Financial Accounting & Boekhouden 1.5 (Bedrijfskunde, NL)
Frits Duimstra
April & Mei 2014
Aantekeningen colleges (Arne Schmidt)
College 1
Setup for this course
• Frits Duimstra ()
• Course objectives
– In short, develop understanding of role of accounting
within public firms, as well as knowledge of techniques
Contents
• Setup for this course
• Accounting matters!
• Introduction into the firm
• Motivating financial accounting
• Introduction into financial accounting
• Overview of financial statements
• Mechanics of accounting: bookkeeping
Belangrijke dingen die hij al zei tijdens college
- Doel van accounting is om informatie te verschaffen. Dat wil je omdat informatie belangrijk is voor
mensen die een bedrijf proberen te leiden, dat noemen we management accounting (hoe zitten de kosten
in elkaar, wanneer spelen we quite (BEP), etc. -> dit is interne informatie). Informatie is ook nodig voor
mensen die buiten het bedrijf staan en wel belangrijk zijn voor het bedrijf, dat noemen we stakeholders.
Zij zijn tevens eigenaar van het bedrijf, want het zijn aandeelhouders. Vandaar ook informatie
belangrijk. Andere reden waarom informatie belangrijk is: voor depters (schuldeisers, organisaties die
het bedrijf geld hebben geleend, bijv. obligatieleningen). Depters hebben recht op rente, dus willen ze
informatie.
- Je hebt ook staatsobligaties. Ook hiervoor informatie hebben: bijv. je gaat geen aandelen in Griekenland
kopen, want je hebt informatie dat dit land niet goed gaat.
- Financial Accounting geeft informatie aan buitenstaanders, Management Accounting geeft informatie
voor mensen die het bedrijf leiden (intern). Financial Accounting wordt dus ook wel externe
berichtgeving genoemd, gericht op buitenstaanders. Het is geen doel op zich, het is om beslissingen te
nemen!
Accounting matters
The latest corporate scandal is Sudden, Vast and Simple (New York Times, June 27, 2002)
Slecht boekhouden, dus het maken van fouten, leidt tot slechte/verkeerde beslissingen.
- WorldCom: groot telecombedrijf in Amerika ondergegaan aan fraude. Wat hadden ze gedaan?
o Kosten (expenses) werden voorgedaan alsof het vooruitbetalingen zijn, ofwel: ik betaal een
hele hoop geld, doe net alsof het vooruitbetaald is voor periodes die nog gaan komen.
Voorbeeld: verschil maken tussen het kopen van een machine en het verminderen van waarde
van die machine (afschrijving)
§ Kopen van machine is een capital expenditure
§ Waardevermindering noem je afschrijving. Hangt af van heel van factoren
• Hoe lang gaat de machine mee? (Economische levensduur)
• Hoe veel restwaarde zal hij hebben na gebruik?
ð Door kosten heeft een bedrijf minder winst. WorldCom had iets moeten opvoeren als kosten en
dat deden ze niet, ze zetten het op hun balans alsof ze iets in de toekomst gingen kopen (capital
expenditure), alsof het een vooruitbetaling was. Hierdoor wordt de winst geflatteerd.
ð Dit werd ontdekt en mensen kwamen er dus achter. Investers waren deceived (misleid!) en hier
zit de kruks van het verhaal. Mensen dachten namelijk dat het bedrijf enorme winsten
maakten, maar er werd helemaal geen winst gemaakt
ð Fout weergeven = mensen misleiden
1
,Iemand die financiele bedragen controleert en het boekhouden controleert heet een accountant. KPMG en Ernst
& Young zijn hier grote voorbeelden van. 4 Billion = 4 miljard hadden ze niet aan kosten vastgelegd.
Gevolgen
- Aandelen verhandelen wordt stilgelegd
- Verliezen van marktaandeel (je bent niet zo een goed bedrijf als werd gedacht)
- Lawsuit: In Amerika gaan ze dan naar de rechter als ze het er niet mee eens zijn.
- In Amerika heb je beurswaakhond, genaamd: Investigation Security and Exchange Commission (SEC).
In Nederland: AFM (Autoriteit Financiele Markten) -> stelt onderzoeken in
- Bedrijf moet lening nog betalen (credit line = lening) -> maar geen één bank wilt ze een nieuwe lening
verstrekken natuurlijk en dan ga je failliet
- Equity investments = belanghebbenden (Geld dat wordt geïnvesteerd in een bedrijf door de eigenaar (s)
of de houder (s) van de gewone aandelen (gewone aandelen), maar die is niet teruggekeerd in de
normale uitoefening van het bedrijf. Beleggers herstellen het alleen als ze hun aandelen verkopen aan
andere investeerders, of wanneer de activa van de onderneming worden geliquideerd en de opbrengst
verdeeld onder hen na het voldoen aan de verplichtingen van de onderneming. Ook wel eigen bijdrage)
Financial Accounting is geen exacte science, bedrijven moeten schattingen maken (bijv. de afschrijving)
Introduction into the firm (=bedrijf)
• Brief description of firm
– Firm attracts capital from equity and debt investors
o Mensen die aandelen kopen of geld uitlenen, met dit geld wil een bedrijf iets productiefs doen.
Deze partijen willen er wel iets voor terug, namelijk schuldeisers gewoon keihard hetzelfde
uitgeleende bedrag + rente, daar waar aandeelhouders het niet helemaal voor het zeggen
hebben en het liefst dividend willen of dat het bedrijf een aantal aandelen van de
aandeelhouders terugkoopt (=repurchases, ofwel treasury stock?).
– Shareholders contribute cash in exchange for equity shares that entitle them to payoff in the form of
dividend or cashfrom share repurchases. (aandeelhouders hebben geen rechten, meer optioneel,
dividend is optioneel)
– Debtholders make loans to the firm in exchange for payoff inthe form of interest payments and loan
repayment. (rente moet je betalen, hebben rechten doordat je een ‘eis’ met ze bent aangegaan)
– Shareholders and debtholders can also sell their claims tosecondary investors in exchange for cash.
Introduction into the firm
Clue van het verhaal is: bedrijf probeert waarde te genereren.
– Firm adopts strategy (=doen waar je goed in bent, dat moet je even definieren) how it should invest the
money contributed in business assets
o Develop new products, explore new markets, enter new line of business, enter into alliance
with other firms, …
– Strategy must be such that the firm generates sufficient value to satisfy claims of debtholders and
shareholders.
– Value generated must be divided among debtholders and shareholders (in this order!).
– Debtholders want sufficient value generated to recover interest and principal amount (i.e likelihood of
default).
Introduction into the firm
– Shareholders get residual value after the return to the debtholders, thus shareholders want to maximize
the value generated by the firm
– Value is generated through three different activities:
1. Operating activities:
– Activities associated with day-to-day running of abusiness (3 manieren -> zie hieronder)
– E.g. selling and purchasing goods and services (goedkoop inkopen, duurder verkopen = bedrijf is
handelsonderneming), production activities (bedrijf maakt zelf de goederen), hiring employees
(dienstverlener) …
2. Investing activities
– Activities associated with purchasing assets which support and/or improve operating activities over
(multiple) periods (je moet producten kopen … dus investeringen doen)
– E.g. buying new production equipment, adopting new fundamental R&D project, …
2
, 3. Financing activities
– Activities associated with attracting sufficient capital to enable start and continuation of operations
(and investments) (financierensplan is basis voor investeringsplan: lenen of aandelen uitgeven)
– E.g. issuing stock, paying dividends, obtaining loans from debtholders, paying interest on loans, …
Het verhaal nog eens heel kort: Op basis van drie activiteiten wordt er waarde gecreëerd. Daar heb je uiteindelijk
financieringen voor nodig (schuldeisers, aandeelhouders). Dit levert geldstromen op (de dikke pijlen). Dit
noemen we de primaire kapitaalmarkt: direct contact tussen bedrijf en de kapitaalmarkt. Stel nou dat je als
schuldeiser (obligatiehouder) eerder je geld terug wilt dan de gesproken einddatum, dan moet je een ander
zoeken want het bedrijf zegt sorry natuurlijk want die wil geld gebruiken … dan moet je iemand zoeken die het
wilt overnemen, dit noem je de secundaire (obligatie)markt.
Ondernemingen hebben een juridische vorm ..
3 soorten:
1. Sole proprietorship (eenmanszaak)
a. Most prevalent form where business is owned by one single person liable for all
obligations
b. Kan honderd personeelsleden hebben, maar altijd één eigenaar! Als bedrijf failliet, hij
ook faillieet want er is geen scheiding mogelijk tussen vermogen van het bedrijf en de
eigenaar
2. Partnership (VOF/CV)
a. Multiple owners that share profits/losses
b. Individual owners can be held liable for all obligations
c. Iedereen is persoonlijk aansprakelijk voor alle schulden (dus stel je bent met zijn 4en, en 1
van de 4 heeft slechts geld, dan betaald hij alle schulden, ook voor de andere 3!)
3. Corporation (BV/NV)
a. Most dominant form (Unilever, Shell)
b. Business is legaly distinct from its owners (!!!)
c. Limited liability for the owners
d. Geen persoonlijke aansprakelijkheid
3
,Wij gaan vooral focussen op de corporations. Karakteristiek hier is dat meestal de eigenaren niet actief zijn in
het bedrijf. Nog een karakteristiek is dat er nog een tweedelig onderscheid wordt gemaakt binnen de meeste
NV’s, te weten een Raad van Commissarissen (Board of Directors, BoD) en de Raad van Bestuur (Managing
internal directors). Raad van Bestuur doet het werk, RvC staan er beetje naast en boven … beetje rare constructie
vaak. Managers directors (Chief Executive Officer, Chief Financial Officer) zijn verantwoordelijk voor dag-tot-
dag werk, namens de aandeelhouders.
Wat is in dit plaatje het nut van financial accounting? Antwoord: Het dichten van de informatie asymmetrie ..
- Large firms characterized by information asymmetry since management has superior knowledge
compared to outsiders (shareholders, debtholders, …).
- Outsiders making investment and credit decisions want to have a reasonable understanding of economic
value generated by the firm. (outsiders willen graag dezelfde informatie krijgen als de managers, want
zij willen investerings- en kredietkeuzen maken … (dit krijgen ze natuurlijk niet volledig, want anders
is het bedrijf bezig met zijn eigen graf te graven))
- Main purpose of financial accounting (Maar … managers zijn wel verplicht om bepaalde informatie te
geven (dit willen ze natuurlijk ook, omdat aandeelhouders en investeerders dan bij hun blijven etc.) ->
de informatie die managers aan buitenstaanders moet verstrekken noemen we financial accouting
information)
o Alleviate informational asymmetry between insiders and outsiders through periodic disclosure
of information about economic performance/position of the business.
Financial accounting gaat over ‘dingen’ die voor buitenstaanders op financieel vlak interessant zijn, zoals:
- Events = occurences that affect economic performance and position of the firm
– Microsoft receives €280 mio fine from Eur. Committee
– McDonalds reports increasing hamburger sales
– United Airlines workers go on strike
– BAM closes new multi-year contract with government for new road constructions
– All those events sooner or later have monetary effects for the firm’s economic performance and
position.
Clue van het verhaal is dat deze financiele events in financiele overzichten worden vertaald. In grote lijnen werkt
het als volgt: er gebeurt iets, er moets iets worden gemeld (op basis van de regels van financial accounting) en
uiteindelijk levert dat een financial statement op. Deze regels hebben een naam: GAAP. Dit zijn nationale regels
en deze verschillen per land (dit is dus niet handig … zowel niet voor degene die hem moet opstellen als de
lezer)
- Generally
- Accepted
- Accounting
- Principles
Echter, voor grote internationale beursgenoteerde bedrijven zijn er soort van hogere set regels, namelijk
International Financial Reporting Standards (IFRS).
Ondanks dat er regels zijn, blijkt dat er altijd nog ruimte is voor inbreng van het management … zij moeten
bijvoorbeeld schattingen kunnen maken. Het management selecteert uit alternatieve regels en toegestane
schattingen binnen GAAP!
– Accounting regulation reduces freedom of managers to account for economic events in multiple ways
o GAAP define standards for external reporting to outsiders (e.g. US-GAAP, NL-GAAP, IFRS)
o These rules provide credibility to financial statements
– However, managerial discretion remains
o E.g. use FIFO or WAC (gip) for valuation inventory and Costof-goods sold, allowance for
doubtful accounts, …
Kortom, waar kunnen regels bij helpen?
– Betrouwbare cijfers
– Vergelijkbaarheid (ofwel: dat je bedrijven kunt vergelijken onderling).
– The role of the auditor (accountant)
4
, o Public companies must have financial statements audited by Certified Public Accountant
(CPA) (Register Accountant)
o To determine whether financial statements have been prepared in accordance with GAAP
– Need for reliable information also comes at a cost
o Financial accounting misses out on forward-looking information that might be valuable, but
lacks objective evidence (een investeerder (bank of organisatie) heeft meer aan informatie die
over de toekomst gaat dan informatie die gaat over de afgelopen periode, hetgeen je produceert
met financial accounting informatie. Nadeel dus van Financial Accounting (FA))
Elk jaar rapporteren (fyscal year, mag zelf bepalen, zolang het maar een jaar is (april 2013 – april 2014). Wel
opletten: altijd alle informatie tegelijktertijd naar alle investors sturen (anders: voorkennis).
– Public firms communicate frequently with outsiders through annual reports, quarterly reports, current
reports (following significant events), conference calls…
– Regulation Fair Disclosure
o SEC ruling mandating that publicly traded firms should disclose material information to all
investors at the same time (voorkennis)
– Financial analysts (deze waren er vroeger nog niet …)
o Credit rating agencies (Moody’s, S&P, Fitch) evaluate riskiness and thus value of debt
o Equity analysts issue research reports about stocks which typically close with buy, hold, or sell
recommendation
Hieronder wordt het hele verhaal nog samengevat: de organisatie stuurt informatie naar zijn stakeholders. Daar
komt bij dat er tegenwoordig ook financiële analisten zijn (Moody’s etc.) die informatie verschaffen aan de
stakeholders (bijv. wel of geen obligaties kopen, etc.).
Audited annual report = jaarverslag (jaarlijks), dit wordt door een accountant getekend dat hij klopt! Je moet
hier het volgens de regels doen. Focus van dit vak ligt op deze rapporten.
Unaudited quarterly report/current report/conference calls = deze hoef je niet volgens de regels te doen =
preforma
Focus on the annual report (jaarverslag)
– Management report
o Management discussion on developments during the year and present state of the company
– Financial statements (deze staat central in de rest van het vak!)
1. Income statement (Resultatenrekening, Winst-verlies),
2. Statement of retained earnings (mutatie overzicht van de winstreserve)
3. Balancesheet (De balans)
4. Cash flow statement
– Auditor’s report
o Assessment of accounting principles used and significant estimates made by management
(true, fair en relistisch value van wat er is gebeurd, het is een true/fair report, moet accountant
doen, die moet tekenen)
5
,Auditor’s report
Managers denken als accountant het report heeft goedgekeurd, dat zij niet meer verantwoordelijk zijn als het niet
klopt … is niet zo! De accountant controleert CIJFERS en deze zijn door het management aangeleverd … dus
als zij cijfers achterhouden en de accountants daar niet achter kunnen komen, zijn zij verantwoordelijk en
aansprakelijk).
– Auditor’s opinion (accountantsverklaring)
o Financial statements present fairly, in all material respects, the financial position, the result of
operations, etc.
o Financial statements are in conformity with GAAP
– Management responsible for
o Preparation and integrity of financial statements (e.g. prepared according to GAAP, estimated
amounts based on managers’ best estimates and judgments)
o Maintenance of internal control system to ensure that assets are safeguarded and transactions
are properly authorized, recorded and reported.
Financial statements
We gaan nu door met het één voor één behandelen van de vier financial statements (resultatenrekening, mutatie
overzicht van winstreserve, balancesheet en cash flow statement)
1. Resultatenrekening of winst-en verliesrekening (income statement)
Belangrijk statement over hoe een bedrijf heeft gepresteerd. Dit gaat altijd over een boekjaar.
Revenues = opbrengsten
Expenses = kosten
Verschil tussen twee = net income of net loss
Kenmerken resultatenrekening (afgekort soms als R&R):
- Het meet de economische prestatie van een bedrijf over een bepaalde periode in de tijd
- Er staan opbrengsten op (revenues)
- Er staan kosten op (expenses) (huur (rente), kostprijs product, importkosten, loonkosten, etc.)
- Kosten koppel je aan opbrengsten (matching) -> komt later terug. Kosten zijn gemaakt omdat je daar
opbrengsten mee genereerd.
- Verschil is netto winst/verlies. Winst is waarde die je kan uitkeren aan de aandeelhouders
Die winst (of verlies …) van de resultatenrekening schuiven we door naar een overzicht waar we die winst
verantwoorden. Dit overzicht heet het mutatieoverzicht van de winstreserve. Wat is er namelijk aan de hand? Als
een bedrijf winst maakt, dan zijn er partijen die denken dat ze recht hebben op een deel van die winst (dividend),
namelijk de aandeelhouders. Echter, bedrijven mogen dit zelf bepalen. Datgene wat bedrijven niet uitkeren aan
dividend heet winstreserve (engels: retained earnings). Hieronder zie je dat het bedrijf 1/3 heeft uitgekeerd aan
dividend, daar waar 2/3 dus weer doorgaat naar het volgende overzicht.
6
,2. Statement of retained earnings
Hierbovenstaande samengevat in woorden …
– Retained earnings
o Cumulative sum of profits generated from start of business minus sum of all dividends
distributed from start of business
– Statement of retained earnings describes change in retained earnings over period of time (e.g. year)
o Beginning balance in retained earnings
o Plus: net income earned during period
o Minus: dividends distributed during period
o Ending balance in retained earnings
3. De balans
Belangrijk: de balans wordt op een bepaalde datum gemaakt. Heeft twee kanten (ene kant bezittingen (assets),
andere kant schulden en EV (liabilities en stockholders’ equity). Een bedrijf heeft twee belangrijke
buitenstaanders die belang hebben bij het bedrijf (zoals al eerder genoemd), namelijk schuldeisers (die hebben
liabilities, want hebben geld uitgeleend aan het bedrijf) en de aandeelhouders (wat van hun heet heet Eigen
Vermogen, dit is de waarde voor de aandeelhouders). Je kan het zien als de bezittingen (links, assets) zijn op
twee manieren gefinancierd (liabilities en stockholders’ equity). Schulden wordt in NL ook wel Vreemd
Vermogen (VV) genoemd. Retained earnings (winstreserve) staat onder het EV bij de aandeelhouders, want dit
is nog niet uitgekeerde winst. EV bestaat uit de common stock (dat hebben aandeelhouders betaald toen ze
aandelen hebben gekocht van het bedrijf, in het NL: geplaatst aandelenkapitaal … ofwel: dit is wat de
aandeelhouders hebben betaald voor het aandeel dat zij bezitten. Let op: dit is niet wat de aandeelhouders waard
zijn! Men mag hopen dat de echte waarde van de aandelen (beurswaarde) namelijk hoger is dan de waarde/het
geld dat zij betaald hebben voor het aandeel (nominale waarde)). Balans is logischerwijs altijd in evenwicht
(wordt daarom ook balans genoemd)…
3. Balance sheet (‘balans van bezittingen en schulden’)
– Statement of financial position of a firm at certain date
– Assets (activa = alle bezittingen) (iets debet op de balans zetten, noemen we in Nederland activeren)
o Investments in economic resources, owned by firm, expected to benefit (future) operations
o e.g. property, plant, and equipment (PPE), inventory, accounts receivable, cash, …
o Assests zijn eigenlijk productiemiddelen (vb: gebouw)
– Liabilities (vreemd vermogen)
o Claims to the economic resources (i.e. assets) from creditors
o e.g. loans payable, accounts payable, customer advances (vooruitbetaald bedrag door een klant
= ook een schuld!), …
– Stockholder’s equity (eigen vermogen = dit willen eigenaren altijd weten, dit is de waarde die eigenaren
zijn aan een bedrijf!)
o Claim to the economic resources (i.e. assets) from owners
o What is the value of the firm for the owners at specific point in time?
7
, o Owners referred to as residual claimants
– Comprised of two components (EV bestaat uit .. )
o Contributed capital (geplaatst aandelenkapitaal) (initial investments of owners through
issuance of stock) (dit hebben de eigenaren betaald voor de aandelen)
o Retained earnings (winstreserve) (cumulative sum of undistributed profits) (de winst die ze
hebben gemaakt maar nooit hebben uitgekeerd = winstreserve)
Clue: productiemiddelen zijn op twee manieren gefinancieerd: met schulden en eigen vermogen. Je kan de
formule natuurlijk ook omdraaien (zie rephrased); het eigenvermorgen is het residu van assets minus het Vreemd
Vermogen
STEL … dat de liabilities groter zijn dan de assets, dus het EV wordt een negatief getal. Kan de organisatie dan
naar de eigenaren gaan en zeggen: we komen geld te kort, wilt u even lappen? Antwoord: nee -> limited liability.
Een aandeelhouder kan nooit meer kwijtraken dan hij in waarde in zijn aandeel heeft gestoken!
Een goede balans lees jij niet zomaar … daar heb je een toelichting bij nodig -> notes. Hij zegt dat je hieronder
kan lezen waarom die annual reports zo dik zijn, terwijl de financial reports slechts paar bladzijde zijn: de
toelichting.
– Notes (Toelichting) to the financial statements
o Provide supplementary information about financial position and performance of the firm
– Three basic types of notes
o Description of accounting rules applied (e.g. FIFO)
o Presentation of additional detail about an item on the financial statements
o Provide additional information about items not explicitly disclosed on the financial statements
(e.g. Pending Lawsuit -> in afwachtin voor rechtszaak)
Recap: relationships among financial statements (de drie belangrijkste financial statements, ofwel financiele
overzichten, zijn)
1. Net income from income statement increases (if > 0) ending retained earnings on the statement of
retained earnings.
2. Ending retained earnings from statement of retained earnings is one of the components of stockholders’
equity on the balance sheet.
3. Change in cash on statement of cash flows added to the beginning-of-year balance in cash equals ending
balance of cash on the balance sheet.
=> De resultatenrekening die levert een winst op, die schuift door naar het mutatieoverzicht van de winstreserve
en de eindstand van de winstreserve (dus de ‘netto winst’ na uitkering van eventueel dividend) komt op de
balans. Het kasstroom overzicht wordt even buiten beschouwing gelaten tot het laatste college.
8
Frits Duimstra
April & Mei 2014
Aantekeningen colleges (Arne Schmidt)
College 1
Setup for this course
• Frits Duimstra ()
• Course objectives
– In short, develop understanding of role of accounting
within public firms, as well as knowledge of techniques
Contents
• Setup for this course
• Accounting matters!
• Introduction into the firm
• Motivating financial accounting
• Introduction into financial accounting
• Overview of financial statements
• Mechanics of accounting: bookkeeping
Belangrijke dingen die hij al zei tijdens college
- Doel van accounting is om informatie te verschaffen. Dat wil je omdat informatie belangrijk is voor
mensen die een bedrijf proberen te leiden, dat noemen we management accounting (hoe zitten de kosten
in elkaar, wanneer spelen we quite (BEP), etc. -> dit is interne informatie). Informatie is ook nodig voor
mensen die buiten het bedrijf staan en wel belangrijk zijn voor het bedrijf, dat noemen we stakeholders.
Zij zijn tevens eigenaar van het bedrijf, want het zijn aandeelhouders. Vandaar ook informatie
belangrijk. Andere reden waarom informatie belangrijk is: voor depters (schuldeisers, organisaties die
het bedrijf geld hebben geleend, bijv. obligatieleningen). Depters hebben recht op rente, dus willen ze
informatie.
- Je hebt ook staatsobligaties. Ook hiervoor informatie hebben: bijv. je gaat geen aandelen in Griekenland
kopen, want je hebt informatie dat dit land niet goed gaat.
- Financial Accounting geeft informatie aan buitenstaanders, Management Accounting geeft informatie
voor mensen die het bedrijf leiden (intern). Financial Accounting wordt dus ook wel externe
berichtgeving genoemd, gericht op buitenstaanders. Het is geen doel op zich, het is om beslissingen te
nemen!
Accounting matters
The latest corporate scandal is Sudden, Vast and Simple (New York Times, June 27, 2002)
Slecht boekhouden, dus het maken van fouten, leidt tot slechte/verkeerde beslissingen.
- WorldCom: groot telecombedrijf in Amerika ondergegaan aan fraude. Wat hadden ze gedaan?
o Kosten (expenses) werden voorgedaan alsof het vooruitbetalingen zijn, ofwel: ik betaal een
hele hoop geld, doe net alsof het vooruitbetaald is voor periodes die nog gaan komen.
Voorbeeld: verschil maken tussen het kopen van een machine en het verminderen van waarde
van die machine (afschrijving)
§ Kopen van machine is een capital expenditure
§ Waardevermindering noem je afschrijving. Hangt af van heel van factoren
• Hoe lang gaat de machine mee? (Economische levensduur)
• Hoe veel restwaarde zal hij hebben na gebruik?
ð Door kosten heeft een bedrijf minder winst. WorldCom had iets moeten opvoeren als kosten en
dat deden ze niet, ze zetten het op hun balans alsof ze iets in de toekomst gingen kopen (capital
expenditure), alsof het een vooruitbetaling was. Hierdoor wordt de winst geflatteerd.
ð Dit werd ontdekt en mensen kwamen er dus achter. Investers waren deceived (misleid!) en hier
zit de kruks van het verhaal. Mensen dachten namelijk dat het bedrijf enorme winsten
maakten, maar er werd helemaal geen winst gemaakt
ð Fout weergeven = mensen misleiden
1
,Iemand die financiele bedragen controleert en het boekhouden controleert heet een accountant. KPMG en Ernst
& Young zijn hier grote voorbeelden van. 4 Billion = 4 miljard hadden ze niet aan kosten vastgelegd.
Gevolgen
- Aandelen verhandelen wordt stilgelegd
- Verliezen van marktaandeel (je bent niet zo een goed bedrijf als werd gedacht)
- Lawsuit: In Amerika gaan ze dan naar de rechter als ze het er niet mee eens zijn.
- In Amerika heb je beurswaakhond, genaamd: Investigation Security and Exchange Commission (SEC).
In Nederland: AFM (Autoriteit Financiele Markten) -> stelt onderzoeken in
- Bedrijf moet lening nog betalen (credit line = lening) -> maar geen één bank wilt ze een nieuwe lening
verstrekken natuurlijk en dan ga je failliet
- Equity investments = belanghebbenden (Geld dat wordt geïnvesteerd in een bedrijf door de eigenaar (s)
of de houder (s) van de gewone aandelen (gewone aandelen), maar die is niet teruggekeerd in de
normale uitoefening van het bedrijf. Beleggers herstellen het alleen als ze hun aandelen verkopen aan
andere investeerders, of wanneer de activa van de onderneming worden geliquideerd en de opbrengst
verdeeld onder hen na het voldoen aan de verplichtingen van de onderneming. Ook wel eigen bijdrage)
Financial Accounting is geen exacte science, bedrijven moeten schattingen maken (bijv. de afschrijving)
Introduction into the firm (=bedrijf)
• Brief description of firm
– Firm attracts capital from equity and debt investors
o Mensen die aandelen kopen of geld uitlenen, met dit geld wil een bedrijf iets productiefs doen.
Deze partijen willen er wel iets voor terug, namelijk schuldeisers gewoon keihard hetzelfde
uitgeleende bedrag + rente, daar waar aandeelhouders het niet helemaal voor het zeggen
hebben en het liefst dividend willen of dat het bedrijf een aantal aandelen van de
aandeelhouders terugkoopt (=repurchases, ofwel treasury stock?).
– Shareholders contribute cash in exchange for equity shares that entitle them to payoff in the form of
dividend or cashfrom share repurchases. (aandeelhouders hebben geen rechten, meer optioneel,
dividend is optioneel)
– Debtholders make loans to the firm in exchange for payoff inthe form of interest payments and loan
repayment. (rente moet je betalen, hebben rechten doordat je een ‘eis’ met ze bent aangegaan)
– Shareholders and debtholders can also sell their claims tosecondary investors in exchange for cash.
Introduction into the firm
Clue van het verhaal is: bedrijf probeert waarde te genereren.
– Firm adopts strategy (=doen waar je goed in bent, dat moet je even definieren) how it should invest the
money contributed in business assets
o Develop new products, explore new markets, enter new line of business, enter into alliance
with other firms, …
– Strategy must be such that the firm generates sufficient value to satisfy claims of debtholders and
shareholders.
– Value generated must be divided among debtholders and shareholders (in this order!).
– Debtholders want sufficient value generated to recover interest and principal amount (i.e likelihood of
default).
Introduction into the firm
– Shareholders get residual value after the return to the debtholders, thus shareholders want to maximize
the value generated by the firm
– Value is generated through three different activities:
1. Operating activities:
– Activities associated with day-to-day running of abusiness (3 manieren -> zie hieronder)
– E.g. selling and purchasing goods and services (goedkoop inkopen, duurder verkopen = bedrijf is
handelsonderneming), production activities (bedrijf maakt zelf de goederen), hiring employees
(dienstverlener) …
2. Investing activities
– Activities associated with purchasing assets which support and/or improve operating activities over
(multiple) periods (je moet producten kopen … dus investeringen doen)
– E.g. buying new production equipment, adopting new fundamental R&D project, …
2
, 3. Financing activities
– Activities associated with attracting sufficient capital to enable start and continuation of operations
(and investments) (financierensplan is basis voor investeringsplan: lenen of aandelen uitgeven)
– E.g. issuing stock, paying dividends, obtaining loans from debtholders, paying interest on loans, …
Het verhaal nog eens heel kort: Op basis van drie activiteiten wordt er waarde gecreëerd. Daar heb je uiteindelijk
financieringen voor nodig (schuldeisers, aandeelhouders). Dit levert geldstromen op (de dikke pijlen). Dit
noemen we de primaire kapitaalmarkt: direct contact tussen bedrijf en de kapitaalmarkt. Stel nou dat je als
schuldeiser (obligatiehouder) eerder je geld terug wilt dan de gesproken einddatum, dan moet je een ander
zoeken want het bedrijf zegt sorry natuurlijk want die wil geld gebruiken … dan moet je iemand zoeken die het
wilt overnemen, dit noem je de secundaire (obligatie)markt.
Ondernemingen hebben een juridische vorm ..
3 soorten:
1. Sole proprietorship (eenmanszaak)
a. Most prevalent form where business is owned by one single person liable for all
obligations
b. Kan honderd personeelsleden hebben, maar altijd één eigenaar! Als bedrijf failliet, hij
ook faillieet want er is geen scheiding mogelijk tussen vermogen van het bedrijf en de
eigenaar
2. Partnership (VOF/CV)
a. Multiple owners that share profits/losses
b. Individual owners can be held liable for all obligations
c. Iedereen is persoonlijk aansprakelijk voor alle schulden (dus stel je bent met zijn 4en, en 1
van de 4 heeft slechts geld, dan betaald hij alle schulden, ook voor de andere 3!)
3. Corporation (BV/NV)
a. Most dominant form (Unilever, Shell)
b. Business is legaly distinct from its owners (!!!)
c. Limited liability for the owners
d. Geen persoonlijke aansprakelijkheid
3
,Wij gaan vooral focussen op de corporations. Karakteristiek hier is dat meestal de eigenaren niet actief zijn in
het bedrijf. Nog een karakteristiek is dat er nog een tweedelig onderscheid wordt gemaakt binnen de meeste
NV’s, te weten een Raad van Commissarissen (Board of Directors, BoD) en de Raad van Bestuur (Managing
internal directors). Raad van Bestuur doet het werk, RvC staan er beetje naast en boven … beetje rare constructie
vaak. Managers directors (Chief Executive Officer, Chief Financial Officer) zijn verantwoordelijk voor dag-tot-
dag werk, namens de aandeelhouders.
Wat is in dit plaatje het nut van financial accounting? Antwoord: Het dichten van de informatie asymmetrie ..
- Large firms characterized by information asymmetry since management has superior knowledge
compared to outsiders (shareholders, debtholders, …).
- Outsiders making investment and credit decisions want to have a reasonable understanding of economic
value generated by the firm. (outsiders willen graag dezelfde informatie krijgen als de managers, want
zij willen investerings- en kredietkeuzen maken … (dit krijgen ze natuurlijk niet volledig, want anders
is het bedrijf bezig met zijn eigen graf te graven))
- Main purpose of financial accounting (Maar … managers zijn wel verplicht om bepaalde informatie te
geven (dit willen ze natuurlijk ook, omdat aandeelhouders en investeerders dan bij hun blijven etc.) ->
de informatie die managers aan buitenstaanders moet verstrekken noemen we financial accouting
information)
o Alleviate informational asymmetry between insiders and outsiders through periodic disclosure
of information about economic performance/position of the business.
Financial accounting gaat over ‘dingen’ die voor buitenstaanders op financieel vlak interessant zijn, zoals:
- Events = occurences that affect economic performance and position of the firm
– Microsoft receives €280 mio fine from Eur. Committee
– McDonalds reports increasing hamburger sales
– United Airlines workers go on strike
– BAM closes new multi-year contract with government for new road constructions
– All those events sooner or later have monetary effects for the firm’s economic performance and
position.
Clue van het verhaal is dat deze financiele events in financiele overzichten worden vertaald. In grote lijnen werkt
het als volgt: er gebeurt iets, er moets iets worden gemeld (op basis van de regels van financial accounting) en
uiteindelijk levert dat een financial statement op. Deze regels hebben een naam: GAAP. Dit zijn nationale regels
en deze verschillen per land (dit is dus niet handig … zowel niet voor degene die hem moet opstellen als de
lezer)
- Generally
- Accepted
- Accounting
- Principles
Echter, voor grote internationale beursgenoteerde bedrijven zijn er soort van hogere set regels, namelijk
International Financial Reporting Standards (IFRS).
Ondanks dat er regels zijn, blijkt dat er altijd nog ruimte is voor inbreng van het management … zij moeten
bijvoorbeeld schattingen kunnen maken. Het management selecteert uit alternatieve regels en toegestane
schattingen binnen GAAP!
– Accounting regulation reduces freedom of managers to account for economic events in multiple ways
o GAAP define standards for external reporting to outsiders (e.g. US-GAAP, NL-GAAP, IFRS)
o These rules provide credibility to financial statements
– However, managerial discretion remains
o E.g. use FIFO or WAC (gip) for valuation inventory and Costof-goods sold, allowance for
doubtful accounts, …
Kortom, waar kunnen regels bij helpen?
– Betrouwbare cijfers
– Vergelijkbaarheid (ofwel: dat je bedrijven kunt vergelijken onderling).
– The role of the auditor (accountant)
4
, o Public companies must have financial statements audited by Certified Public Accountant
(CPA) (Register Accountant)
o To determine whether financial statements have been prepared in accordance with GAAP
– Need for reliable information also comes at a cost
o Financial accounting misses out on forward-looking information that might be valuable, but
lacks objective evidence (een investeerder (bank of organisatie) heeft meer aan informatie die
over de toekomst gaat dan informatie die gaat over de afgelopen periode, hetgeen je produceert
met financial accounting informatie. Nadeel dus van Financial Accounting (FA))
Elk jaar rapporteren (fyscal year, mag zelf bepalen, zolang het maar een jaar is (april 2013 – april 2014). Wel
opletten: altijd alle informatie tegelijktertijd naar alle investors sturen (anders: voorkennis).
– Public firms communicate frequently with outsiders through annual reports, quarterly reports, current
reports (following significant events), conference calls…
– Regulation Fair Disclosure
o SEC ruling mandating that publicly traded firms should disclose material information to all
investors at the same time (voorkennis)
– Financial analysts (deze waren er vroeger nog niet …)
o Credit rating agencies (Moody’s, S&P, Fitch) evaluate riskiness and thus value of debt
o Equity analysts issue research reports about stocks which typically close with buy, hold, or sell
recommendation
Hieronder wordt het hele verhaal nog samengevat: de organisatie stuurt informatie naar zijn stakeholders. Daar
komt bij dat er tegenwoordig ook financiële analisten zijn (Moody’s etc.) die informatie verschaffen aan de
stakeholders (bijv. wel of geen obligaties kopen, etc.).
Audited annual report = jaarverslag (jaarlijks), dit wordt door een accountant getekend dat hij klopt! Je moet
hier het volgens de regels doen. Focus van dit vak ligt op deze rapporten.
Unaudited quarterly report/current report/conference calls = deze hoef je niet volgens de regels te doen =
preforma
Focus on the annual report (jaarverslag)
– Management report
o Management discussion on developments during the year and present state of the company
– Financial statements (deze staat central in de rest van het vak!)
1. Income statement (Resultatenrekening, Winst-verlies),
2. Statement of retained earnings (mutatie overzicht van de winstreserve)
3. Balancesheet (De balans)
4. Cash flow statement
– Auditor’s report
o Assessment of accounting principles used and significant estimates made by management
(true, fair en relistisch value van wat er is gebeurd, het is een true/fair report, moet accountant
doen, die moet tekenen)
5
,Auditor’s report
Managers denken als accountant het report heeft goedgekeurd, dat zij niet meer verantwoordelijk zijn als het niet
klopt … is niet zo! De accountant controleert CIJFERS en deze zijn door het management aangeleverd … dus
als zij cijfers achterhouden en de accountants daar niet achter kunnen komen, zijn zij verantwoordelijk en
aansprakelijk).
– Auditor’s opinion (accountantsverklaring)
o Financial statements present fairly, in all material respects, the financial position, the result of
operations, etc.
o Financial statements are in conformity with GAAP
– Management responsible for
o Preparation and integrity of financial statements (e.g. prepared according to GAAP, estimated
amounts based on managers’ best estimates and judgments)
o Maintenance of internal control system to ensure that assets are safeguarded and transactions
are properly authorized, recorded and reported.
Financial statements
We gaan nu door met het één voor één behandelen van de vier financial statements (resultatenrekening, mutatie
overzicht van winstreserve, balancesheet en cash flow statement)
1. Resultatenrekening of winst-en verliesrekening (income statement)
Belangrijk statement over hoe een bedrijf heeft gepresteerd. Dit gaat altijd over een boekjaar.
Revenues = opbrengsten
Expenses = kosten
Verschil tussen twee = net income of net loss
Kenmerken resultatenrekening (afgekort soms als R&R):
- Het meet de economische prestatie van een bedrijf over een bepaalde periode in de tijd
- Er staan opbrengsten op (revenues)
- Er staan kosten op (expenses) (huur (rente), kostprijs product, importkosten, loonkosten, etc.)
- Kosten koppel je aan opbrengsten (matching) -> komt later terug. Kosten zijn gemaakt omdat je daar
opbrengsten mee genereerd.
- Verschil is netto winst/verlies. Winst is waarde die je kan uitkeren aan de aandeelhouders
Die winst (of verlies …) van de resultatenrekening schuiven we door naar een overzicht waar we die winst
verantwoorden. Dit overzicht heet het mutatieoverzicht van de winstreserve. Wat is er namelijk aan de hand? Als
een bedrijf winst maakt, dan zijn er partijen die denken dat ze recht hebben op een deel van die winst (dividend),
namelijk de aandeelhouders. Echter, bedrijven mogen dit zelf bepalen. Datgene wat bedrijven niet uitkeren aan
dividend heet winstreserve (engels: retained earnings). Hieronder zie je dat het bedrijf 1/3 heeft uitgekeerd aan
dividend, daar waar 2/3 dus weer doorgaat naar het volgende overzicht.
6
,2. Statement of retained earnings
Hierbovenstaande samengevat in woorden …
– Retained earnings
o Cumulative sum of profits generated from start of business minus sum of all dividends
distributed from start of business
– Statement of retained earnings describes change in retained earnings over period of time (e.g. year)
o Beginning balance in retained earnings
o Plus: net income earned during period
o Minus: dividends distributed during period
o Ending balance in retained earnings
3. De balans
Belangrijk: de balans wordt op een bepaalde datum gemaakt. Heeft twee kanten (ene kant bezittingen (assets),
andere kant schulden en EV (liabilities en stockholders’ equity). Een bedrijf heeft twee belangrijke
buitenstaanders die belang hebben bij het bedrijf (zoals al eerder genoemd), namelijk schuldeisers (die hebben
liabilities, want hebben geld uitgeleend aan het bedrijf) en de aandeelhouders (wat van hun heet heet Eigen
Vermogen, dit is de waarde voor de aandeelhouders). Je kan het zien als de bezittingen (links, assets) zijn op
twee manieren gefinancierd (liabilities en stockholders’ equity). Schulden wordt in NL ook wel Vreemd
Vermogen (VV) genoemd. Retained earnings (winstreserve) staat onder het EV bij de aandeelhouders, want dit
is nog niet uitgekeerde winst. EV bestaat uit de common stock (dat hebben aandeelhouders betaald toen ze
aandelen hebben gekocht van het bedrijf, in het NL: geplaatst aandelenkapitaal … ofwel: dit is wat de
aandeelhouders hebben betaald voor het aandeel dat zij bezitten. Let op: dit is niet wat de aandeelhouders waard
zijn! Men mag hopen dat de echte waarde van de aandelen (beurswaarde) namelijk hoger is dan de waarde/het
geld dat zij betaald hebben voor het aandeel (nominale waarde)). Balans is logischerwijs altijd in evenwicht
(wordt daarom ook balans genoemd)…
3. Balance sheet (‘balans van bezittingen en schulden’)
– Statement of financial position of a firm at certain date
– Assets (activa = alle bezittingen) (iets debet op de balans zetten, noemen we in Nederland activeren)
o Investments in economic resources, owned by firm, expected to benefit (future) operations
o e.g. property, plant, and equipment (PPE), inventory, accounts receivable, cash, …
o Assests zijn eigenlijk productiemiddelen (vb: gebouw)
– Liabilities (vreemd vermogen)
o Claims to the economic resources (i.e. assets) from creditors
o e.g. loans payable, accounts payable, customer advances (vooruitbetaald bedrag door een klant
= ook een schuld!), …
– Stockholder’s equity (eigen vermogen = dit willen eigenaren altijd weten, dit is de waarde die eigenaren
zijn aan een bedrijf!)
o Claim to the economic resources (i.e. assets) from owners
o What is the value of the firm for the owners at specific point in time?
7
, o Owners referred to as residual claimants
– Comprised of two components (EV bestaat uit .. )
o Contributed capital (geplaatst aandelenkapitaal) (initial investments of owners through
issuance of stock) (dit hebben de eigenaren betaald voor de aandelen)
o Retained earnings (winstreserve) (cumulative sum of undistributed profits) (de winst die ze
hebben gemaakt maar nooit hebben uitgekeerd = winstreserve)
Clue: productiemiddelen zijn op twee manieren gefinancieerd: met schulden en eigen vermogen. Je kan de
formule natuurlijk ook omdraaien (zie rephrased); het eigenvermorgen is het residu van assets minus het Vreemd
Vermogen
STEL … dat de liabilities groter zijn dan de assets, dus het EV wordt een negatief getal. Kan de organisatie dan
naar de eigenaren gaan en zeggen: we komen geld te kort, wilt u even lappen? Antwoord: nee -> limited liability.
Een aandeelhouder kan nooit meer kwijtraken dan hij in waarde in zijn aandeel heeft gestoken!
Een goede balans lees jij niet zomaar … daar heb je een toelichting bij nodig -> notes. Hij zegt dat je hieronder
kan lezen waarom die annual reports zo dik zijn, terwijl de financial reports slechts paar bladzijde zijn: de
toelichting.
– Notes (Toelichting) to the financial statements
o Provide supplementary information about financial position and performance of the firm
– Three basic types of notes
o Description of accounting rules applied (e.g. FIFO)
o Presentation of additional detail about an item on the financial statements
o Provide additional information about items not explicitly disclosed on the financial statements
(e.g. Pending Lawsuit -> in afwachtin voor rechtszaak)
Recap: relationships among financial statements (de drie belangrijkste financial statements, ofwel financiele
overzichten, zijn)
1. Net income from income statement increases (if > 0) ending retained earnings on the statement of
retained earnings.
2. Ending retained earnings from statement of retained earnings is one of the components of stockholders’
equity on the balance sheet.
3. Change in cash on statement of cash flows added to the beginning-of-year balance in cash equals ending
balance of cash on the balance sheet.
=> De resultatenrekening die levert een winst op, die schuift door naar het mutatieoverzicht van de winstreserve
en de eindstand van de winstreserve (dus de ‘netto winst’ na uitkering van eventueel dividend) komt op de
balans. Het kasstroom overzicht wordt even buiten beschouwing gelaten tot het laatste college.
8
