
- Sensitatie
Voor sommige stimuli word je alleen maar gevoeliger. Versterken van een reactie bij
herhaalde prikkeling. BV: snurkende mensen of een schadelijke stimulus als een schok.
Associative learning: afzwakken/gevoeliger worden met wel voordeel/nadeel
Een stimulus krijg een associatie met een andere stimulus.
- Klassiek conditioneren: Pavlov
Voor het conditioneren.
US: ongeconditioneerde stimulus. Is het voer.
UR: ongeconditioneerde respons: reflex. Is het kwijlen.
Neutrale stimulus: wekkertje of bel. Geeft in het begin geen respons.
,Tijdens het conditioneren.
Je gaat het voer en de bel tegelijkertijd aanbieden.
US + NS = UR
Dit doe je een aantal keer tijdens het leren.
Na het conditioneren.
Alleen het belletje geeft een respons. Dit belletje is dan een CS: conditioneerde stimuli
geworden en het kwijlen is een CR: conditioneerde respons geworden. Je laat nu US weg,
het voer
CS = CR
Wet van associatie door nabijheid (contiguity): Als twee gebeurtenissen op hetzelfde
moment of vlak na elkaar plaatsvinden, dan zullen deze geassocieerd worden en elkaar
oproepen (temporeel effect).
, Als je weer het belletje vaak laat horen, zonder het voer te geven daarna, speelt er weer
extinctie plaats van de associatie die gemaakt was. Als je een paar uur daarna weer belletje
laat rinkelen is er toch wel nog een associatie, dit gaat dus niet zo snel weg. Het leereffect is
dus langer.
Generalisatie: Als je de kleur rood conditioneert met het aanmaken van speeksel, dan zal de
kleur roze ook een respons geven. Deze is echter wel minder groot als de kleur rood wordt
laten zien.
Discriminatie: weinig of geen generalisatie nadat getraind bent in onderscheid.
One trial learning: ecologisch perspectief. Voorbeeld voedselaversi, je leert hierbij heel snel.
Little Albert’s experiment:
Hoe zal je dit kunnen oplossen: door extinctie
blootstellingstherapie.
College 8 geheugen deel 2: hoe betrouwbaar zijn
herinneringen?
Flashbulb memory: heel nauwkeurige herinneren heb je van heftige gebeurtenissen.
Geheugen als foto (heel accuraat dus).
Hoe check je of herinnering accuraat is?
- Op verschillende momenten vragen naar herinnering. Dag na/ 1,5 jaar later
ze zeiden totaal wat anders, echter waren overtuigd van de juistheid van de herinnering.
Ze hebben dus een misplaatst vertrouwen in hun geheugen
De bron van je herinnering is vaak lastig aan te wijzen
Source monitoring is soms moeilijk: wat is de bron van de herinnering.
Cryptomnesia: treedt op wanneer een vergeten herinnering terugkeert zonder dat deze
wordt herkend door het onderwerp, die gelooft dat het iets nieuws en origineel is. Het is een
geheugenvooroordeel waarbij een persoon zich valselijk kan herinneren dat hij een
gedachte, een idee, een wijsje, een naam of een grap heeft gegenereerd, niet opzettelijk
plagiaat heeft gepleegd, maar eerder een herinnering ervaart alsof het een nieuwe inspiratie
is.
Mensen gaan dingen invullen en hiermee hun geheugen aanpassen.
Pragmatic inteference: mensen vulden in wat ze verwachten op basis van hun kennis, op
welke manier je denkt dat het moet gaan.
Aanvulling
- We vullen geheugen aan met schema’s (kennis over de omgeving)
- We vullen geheugen aan met scripts (kennis over de volgorde van gebeurtenissen)
Vraagstelling kan geheugen voor de gebeurtenis beïnvloeden: kun je geheugen implanteren
bij mensen? Ja.
College 9: Leren
Wat is leren?
- Definitie: een verandering in gedrag, die relatief permanent is, door een bepaalde
ervaring. De ervaring die ervoor zorgt dat gedrag veranderd wordt.
- Ervaring: door onze sensorische systemen ontvangen info uit de omgeving.
- Toekomstig gedrag: niet direct als response op de stimulatie toen je het leerde.
Behaviorisme is belangrijke stroom als we kijken naar leren (Watson)
Relatie tussen observeerbare stimuli en observeer baar gedrag: stimulus respons (s-r)
Stimulus: een externe gebeurtenis
Respons: een resultaat in termen van gedrag.
,Descartes (1596-1650)
- De enige bron van zekerheid ben je zelf. Ik denk dus ik besta.
- Het was een dualist.
- Hij zag scheiding tussen lichaam en geest (ziel)
- Lichaam is materie en geest is immaterieel.
- Bestudeerbaar vs. Niet bestudeerbaar. Complex gedrag op basis van reflexen, dus
zonder ziel ook mogelijk, kijk naar dieren.
Dieren hebben complex gedrag op basis van reflexen. Wij hebben ook complex gedrag.
Leren van gedrag begint simpel en kan steeds meer uitgebreid worden. Er zijn veel
processen bij betrokken.
Simpel gedrag: niet moeilijk, automatisch
Complex gedrag: niet automatisch VB: lichtsensoren in karretje
Inhibitie met lichtsensoren: wielletjes gaan zachter draaien
Excitatie met lichtsensoren: wielletjes gaan harder draaien
Verschillende soorten leren.
- Non associatief leren: je bent geen stimulus aan het paren met gedrag. Het is
afzwakken of gevoeliger worden zonder nadeel of voordeel
- Associatief leren: afzwakken/gevoeliger worden met wel voordeel/nadeel. Je leert
dan iets nieuws over een stimulus
Non-associative learning: afzwakken/gevoeliger worden met geen voordeel/nadeel
- Habituatie
Voor sommige stimuli die herhaald worden word je minder gevoelig tot je ze zelfs
bijvoorbeeld niet meer hoort. Afzwakken van een reactie bij herhaalde prikkeling, die geen
voordeel brengt, en geen nadeel oplevert. BV: tikken van wekker of een slak die telkens
minder terugtrekt.
Aplysia: een diertje die laat een sterk habituatie zijn.
- Sensitatie
Voor sommige stimuli word je alleen maar gevoeliger. Versterken van een reactie bij
herhaalde prikkeling. BV: snurkende mensen of een schadelijke stimulus als een schok.
Associative learning: afzwakken/gevoeliger worden met wel voordeel/nadeel
Een stimulus krijg een associatie met een andere stimulus.
- Klassiek conditioneren: Pavlov
Voor het conditioneren.
US: ongeconditioneerde stimulus. Is het voer.
UR: ongeconditioneerde respons: reflex. Is het kwijlen.
Neutrale stimulus: wekkertje of bel. Geeft in het begin geen respons.
,Tijdens het conditioneren.
Je gaat het voer en de bel tegelijkertijd aanbieden.
US + NS = UR
Dit doe je een aantal keer tijdens het leren.
Na het conditioneren.
Alleen het belletje geeft een respons. Dit belletje is dan een CS: conditioneerde stimuli
geworden en het kwijlen is een CR: conditioneerde respons geworden. Je laat nu US weg,
het voer
CS = CR
Wet van associatie door nabijheid (contiguity): Als twee gebeurtenissen op hetzelfde
moment of vlak na elkaar plaatsvinden, dan zullen deze geassocieerd worden en elkaar
oproepen (temporeel effect).
, Als je weer het belletje vaak laat horen, zonder het voer te geven daarna, speelt er weer
extinctie plaats van de associatie die gemaakt was. Als je een paar uur daarna weer belletje
laat rinkelen is er toch wel nog een associatie, dit gaat dus niet zo snel weg. Het leereffect is
dus langer.
Generalisatie: Als je de kleur rood conditioneert met het aanmaken van speeksel, dan zal de
kleur roze ook een respons geven. Deze is echter wel minder groot als de kleur rood wordt
laten zien.
Discriminatie: weinig of geen generalisatie nadat getraind bent in onderscheid.
One trial learning: ecologisch perspectief. Voorbeeld voedselaversi, je leert hierbij heel snel.
Little Albert’s experiment:
Hoe zal je dit kunnen oplossen: door extinctie
blootstellingstherapie.
