Hoofdstuk 12 Het veld in: enquêtes en interviews afnemen
§1 Praktische overwegingen als je gegevens gaat verzamelen
Praktische argumenten ondersteunen de keuze van afname. Je kunt ervoor kiezen om zelf
op pad te gaan en een vragenlijst af te nemen, of zelf een gesprek met respondenten te
organiseren. Je kunt telefonisch interviewen, een enquête opsturen, of via internet een
vragenlijst afnemen. Argumenten voor de keuze zijn vaak gebaseerd op tijd, geld,
menskracht, mogelijkheden van de steekproef en dergelijke.
Wijze van afname
Interviews en enquêtes kun je op verschillende manieren afnemen. Afhankelijk van je keuze
richt je de dataverzameling in:
Hoe neem je enquêtes en interviews af?
Enquêtes:
- Schriftelijk
- Digitaal
- Telefonisch
- Persoonlijk
Diepte-interviews:
- Telefonisch
- Persoonlijk
- Digitaal
Iedere methode van afname heeft zo zijn eigen praktische randvoorwaarden.
Tijd
Het organiseren van een enquête via de post is een tijdrovend karwei. Ook het persoonlijk
afnemen van een vragenlijst of interview vergt veel tijd. Heb je die tijd niet, dan kun je ervoor
kiezen om een telefonische enquête te organiseren. In korte tijd kun je dan een groot aantal
personen thuis benaderen. Je kunt afspraken hierover maken met een callcenter. Een
callcenter heeft voldoende faciliteiten en mensen om in korte tijd met een groot aantal
telefoonlijnen een groot aantal interviews af te nemen.
Geld
Bij praktijkonderzoek houd je ook rekening met het beschikbare budget. Kies je voor het
bereiken van een grote groep respondenten in korte tijd, dan zijn de kosten vaak hoog. Met
het oog op deze kosten kun je kiezen voor een beperkt aantal interviews van meer
kwalitatieve aard. Houd er rekening mee dat voor het uitwerken van open interviews ook
veel tijd nodig is. Daar zijn ook weer kosten mee gemoeid. Als onderzoekers zal het
financiële argument niet van doorslaggevende aard zijn: inhoudelijke argumenten bij de
keuze voor enquêtes of open interviews zijn veel belangrijker.
Verwachte respons
Een derde overweging die bij de keuze voor de manier van interviewen of enquêteren een
rol speelt, is die van het aantal respondenten dat aan je onderzoek zal meedoen. De
verwachte respons is een belangrijk argument bij de keuze van je werkwijze.
Over het algemeen zegt 80% van de mensen ‘ja’ op een vraag om aan een open interview
mee te doen.
Meestal levert een schriftelijke enquête een minder hoge respons op dan een telefonische
, enquête. Een persoonlijke benadering van respondenten is het meest succesvol.
Bruto en netto steekproef
Bij enquêtes wordt de steekproef nauw afgesteld op de verwachte respons. De werkelijke
respons wordt daarom ook weleens netto steekproef genoemd. Het aantal verstuurde
vragenlijsten is dan de bruto steekproef.
Andere factoren die een rol spelen bij de inrichting van je dataverzameling
Naast de manier van afname, tijd, geld en verwachte respons kunnen ook de volgende
aspecten een rol spelen bij je keuze voor de manier van dataverzameling:
- Het kan zijn dat je gevoelige vragen stelt. Een sociaal wenselijk antwoord ligt dan
voor de hand. Dat wil zeggen dat de respondent of geïnterviewde dat antwoord geeft
op de vraag dat maatschappelijk geaccepteerd wordt of aanzien geeft. Dit tast de
validiteit van de onderzoeksresultaten aan. Wil je dit soort antwoorden zo veel
mogelijk vermijden, dan is het afnemen van telefonische interviews een goede
keuze. Door de telefoon zijn respondenten eerder geneigd om het echte antwoord op
de vraag te geven, omdat ze de vragensteller niet hoeven aan te kijken. Dit voordeel
geldt ook voor schriftelijke vragenlijsten.
- Als de aard van de vragen open is en er dus weinig gesloten vragen zijn, dan zul je
vaker kiezen voor een open interview. Is je lijst met vragen kort, dan kun je een
vragenlijst per telefoon afnemen. Is deze lang, dan valt het telefonische interview af
en moet je de vragenlijst via internet verspreiden, per post toesturen of bij de mensen
langsgaan.
- Telefonische interviews zijn geen geschikte methode als je plaatjes moet laten zien
waaruit de respondenten een keuze moeten maken.
- Als de relatie tussen interviewer en geïnterviewde voor het onderzoek belangrijk is,
dan heeft een persoonlijk interview de voorkeur. Dit zal vaak het geval zijn bij
gevoelige persoonlijke onderwerpen.
§2 Digitale dataverzameling
Onderzoeksgegevens moeten tegenwoordig snel beschikbaar zijn. Dat kan met online
onderzoek via internet of e-mail, of met mobiel onderzoek via tablet of smartphone. Bij de
keuze voor zo’n digitale methode zijn dezelfde argumenten van toepassing als bij de keuze
voor meer traditionele methoden. De validiteit en de betrouwbaarheid van de steekproef en
daarmee van de resultaten zijn een probleem bij dit type onderzoek.
§1 Praktische overwegingen als je gegevens gaat verzamelen
Praktische argumenten ondersteunen de keuze van afname. Je kunt ervoor kiezen om zelf
op pad te gaan en een vragenlijst af te nemen, of zelf een gesprek met respondenten te
organiseren. Je kunt telefonisch interviewen, een enquête opsturen, of via internet een
vragenlijst afnemen. Argumenten voor de keuze zijn vaak gebaseerd op tijd, geld,
menskracht, mogelijkheden van de steekproef en dergelijke.
Wijze van afname
Interviews en enquêtes kun je op verschillende manieren afnemen. Afhankelijk van je keuze
richt je de dataverzameling in:
Hoe neem je enquêtes en interviews af?
Enquêtes:
- Schriftelijk
- Digitaal
- Telefonisch
- Persoonlijk
Diepte-interviews:
- Telefonisch
- Persoonlijk
- Digitaal
Iedere methode van afname heeft zo zijn eigen praktische randvoorwaarden.
Tijd
Het organiseren van een enquête via de post is een tijdrovend karwei. Ook het persoonlijk
afnemen van een vragenlijst of interview vergt veel tijd. Heb je die tijd niet, dan kun je ervoor
kiezen om een telefonische enquête te organiseren. In korte tijd kun je dan een groot aantal
personen thuis benaderen. Je kunt afspraken hierover maken met een callcenter. Een
callcenter heeft voldoende faciliteiten en mensen om in korte tijd met een groot aantal
telefoonlijnen een groot aantal interviews af te nemen.
Geld
Bij praktijkonderzoek houd je ook rekening met het beschikbare budget. Kies je voor het
bereiken van een grote groep respondenten in korte tijd, dan zijn de kosten vaak hoog. Met
het oog op deze kosten kun je kiezen voor een beperkt aantal interviews van meer
kwalitatieve aard. Houd er rekening mee dat voor het uitwerken van open interviews ook
veel tijd nodig is. Daar zijn ook weer kosten mee gemoeid. Als onderzoekers zal het
financiële argument niet van doorslaggevende aard zijn: inhoudelijke argumenten bij de
keuze voor enquêtes of open interviews zijn veel belangrijker.
Verwachte respons
Een derde overweging die bij de keuze voor de manier van interviewen of enquêteren een
rol speelt, is die van het aantal respondenten dat aan je onderzoek zal meedoen. De
verwachte respons is een belangrijk argument bij de keuze van je werkwijze.
Over het algemeen zegt 80% van de mensen ‘ja’ op een vraag om aan een open interview
mee te doen.
Meestal levert een schriftelijke enquête een minder hoge respons op dan een telefonische
, enquête. Een persoonlijke benadering van respondenten is het meest succesvol.
Bruto en netto steekproef
Bij enquêtes wordt de steekproef nauw afgesteld op de verwachte respons. De werkelijke
respons wordt daarom ook weleens netto steekproef genoemd. Het aantal verstuurde
vragenlijsten is dan de bruto steekproef.
Andere factoren die een rol spelen bij de inrichting van je dataverzameling
Naast de manier van afname, tijd, geld en verwachte respons kunnen ook de volgende
aspecten een rol spelen bij je keuze voor de manier van dataverzameling:
- Het kan zijn dat je gevoelige vragen stelt. Een sociaal wenselijk antwoord ligt dan
voor de hand. Dat wil zeggen dat de respondent of geïnterviewde dat antwoord geeft
op de vraag dat maatschappelijk geaccepteerd wordt of aanzien geeft. Dit tast de
validiteit van de onderzoeksresultaten aan. Wil je dit soort antwoorden zo veel
mogelijk vermijden, dan is het afnemen van telefonische interviews een goede
keuze. Door de telefoon zijn respondenten eerder geneigd om het echte antwoord op
de vraag te geven, omdat ze de vragensteller niet hoeven aan te kijken. Dit voordeel
geldt ook voor schriftelijke vragenlijsten.
- Als de aard van de vragen open is en er dus weinig gesloten vragen zijn, dan zul je
vaker kiezen voor een open interview. Is je lijst met vragen kort, dan kun je een
vragenlijst per telefoon afnemen. Is deze lang, dan valt het telefonische interview af
en moet je de vragenlijst via internet verspreiden, per post toesturen of bij de mensen
langsgaan.
- Telefonische interviews zijn geen geschikte methode als je plaatjes moet laten zien
waaruit de respondenten een keuze moeten maken.
- Als de relatie tussen interviewer en geïnterviewde voor het onderzoek belangrijk is,
dan heeft een persoonlijk interview de voorkeur. Dit zal vaak het geval zijn bij
gevoelige persoonlijke onderwerpen.
§2 Digitale dataverzameling
Onderzoeksgegevens moeten tegenwoordig snel beschikbaar zijn. Dat kan met online
onderzoek via internet of e-mail, of met mobiel onderzoek via tablet of smartphone. Bij de
keuze voor zo’n digitale methode zijn dezelfde argumenten van toepassing als bij de keuze
voor meer traditionele methoden. De validiteit en de betrouwbaarheid van de steekproef en
daarmee van de resultaten zijn een probleem bij dit type onderzoek.
