SOCIOLOGIE 28-11-19
Hoe ontstond sociologie
Tijd van de verlichting
Wat was kenmerkend voor de Verlichting?
de ‘rede’, empirisme (met eigen zintuigen waarnemen), het wetenschappelijk experiment, algemeen
geldende wetten, vooruitgang, individualisme, tolerantie, vrijheid, secularisme
Samenleving wetenschappelijk onderzoeken; op zoek naar de ‘wetten’ van de samenleving.
Wat moet je doen om de samenleving te duiden
Observeren (kijken, luisteren), participeren (meedoen), bevragen (waarom vragen), bediscussiëren,
beschrijven, verklaren.
Bovenal: lezen! Kranten, websites, tijdschriften op het IVK-vakgebied
Wees kritisch!
Het moderniseringsproces
Sociologie is ook: snappen waar we vandaan komen
Modernisering: de grote veranderingen die de samenleving in (pakweg) de afgelopen twee eeuwen
heeft doorgemaakt.
‘Sociale veiligheid gaat over intenties van anderen’
Waarom bestaan er sinds een aantal jaren opleidingen integrale veiligheidskunde
Er is een toegenomen vraag naar inzicht veiligheidsvraagstukken
Hoofdvragen:
Het ongelijkheidsvraagstuk:
Hoe is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
- Wie krijgt wat en waarom?
- Waarom is de samenleving gelaagd
- Waarom is er ongelijkheid bij. Inkomens?
Het orde- of cohesie vraakstuk:
Hoe is sociale (wan)orde mogelijk?
- Wat houdt de samenleving bij elkaar
- Welke problemen bedreigen het ordelijk samenleven van mensen?
- Hoe komt het dat mensen ondanks problemen vreedzaam samenleven?
Identiteitsvraagstuk:
Hoe werkt het proces van modernisering van de wereld?
- Hoe pas ik in deze cultuur?
- Wie zijn wij?
- Wie zijn de ‘anderen’?
- Wat hebben wij gemeenschappelijk en waarin verschillen wij?
pag. 1
,Bij elke hoofdvraag behandelen we ook één van de drie belangrijke sociologische ‘perspectieven’:
1. Conflicttheorie: kijkt naar de samenleving als arena van ongelijkheid (macro niveau)
2. Structureel functionalisme: kijkt naar de samenleving als systeem (macro niveau)
3. Symbolisch interactionisme: kijkt naar de samenleving als het geheel van sociale interacties
(micro niveau)
Elke perspectief werpt dus een ander licht op de samenleving
SOCIOLOGIE COLLEGE 2 SOCIALISATIE 05-12-19
Filmpje hond:
Wat is socialisatie? In video: hondje gaat dingen leren meemaken om te voorkomen dat ze bang is.
Leren dat het leuk is om naar je toe te komen.
Parallel met mensen: leren veilig te zijn; leren te binden aan anderen. Hoe word je een lid van de
samenleving dat daarin goed kan meedraaien?
Cultuuroverdracht:
- Imitatie en dwang (straf en beloning)
- Religiositeit wat is gender, leefstijl, etniciteit, fijne motoriek, leren van uitdrukkingen
Waarom:
Een gedrag aan te leren waarmee jij kunt handhaven in de samenleving
Ouders vinden het belangrijk dat een kind zich goed gedraagt.
Passend:
Je past je aan, aan de omgeving als je niet weet wat je moet doen. Dus je doet de rest gewoon na.
Link met veiligheid:
Als je het gedrag nooit kan voorspellen van iemand anders. Word je heel onzeker omdat je niet weet
wat er gaat gebeuren
Socialisatie van kinderen
In je hersenen heb je verbindingen. Sommige verbindingen blijven en sommige verdwijnen. Prikkels
die je niet blijft stimuleren verdwijnen. Denk aan je grammatica of je loopvermogen.
Sociologie: gemankeerde socialisatie
Socialisatie: het levenslange proces van sociale ervaringen opdoen, waarmee men zich in staat stelt
om mogelijkheden te realiseren en zich de cultuur waarvan men deel uitmaakt eigen te maken.
Of
Het geheel van processen waarmee we regels, verwachtingen, kennis en vaardigheden leren die
nodig zijn om sociale rollen te vervullen
pag. 2
, Freud
Biologische driften:
Het ‘es’ zijn menselijke driften (eten drinken en seks)
Superego (normen en waarden): het superego begint te ontwikkelen zodra het kind bewust wordt
van de eisen die de ouders stellen
Ego (Ik) zorgt voor een compromis (sublimering): kind wordt bewust dat het een afzonderlijke
individu is en onder ogen moet zien, dat hij niet alles krijgt wat hij wil hebben.
“Wij als mensen doen veel meer in ons onderbewust dan wij zelf weten”
Sublimering: zorgen voor een compromis
Piaget ‘biologische groei’
Sensorisch-motorisch Kinderen 0-2: zijn heel verbaast als je denken dat zij verstopt zijn maar dat jij
ze alsnog vindt (denk aan het kind achter het gordijn zijn terwijl jij zijn/haar voeten nog wel ziet).
- Aanraken, proeven, ruiken, kijken en luisteren.
Pre-operationeel: Kinderen 2-7: als kind zie je nog niet het verschil tussen het water in glazen als er 2
verschillende glazen zijn. Kinderen kunnen dus nog niet goed inschatten
- Gaan we taal en symbolen gebruiken.
Concrete bewerkingen 7-11: kinderen kunnen meerdere betekenissen geven. Maar niet te veel dus
zoals: het is sinterklaas en het is donderdag. Maar het kind zegt nee het is sinterklaas
- Ontwikkelingsfase waarin we oorzaak-en-gevolgrelaties in onze omgeving leren zien
Formele bewerkingen ouder dan 11: deducties kunnen maken
- De fase waarin we abstract en kritsch leren denken.
- Kinderen kunnen beter nadenken en een beeld vormen wat iemand zegt.
Mead:
Sociale ervaringen:
Je kan alleen zelfbeeld creëren als je jezelf kan verplaatsen in iemand anders
Significante anderen’ en ‘gegeneraliseerde anderen (n&w)’
Zelf = ik + mij. Ik: hoe zie ik mijzelf. Mij: hoe denk ik dat anderen mij zien?
Wie ben ik te midden van anderen? Wie ben ik in de samenleving? Wat ‘vindt’ die van mij?
Je hebt zelf invloed op socialisatie
Gespiegelde zelf
Onze eigen gedachte hoe anderen ons zien
Bijv: als anderen ons intelligent vinden, dan vind je jezelf ook intelligent.
Maar ook als anderen ons onhandig vinden, dan vind je je zelf ook onhandig
pag. 3
Hoe ontstond sociologie
Tijd van de verlichting
Wat was kenmerkend voor de Verlichting?
de ‘rede’, empirisme (met eigen zintuigen waarnemen), het wetenschappelijk experiment, algemeen
geldende wetten, vooruitgang, individualisme, tolerantie, vrijheid, secularisme
Samenleving wetenschappelijk onderzoeken; op zoek naar de ‘wetten’ van de samenleving.
Wat moet je doen om de samenleving te duiden
Observeren (kijken, luisteren), participeren (meedoen), bevragen (waarom vragen), bediscussiëren,
beschrijven, verklaren.
Bovenal: lezen! Kranten, websites, tijdschriften op het IVK-vakgebied
Wees kritisch!
Het moderniseringsproces
Sociologie is ook: snappen waar we vandaan komen
Modernisering: de grote veranderingen die de samenleving in (pakweg) de afgelopen twee eeuwen
heeft doorgemaakt.
‘Sociale veiligheid gaat over intenties van anderen’
Waarom bestaan er sinds een aantal jaren opleidingen integrale veiligheidskunde
Er is een toegenomen vraag naar inzicht veiligheidsvraagstukken
Hoofdvragen:
Het ongelijkheidsvraagstuk:
Hoe is sociale (on)gelijkheid mogelijk?
- Wie krijgt wat en waarom?
- Waarom is de samenleving gelaagd
- Waarom is er ongelijkheid bij. Inkomens?
Het orde- of cohesie vraakstuk:
Hoe is sociale (wan)orde mogelijk?
- Wat houdt de samenleving bij elkaar
- Welke problemen bedreigen het ordelijk samenleven van mensen?
- Hoe komt het dat mensen ondanks problemen vreedzaam samenleven?
Identiteitsvraagstuk:
Hoe werkt het proces van modernisering van de wereld?
- Hoe pas ik in deze cultuur?
- Wie zijn wij?
- Wie zijn de ‘anderen’?
- Wat hebben wij gemeenschappelijk en waarin verschillen wij?
pag. 1
,Bij elke hoofdvraag behandelen we ook één van de drie belangrijke sociologische ‘perspectieven’:
1. Conflicttheorie: kijkt naar de samenleving als arena van ongelijkheid (macro niveau)
2. Structureel functionalisme: kijkt naar de samenleving als systeem (macro niveau)
3. Symbolisch interactionisme: kijkt naar de samenleving als het geheel van sociale interacties
(micro niveau)
Elke perspectief werpt dus een ander licht op de samenleving
SOCIOLOGIE COLLEGE 2 SOCIALISATIE 05-12-19
Filmpje hond:
Wat is socialisatie? In video: hondje gaat dingen leren meemaken om te voorkomen dat ze bang is.
Leren dat het leuk is om naar je toe te komen.
Parallel met mensen: leren veilig te zijn; leren te binden aan anderen. Hoe word je een lid van de
samenleving dat daarin goed kan meedraaien?
Cultuuroverdracht:
- Imitatie en dwang (straf en beloning)
- Religiositeit wat is gender, leefstijl, etniciteit, fijne motoriek, leren van uitdrukkingen
Waarom:
Een gedrag aan te leren waarmee jij kunt handhaven in de samenleving
Ouders vinden het belangrijk dat een kind zich goed gedraagt.
Passend:
Je past je aan, aan de omgeving als je niet weet wat je moet doen. Dus je doet de rest gewoon na.
Link met veiligheid:
Als je het gedrag nooit kan voorspellen van iemand anders. Word je heel onzeker omdat je niet weet
wat er gaat gebeuren
Socialisatie van kinderen
In je hersenen heb je verbindingen. Sommige verbindingen blijven en sommige verdwijnen. Prikkels
die je niet blijft stimuleren verdwijnen. Denk aan je grammatica of je loopvermogen.
Sociologie: gemankeerde socialisatie
Socialisatie: het levenslange proces van sociale ervaringen opdoen, waarmee men zich in staat stelt
om mogelijkheden te realiseren en zich de cultuur waarvan men deel uitmaakt eigen te maken.
Of
Het geheel van processen waarmee we regels, verwachtingen, kennis en vaardigheden leren die
nodig zijn om sociale rollen te vervullen
pag. 2
, Freud
Biologische driften:
Het ‘es’ zijn menselijke driften (eten drinken en seks)
Superego (normen en waarden): het superego begint te ontwikkelen zodra het kind bewust wordt
van de eisen die de ouders stellen
Ego (Ik) zorgt voor een compromis (sublimering): kind wordt bewust dat het een afzonderlijke
individu is en onder ogen moet zien, dat hij niet alles krijgt wat hij wil hebben.
“Wij als mensen doen veel meer in ons onderbewust dan wij zelf weten”
Sublimering: zorgen voor een compromis
Piaget ‘biologische groei’
Sensorisch-motorisch Kinderen 0-2: zijn heel verbaast als je denken dat zij verstopt zijn maar dat jij
ze alsnog vindt (denk aan het kind achter het gordijn zijn terwijl jij zijn/haar voeten nog wel ziet).
- Aanraken, proeven, ruiken, kijken en luisteren.
Pre-operationeel: Kinderen 2-7: als kind zie je nog niet het verschil tussen het water in glazen als er 2
verschillende glazen zijn. Kinderen kunnen dus nog niet goed inschatten
- Gaan we taal en symbolen gebruiken.
Concrete bewerkingen 7-11: kinderen kunnen meerdere betekenissen geven. Maar niet te veel dus
zoals: het is sinterklaas en het is donderdag. Maar het kind zegt nee het is sinterklaas
- Ontwikkelingsfase waarin we oorzaak-en-gevolgrelaties in onze omgeving leren zien
Formele bewerkingen ouder dan 11: deducties kunnen maken
- De fase waarin we abstract en kritsch leren denken.
- Kinderen kunnen beter nadenken en een beeld vormen wat iemand zegt.
Mead:
Sociale ervaringen:
Je kan alleen zelfbeeld creëren als je jezelf kan verplaatsen in iemand anders
Significante anderen’ en ‘gegeneraliseerde anderen (n&w)’
Zelf = ik + mij. Ik: hoe zie ik mijzelf. Mij: hoe denk ik dat anderen mij zien?
Wie ben ik te midden van anderen? Wie ben ik in de samenleving? Wat ‘vindt’ die van mij?
Je hebt zelf invloed op socialisatie
Gespiegelde zelf
Onze eigen gedachte hoe anderen ons zien
Bijv: als anderen ons intelligent vinden, dan vind je jezelf ook intelligent.
Maar ook als anderen ons onhandig vinden, dan vind je je zelf ook onhandig
pag. 3
