Hoofdstuk 9 Onderzoekskwaliteit
Vaak zwaaien opdrachtgevers, beleidsmakers of media met onderzoeksresultaten om hun
argumenten kracht bij te zetten, zonder erop te letten hoe deze resultaten tot stand zijn
gekomen. Om steun te zoeken voor hun ideeën verwijzen ze naar onderzoeksresultaten,
alsof die automatisch een bepaalde kwaliteit bezitten. Maar voordat je als onderzoeker van
deze kwaliteit overtuigd kunt zijn, moet je eerst op een meer systematische manier naar het
onderzoek kijken. Iedereen maakt fouten, ook onderzoekers. Toch wil je kunnen aantonen
dat jouw onderzoek tot kwalitatief goede conclusies leidt. Daarvoor bestaan de volgende
criteria:
Betrouwbaar, valide
De belangrijkste criteria voor de beoordeling van onderzoekskwaliteit zijn de validiteit en de
betrouwbaarheid. Met deze 2 begrippen kun je kijken naar 2 soorten fouten die in
onderzoek voor kunnen komen. Bij de betrouwbaarheid van resultaten ga je na in welke
mate in een onderzoek toevallige fouten voorkomen; dat zijn fouten door onverwachte en
onberekenbare factoren in het onderzoek. Hoe minder toevallige fouten, hoe
betrouwbaarder het onderzoek. Voor het beoordelen van de validiteit kijk je naar de
geldigheid of zuiverheid van onderzoek; naar de mate waarin systematische fouten
worden gemaakt. Van systematische fouten spreek je als de onderzoeker voortdurend een
(constante) andere waarde meet dan verwacht. Hoe minder systematische fouten, hoe meer
valide het onderzoek is.
Bruikbaar
Natuurlijk moet het onderzoek bruikbaar zijn voor de opdrachtgever. Ook al is de
methodologische waarde van een onderzoek niet groot, bijvoorbeeld als er problemen zijn
met de betrouwbaarheid of de validiteit, voor een opdrachtgever kunnen de resultaten
ondanks alle beperkingen heel waardevol en bruikbaar zijn.
Wanneer is kwaliteit belangrijk?
De kwaliteit van onderzoek speelt op verschillende momenten tijdens het onderzoek een rol:
bij het ontwerp en de operationalisatie, bij het samenstellen van de steekproef(omvang), bij
de respons en bij de analyse van je resultaten. Kijk je systematisch naar je onderzoek, dan
zul je merken dat kritiekpunten de waarde (kwaliteit) van je onderzoek verknoeien. Door op
tijd in te grijpen, kun je de kwaliteit van het onderzoek alsnog waarborgen. Lukt dat niet, dan
is het belangrijk dat je een goede verantwoording schrijft. Dat doe je in het
onderzoeksverslag.
Kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Of je nu kwalitatief of kwantitatief onderzoek doet, kwaliteit van de resultaten is altijd
belangrijk. Bij kwantitatief onderzoek zijn er algemene criteria waaraan onderzoek moet
voldoen. Deze criteria zijn vaak goed meetbaar. Kwalitatief onderzoek kan net zo
betrouwbaar en valide zijn, maar daar liggen die criteria niet zo voor de hand.
Vaak zwaaien opdrachtgevers, beleidsmakers of media met onderzoeksresultaten om hun
argumenten kracht bij te zetten, zonder erop te letten hoe deze resultaten tot stand zijn
gekomen. Om steun te zoeken voor hun ideeën verwijzen ze naar onderzoeksresultaten,
alsof die automatisch een bepaalde kwaliteit bezitten. Maar voordat je als onderzoeker van
deze kwaliteit overtuigd kunt zijn, moet je eerst op een meer systematische manier naar het
onderzoek kijken. Iedereen maakt fouten, ook onderzoekers. Toch wil je kunnen aantonen
dat jouw onderzoek tot kwalitatief goede conclusies leidt. Daarvoor bestaan de volgende
criteria:
Betrouwbaar, valide
De belangrijkste criteria voor de beoordeling van onderzoekskwaliteit zijn de validiteit en de
betrouwbaarheid. Met deze 2 begrippen kun je kijken naar 2 soorten fouten die in
onderzoek voor kunnen komen. Bij de betrouwbaarheid van resultaten ga je na in welke
mate in een onderzoek toevallige fouten voorkomen; dat zijn fouten door onverwachte en
onberekenbare factoren in het onderzoek. Hoe minder toevallige fouten, hoe
betrouwbaarder het onderzoek. Voor het beoordelen van de validiteit kijk je naar de
geldigheid of zuiverheid van onderzoek; naar de mate waarin systematische fouten
worden gemaakt. Van systematische fouten spreek je als de onderzoeker voortdurend een
(constante) andere waarde meet dan verwacht. Hoe minder systematische fouten, hoe meer
valide het onderzoek is.
Bruikbaar
Natuurlijk moet het onderzoek bruikbaar zijn voor de opdrachtgever. Ook al is de
methodologische waarde van een onderzoek niet groot, bijvoorbeeld als er problemen zijn
met de betrouwbaarheid of de validiteit, voor een opdrachtgever kunnen de resultaten
ondanks alle beperkingen heel waardevol en bruikbaar zijn.
Wanneer is kwaliteit belangrijk?
De kwaliteit van onderzoek speelt op verschillende momenten tijdens het onderzoek een rol:
bij het ontwerp en de operationalisatie, bij het samenstellen van de steekproef(omvang), bij
de respons en bij de analyse van je resultaten. Kijk je systematisch naar je onderzoek, dan
zul je merken dat kritiekpunten de waarde (kwaliteit) van je onderzoek verknoeien. Door op
tijd in te grijpen, kun je de kwaliteit van het onderzoek alsnog waarborgen. Lukt dat niet, dan
is het belangrijk dat je een goede verantwoording schrijft. Dat doe je in het
onderzoeksverslag.
Kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Of je nu kwalitatief of kwantitatief onderzoek doet, kwaliteit van de resultaten is altijd
belangrijk. Bij kwantitatief onderzoek zijn er algemene criteria waaraan onderzoek moet
voldoen. Deze criteria zijn vaak goed meetbaar. Kwalitatief onderzoek kan net zo
betrouwbaar en valide zijn, maar daar liggen die criteria niet zo voor de hand.
