Door: Elise van Haaren
Studentnummer: 1656914
Studiegroep: GVE-4.PL4-17-
Normatieve 2019
Naam cursus: PL4 Reflectie
professionalisering en Ethiek
Docent: Jacqueline Kolk
Inleverdatum: 20-01-2020
,Voorwoord
Voor u ligt het product van reflectie en ethiek dat gemaakt is tijdens de vierdejaars
stageperiode op de afdeling High Care vier bij Altrecht.
In dit portfolio staan de opdrachten conform de cursushandleiding praktijkleren vier van de
HU.
Normatieve professionalisering
Wat goede zorg is, moeten we telkens opnieuw samen bepalen. Daarin wordt van
verpleegkundigen verwacht dat wij ons bewust zijn van onze persoonlijke en professionele
normen, waarden en overtuigingen. Normatieve professionalisering draait om het goed/ juist
handelen als professional. Om te bepalen wat goed is in een bepaalde situatie wordt
verwacht dat je steeds weer nadenkt en reflecteert in dialoog met anderen en zelfstandig.
Het uit zich vooral in het nemen van verantwoordelijkheid in een bepaalde situatie. In het
handelen worden theoretische elementen betrokken tijdens een context based practice. De
opdracht bestaat uit het schrijven van een helder, samenhangend verslag waarin wordt
getoond dat ethiek en reflectie geïntegreerd kunnen worden.
Elise van Haaren (1656914) 1
,Inhoudsopgave
Voorwoord 1
Inhoudsopgave 2
1. Focus 3
2. Onderzoek 5
3. Dialoog 7
4. Verandering 9
Bibliografie 11
Bijlagen 12
1. Het intervisieplan
2. Rol van gespreksleider
3. Rol van deelnemer
4. Reflectieverslag
5. Feedbackformulier professional
Elise van Haaren (1656914) 2
,1. Focus
1.1 Moreel probleem
Frank1 is gedwongen opgenomen op een gesloten acute afdeling van Altrecht sinds half
augustus 2019. Frank is gediagnosticeerd met een bipolaire stoornis en multi-
middelenmisbruik. Frank verkeert op dit moment volgens de psychiaters in een manie, een
periode waarin men het grootste gedeelte van de tijd in een abnormaal goede stemming is,
weinig slaap nodig heeft en overloopt van energie óf juist erg prikkelbaar is (Psyq, 2019). Het
is lastig de manie onder controle te krijgen, omdat Frank zijn lithium (stemmingsstabilisator)
weigert in te nemen en gebruik maakt van oppeppende en verdovende middelen. Frank
gebruikt af en toe cocaïne en rookt regelmatig hasj. Frank heeft geen vrijheden op de
afdeling, behalve dat hij onder begeleiding van een verpleegkundige naar het dakterras mag
(dit is een afgesloten dakterras). Frank heeft regelmatig aangegeven dat hij graag meer
vrijheden zou willen. Overigens geeft hij daar consequent wel bij aan dat hij niet van plan is
terug te komen naar de afdeling op het moment dat hij vrijheden krijgt.
De psychiater en de verpleegkundigen zijn het erover eens dat Frank nog geen vrijheden
mag, totdat zijn manie onder controle is en er relatieve zekerheid is dat Frank terugkomt van
zijn vrijheden en daar geen drugs gebruikt. Frank kan naar zijn vrijheden groeien door te
laten zien dat hij geen drugs gebruikt en zijn stemmingsstabilisator gaat slikken. Dit beleid is
gemaakt, omdat uit het verleden blijkt dat Frank in stabiele situatie deze twee componenten
goed onder controle heeft; wanneer Frank uit balans raakt, gaat hij meer drugs gebruiken en
neemt hij zijn medicijnen niet in.
Frank is het niet eens met het beleid dat gemaakt is. Hij weigert consequent lithium in te
nemen en blijft drugs gebruiken op de afdeling. Frank geeft aan dat hij het vindt voelen alsof
de psychiater een constructief plan voor hem heeft - alsof hij het allemaal snapt - en dat daar
niet van afgeweken kan worden. Frank wil het lithium niet innemen, omdat hij in een vorige
depressieve periode weinig hieraan gehad heeft. Frank voelt dat de psychiater onbuigzaam
volhoudt aan zijn denkwijze, waardoor Frank ook zijn hakken in het zand zet.
Van Panhuis (2004) vertelt dat patiënten die langer binnen zitten, verder institutionaliseren;
ze knappen er niet van op (Van Panhuis, 2004). Een groter risicobeleid zou bij sommige
patiënten wellicht geïndiceerd zijn.
1.2 Uitgevoerde morele interventie
Tijdens een dagdienst is er een gesprek aangevraagd met de psychiater en de cliënt om
nogmaals de vrijheden te bespreken. Hieruit kwam als conclusie dat Frank nog geen
vrijheden krijgt. In het team wordt hier wisselend over gedacht. Enkelen vinden het passend
dat Frank geen vrijheden krijgt, omdat hij het risico loopt om onverstandige dingen te doen.
Anderen vinden het niet passend, omdat hij al zo lang binnen zit en binnenhouden dus ook
niet de oplossing is voor klachtenvermindering.
1.3 Eigen handelen, gedrag en houding
Als verpleegkundige vind ik het lastig om te accepteren dat patiënten als Frank, die lang
opgenomen zijn, geen vrijheden krijgen. Is dit nou echt de beste manier? Waar ligt de grens?
Wanneer houden we op iemand tegen zijn zin in opgenomen te houden? Moeten we
doorgaan, omdat we denken dat de patiënt er uiteindelijk bij gebaat is?
Bovengenoemde situatie geldt voor meerdere patiënten. Als eerste morele interventie is de
situatie bespreekbaar gemaakt met de werkbegeleider. Hieruit ontstond een gesprek met
1 De namen zijn veranderd in verband met de privacy.
Elise van Haaren (1656914) 3
, meerdere collega’s die elk een visie hierop hadden. Als vervolgstap wordt verdieping van het
onderwerp middels dit stappenplan gezocht.
1.4 Morele vraag
De morele vraag op meso-niveau is:
Is het wenselijk dat behandelaars sneller vrijheden geven, wanneer het ingetrokken
houden van vrijheden geen effectieve interventie blijkt te zijn?
Elise van Haaren (1656914) 4
Studentnummer: 1656914
Studiegroep: GVE-4.PL4-17-
Normatieve 2019
Naam cursus: PL4 Reflectie
professionalisering en Ethiek
Docent: Jacqueline Kolk
Inleverdatum: 20-01-2020
,Voorwoord
Voor u ligt het product van reflectie en ethiek dat gemaakt is tijdens de vierdejaars
stageperiode op de afdeling High Care vier bij Altrecht.
In dit portfolio staan de opdrachten conform de cursushandleiding praktijkleren vier van de
HU.
Normatieve professionalisering
Wat goede zorg is, moeten we telkens opnieuw samen bepalen. Daarin wordt van
verpleegkundigen verwacht dat wij ons bewust zijn van onze persoonlijke en professionele
normen, waarden en overtuigingen. Normatieve professionalisering draait om het goed/ juist
handelen als professional. Om te bepalen wat goed is in een bepaalde situatie wordt
verwacht dat je steeds weer nadenkt en reflecteert in dialoog met anderen en zelfstandig.
Het uit zich vooral in het nemen van verantwoordelijkheid in een bepaalde situatie. In het
handelen worden theoretische elementen betrokken tijdens een context based practice. De
opdracht bestaat uit het schrijven van een helder, samenhangend verslag waarin wordt
getoond dat ethiek en reflectie geïntegreerd kunnen worden.
Elise van Haaren (1656914) 1
,Inhoudsopgave
Voorwoord 1
Inhoudsopgave 2
1. Focus 3
2. Onderzoek 5
3. Dialoog 7
4. Verandering 9
Bibliografie 11
Bijlagen 12
1. Het intervisieplan
2. Rol van gespreksleider
3. Rol van deelnemer
4. Reflectieverslag
5. Feedbackformulier professional
Elise van Haaren (1656914) 2
,1. Focus
1.1 Moreel probleem
Frank1 is gedwongen opgenomen op een gesloten acute afdeling van Altrecht sinds half
augustus 2019. Frank is gediagnosticeerd met een bipolaire stoornis en multi-
middelenmisbruik. Frank verkeert op dit moment volgens de psychiaters in een manie, een
periode waarin men het grootste gedeelte van de tijd in een abnormaal goede stemming is,
weinig slaap nodig heeft en overloopt van energie óf juist erg prikkelbaar is (Psyq, 2019). Het
is lastig de manie onder controle te krijgen, omdat Frank zijn lithium (stemmingsstabilisator)
weigert in te nemen en gebruik maakt van oppeppende en verdovende middelen. Frank
gebruikt af en toe cocaïne en rookt regelmatig hasj. Frank heeft geen vrijheden op de
afdeling, behalve dat hij onder begeleiding van een verpleegkundige naar het dakterras mag
(dit is een afgesloten dakterras). Frank heeft regelmatig aangegeven dat hij graag meer
vrijheden zou willen. Overigens geeft hij daar consequent wel bij aan dat hij niet van plan is
terug te komen naar de afdeling op het moment dat hij vrijheden krijgt.
De psychiater en de verpleegkundigen zijn het erover eens dat Frank nog geen vrijheden
mag, totdat zijn manie onder controle is en er relatieve zekerheid is dat Frank terugkomt van
zijn vrijheden en daar geen drugs gebruikt. Frank kan naar zijn vrijheden groeien door te
laten zien dat hij geen drugs gebruikt en zijn stemmingsstabilisator gaat slikken. Dit beleid is
gemaakt, omdat uit het verleden blijkt dat Frank in stabiele situatie deze twee componenten
goed onder controle heeft; wanneer Frank uit balans raakt, gaat hij meer drugs gebruiken en
neemt hij zijn medicijnen niet in.
Frank is het niet eens met het beleid dat gemaakt is. Hij weigert consequent lithium in te
nemen en blijft drugs gebruiken op de afdeling. Frank geeft aan dat hij het vindt voelen alsof
de psychiater een constructief plan voor hem heeft - alsof hij het allemaal snapt - en dat daar
niet van afgeweken kan worden. Frank wil het lithium niet innemen, omdat hij in een vorige
depressieve periode weinig hieraan gehad heeft. Frank voelt dat de psychiater onbuigzaam
volhoudt aan zijn denkwijze, waardoor Frank ook zijn hakken in het zand zet.
Van Panhuis (2004) vertelt dat patiënten die langer binnen zitten, verder institutionaliseren;
ze knappen er niet van op (Van Panhuis, 2004). Een groter risicobeleid zou bij sommige
patiënten wellicht geïndiceerd zijn.
1.2 Uitgevoerde morele interventie
Tijdens een dagdienst is er een gesprek aangevraagd met de psychiater en de cliënt om
nogmaals de vrijheden te bespreken. Hieruit kwam als conclusie dat Frank nog geen
vrijheden krijgt. In het team wordt hier wisselend over gedacht. Enkelen vinden het passend
dat Frank geen vrijheden krijgt, omdat hij het risico loopt om onverstandige dingen te doen.
Anderen vinden het niet passend, omdat hij al zo lang binnen zit en binnenhouden dus ook
niet de oplossing is voor klachtenvermindering.
1.3 Eigen handelen, gedrag en houding
Als verpleegkundige vind ik het lastig om te accepteren dat patiënten als Frank, die lang
opgenomen zijn, geen vrijheden krijgen. Is dit nou echt de beste manier? Waar ligt de grens?
Wanneer houden we op iemand tegen zijn zin in opgenomen te houden? Moeten we
doorgaan, omdat we denken dat de patiënt er uiteindelijk bij gebaat is?
Bovengenoemde situatie geldt voor meerdere patiënten. Als eerste morele interventie is de
situatie bespreekbaar gemaakt met de werkbegeleider. Hieruit ontstond een gesprek met
1 De namen zijn veranderd in verband met de privacy.
Elise van Haaren (1656914) 3
, meerdere collega’s die elk een visie hierop hadden. Als vervolgstap wordt verdieping van het
onderwerp middels dit stappenplan gezocht.
1.4 Morele vraag
De morele vraag op meso-niveau is:
Is het wenselijk dat behandelaars sneller vrijheden geven, wanneer het ingetrokken
houden van vrijheden geen effectieve interventie blijkt te zijn?
Elise van Haaren (1656914) 4
