Arresten ARW1 en ARW2 D.M. de Vries
ARW1
Recht en staat
Nederland ontwapent: Plaatselijke verordeningen mogen worden getoetst aan de Grondwet en
mogen niet in strijd zijn met de Grondwet.
Harmonisatiewet: Wetten in formele zin mogen niet worden getoetst aan algemene rechtsbeginselen
en aan het Statuut.
Rechterlijk uitzendverbod: Een preventief uitzendverbod is toegestaan indien de inhoud
onrechtmatig is en iemand benadeelt
Naaktrecreatie: Een verordening van een gedecentraliseerde overheid die op grond van attributie is
gemaakt, vervalt van rechtswege als er een hogere regeling is die in hetzelfde geval voorziet.
Schiermonnikoog: Indien een verordening een hogere regeling doorkruist (onderwerp niet gelijk) of in
strijd is met een hogere regeling (onderwerp wel gelijk), kan de verordening niet blijven bestaan.
Pocketbooks: Onrechtmatige wetgeving kan leiden tot het toekennen van schadevergoeding, als door
deze onrechtmatige wetgeving schade is geleden. Er is hierbij sprake van een onrechtmagie daad van de
Staat.
Landelijke Specialisten Vereniging: De rechter mag wetgeving op rechtmatigheid beoordelen en kan
zo onrechtmatige wetgeving buiten werking stellen, als er aan de volgende voorwaarden is voldaan:
a. De wet is onmiskenbaar onverbindend
b. Indien de wet toch zal worden uitgevoerd, wordt er grote schade verwacht
c. Er staat geen andere rechtsgang open om een voorziening te treffen
Landbouwvliegers: Lagere regelgeving dan wetten in formele zin mogen aan de algemene
rechtsbeginselen worden getoetst, mits dit met de vereist terughoudendheid gebeurt.
Huwelijkstoestemming: Wetten in formele zin mogen getoetst worden aan verdragen (art. 94 GW)
Rechterlijke organisatie en burgerlijk procesrecht
Bloedonderzoek: Afgenomen DNA (bloed) mag alleen gebruikt worden voor het onderzoek waarvoor
het in eerste instantie voor bedoeld is, de wet moet restrictief worden geïnterpreteerd.
Maring / Assuradeuren: Naast een aanvullende werking, kan het gewoonterecht in bijzondere
gevallen ook het geschreven recht aan de kant schuiven. De gewoonte is dan sterker dan de wet.
Guldemond / Noordwijkerhout: De burgerlijke rechter mag oordelen over de bestuurshandelingen van
bestuursorganen als daarbij een burgerlijk recht wordt getroffen (objectum litis)
Alkmaar / Noord-Holland: De burgerlijke rechter is bevoegd als het gaat om schuldvorderingen
Schellen en deuropeners: Een eiser is bij de burgerlijke rechter niet-ontvankelijk in zijn vordering als
de wet voor de beslechting van het geschil een andere, deugdelijke, rechtsgang heeft aangewezen.
Deugdelijke rechtsgang: De burgerlijke rechter is bevoegd als er geen met voldoende waarborgen
omkleedde alternatieve rechtsgang openstaat.
Vermogensrecht
, Arresten ARW1 en ARW2 D.M. de Vries
Goudse bouwmeester: Een natuurlijke verbintenis kan voortvloeien uit een dringende plicht van
moraal en fatsoen.
Hofland / Hennis: Advertenties waarin een individueel bepaalde zaak voor een bepaalde prijs te koop
wordt aangeboden is geen aanbod, maar slecht een uitnodiging tot onderhandelen.
Bunde / Erckens: Als er sprake is van een misverstand tussen partijen, komt er geen overeenkomst tot
stand, tenzij een van de partijen op basis van de vertrouwensleer (art. 3:35 BW) is afgegaan op de
verklaring van de ander.
Eelman / Hin: Vertouwensleer = degene die in goed vertrouwen afgaat op de door zijn wederpartij
gewekte schijn wordt beschermd (art. 3:35 BW). Wie zicht beroept op wilsontbreken moet aantonen dat
de wederpartij wist of behoorde te weten dat hier sprake van was.
Booy / Wisman: Indien een partij bij het sluiten van de overeenkomst van een onjuiste voorstelling van
zaken uitgaat wegens een verkeerde inlichting van de wederpartij, zal een beroep op dwaling in beginsel
altijd slagen.
Van der Beek / Van Dartel: Als de mededelingsplicht en de onderzoeksplicht ten opzichte van elkaar
bestaan, prevaleert de mededelingsplicht boven de onderzoeksplicht.
De Kantharos van Stevensweert: De verkeersopvattingen verzetten zich ertegen dat men op grond van
de dwaling de nietigheid in kan roepen van een speculatieve overeenkomst met een argument dat men
zich achteraf gezien in de werkelijke waarde had vergist.
Beukinga / Van der Linde: Het opzettelijk verzwijgen kan als kunstgreep worden gezien en kan dus
worden gekenmerkt als bedrog.
Van Elmbt / Feierabend: Iemand benadelen door het misbruiken van de omstandigheden waarin een
persoon verkeert is een wilsgebrek wat kan leiden tot vernietiging van de rechtshandeling.
Overeenkomstenrecht
Haviltex: Bij de uitleg van een overeenkomst moet niet alleen gekeken worden naar de zuiver
taalkundige uitleg, maar ook naar de bedoelingen van de partijen, hun wederzijdse verwachtingen, de
maatschappelijke kringen en hun rechtskennis > Haviltex-criterum
Saladin / HBU: Redelijkheid en billijkheid kunnen onder bepaalde omstandigheden (aard & ernst van
de betrokken belangen en de verdere inhoud van de overeenkomsten) in de weg staan aan een beroep op
een exonerantieclausule: het beding moet in dergelijke gevallen terzijde worden gesteld.
De vijf omstandigheden
1. Zwaarte van de schuld in verband met de aard en ernst van de bij de gedraging betrokken
belangen
2. De aard en verdere inhoud van de overeenkomt
3. De maatschappelijke positie en onderlinge verhoudingen van partijen
4. De wijze waarop het beding tot stand is gekomen
5. De mate waarin de wederpartij van de strekking van het beding op de hoogte was
Fokker / Zentveld: Een schuldenaar hoeft niet in alle gevallen in te staan voor de ondeugdelijkheid van
de zaken die hij bij de nakoming van een verbintenis gebruikt. De vraag of de schuldenaar aansprakelijk
is, moet worden beantwoord aan de hand van de aard van de overeenkomst, de verkeersopvattingen en
de redelijkheid.
ARW1
Recht en staat
Nederland ontwapent: Plaatselijke verordeningen mogen worden getoetst aan de Grondwet en
mogen niet in strijd zijn met de Grondwet.
Harmonisatiewet: Wetten in formele zin mogen niet worden getoetst aan algemene rechtsbeginselen
en aan het Statuut.
Rechterlijk uitzendverbod: Een preventief uitzendverbod is toegestaan indien de inhoud
onrechtmatig is en iemand benadeelt
Naaktrecreatie: Een verordening van een gedecentraliseerde overheid die op grond van attributie is
gemaakt, vervalt van rechtswege als er een hogere regeling is die in hetzelfde geval voorziet.
Schiermonnikoog: Indien een verordening een hogere regeling doorkruist (onderwerp niet gelijk) of in
strijd is met een hogere regeling (onderwerp wel gelijk), kan de verordening niet blijven bestaan.
Pocketbooks: Onrechtmatige wetgeving kan leiden tot het toekennen van schadevergoeding, als door
deze onrechtmatige wetgeving schade is geleden. Er is hierbij sprake van een onrechtmagie daad van de
Staat.
Landelijke Specialisten Vereniging: De rechter mag wetgeving op rechtmatigheid beoordelen en kan
zo onrechtmatige wetgeving buiten werking stellen, als er aan de volgende voorwaarden is voldaan:
a. De wet is onmiskenbaar onverbindend
b. Indien de wet toch zal worden uitgevoerd, wordt er grote schade verwacht
c. Er staat geen andere rechtsgang open om een voorziening te treffen
Landbouwvliegers: Lagere regelgeving dan wetten in formele zin mogen aan de algemene
rechtsbeginselen worden getoetst, mits dit met de vereist terughoudendheid gebeurt.
Huwelijkstoestemming: Wetten in formele zin mogen getoetst worden aan verdragen (art. 94 GW)
Rechterlijke organisatie en burgerlijk procesrecht
Bloedonderzoek: Afgenomen DNA (bloed) mag alleen gebruikt worden voor het onderzoek waarvoor
het in eerste instantie voor bedoeld is, de wet moet restrictief worden geïnterpreteerd.
Maring / Assuradeuren: Naast een aanvullende werking, kan het gewoonterecht in bijzondere
gevallen ook het geschreven recht aan de kant schuiven. De gewoonte is dan sterker dan de wet.
Guldemond / Noordwijkerhout: De burgerlijke rechter mag oordelen over de bestuurshandelingen van
bestuursorganen als daarbij een burgerlijk recht wordt getroffen (objectum litis)
Alkmaar / Noord-Holland: De burgerlijke rechter is bevoegd als het gaat om schuldvorderingen
Schellen en deuropeners: Een eiser is bij de burgerlijke rechter niet-ontvankelijk in zijn vordering als
de wet voor de beslechting van het geschil een andere, deugdelijke, rechtsgang heeft aangewezen.
Deugdelijke rechtsgang: De burgerlijke rechter is bevoegd als er geen met voldoende waarborgen
omkleedde alternatieve rechtsgang openstaat.
Vermogensrecht
, Arresten ARW1 en ARW2 D.M. de Vries
Goudse bouwmeester: Een natuurlijke verbintenis kan voortvloeien uit een dringende plicht van
moraal en fatsoen.
Hofland / Hennis: Advertenties waarin een individueel bepaalde zaak voor een bepaalde prijs te koop
wordt aangeboden is geen aanbod, maar slecht een uitnodiging tot onderhandelen.
Bunde / Erckens: Als er sprake is van een misverstand tussen partijen, komt er geen overeenkomst tot
stand, tenzij een van de partijen op basis van de vertrouwensleer (art. 3:35 BW) is afgegaan op de
verklaring van de ander.
Eelman / Hin: Vertouwensleer = degene die in goed vertrouwen afgaat op de door zijn wederpartij
gewekte schijn wordt beschermd (art. 3:35 BW). Wie zicht beroept op wilsontbreken moet aantonen dat
de wederpartij wist of behoorde te weten dat hier sprake van was.
Booy / Wisman: Indien een partij bij het sluiten van de overeenkomst van een onjuiste voorstelling van
zaken uitgaat wegens een verkeerde inlichting van de wederpartij, zal een beroep op dwaling in beginsel
altijd slagen.
Van der Beek / Van Dartel: Als de mededelingsplicht en de onderzoeksplicht ten opzichte van elkaar
bestaan, prevaleert de mededelingsplicht boven de onderzoeksplicht.
De Kantharos van Stevensweert: De verkeersopvattingen verzetten zich ertegen dat men op grond van
de dwaling de nietigheid in kan roepen van een speculatieve overeenkomst met een argument dat men
zich achteraf gezien in de werkelijke waarde had vergist.
Beukinga / Van der Linde: Het opzettelijk verzwijgen kan als kunstgreep worden gezien en kan dus
worden gekenmerkt als bedrog.
Van Elmbt / Feierabend: Iemand benadelen door het misbruiken van de omstandigheden waarin een
persoon verkeert is een wilsgebrek wat kan leiden tot vernietiging van de rechtshandeling.
Overeenkomstenrecht
Haviltex: Bij de uitleg van een overeenkomst moet niet alleen gekeken worden naar de zuiver
taalkundige uitleg, maar ook naar de bedoelingen van de partijen, hun wederzijdse verwachtingen, de
maatschappelijke kringen en hun rechtskennis > Haviltex-criterum
Saladin / HBU: Redelijkheid en billijkheid kunnen onder bepaalde omstandigheden (aard & ernst van
de betrokken belangen en de verdere inhoud van de overeenkomsten) in de weg staan aan een beroep op
een exonerantieclausule: het beding moet in dergelijke gevallen terzijde worden gesteld.
De vijf omstandigheden
1. Zwaarte van de schuld in verband met de aard en ernst van de bij de gedraging betrokken
belangen
2. De aard en verdere inhoud van de overeenkomt
3. De maatschappelijke positie en onderlinge verhoudingen van partijen
4. De wijze waarop het beding tot stand is gekomen
5. De mate waarin de wederpartij van de strekking van het beding op de hoogte was
Fokker / Zentveld: Een schuldenaar hoeft niet in alle gevallen in te staan voor de ondeugdelijkheid van
de zaken die hij bij de nakoming van een verbintenis gebruikt. De vraag of de schuldenaar aansprakelijk
is, moet worden beantwoord aan de hand van de aard van de overeenkomst, de verkeersopvattingen en
de redelijkheid.
