§6.1 Representatie en representativiteit
Een legitiem politiek systeem is wanneer het politieke regime geaccepteerd wordt door de
bevolking. Politieke bindingen zijn bindingen die betrekking hebben op fysieke dwang die
mensen op elkaar kunnen uitoefenen. Hoe groter de legitimiteit van het politieke systeem:
hoe sterker de politieke bindingen van burgers en andersom.
De kloof tussen burger en politiek betekent dat een deel van het volk zich niet
vertegenwoordigd voelt in het politieke systeem waardoor de politieke cohesie (binding met
de staat, instituut of instelling waar men woont) minder wordt.
- politieke betrokkenheid; mensen voelen zich weinig verbonden met de politiek
- bestuurlijke schaalvergroting; samenwerking in grote verbanden waardoor de
besluitvorming 'ver weg' voelt.
- gemankeerde communicatie; taalgebruik in jargon en niet begrijpelijk voor burgers.
Representatie: de vertegenwoordiging van een groep in (politieke) organisaties door één of
enkele betrokkenen die namens de groep optreden. Hieronder worden bijvoorbeeld de
volksvertegenwoordigers verstaan en dat is altijd in een groep waarvoor dan één of enkelen
betrokkenen optreden.
Representativiteit: de mate waarin de (politieke) besluiten, de standpunten of
achtergrondkenmerken van vertegenwoordigers overeenkomen met die van de groep die
vertegenwoordigd wordt.
Er wordt gekeken naar achtergrondkenmerken (achtergrondinformatie, leeftijd, geslacht,
afkomst), standpunten (ideologieën komen overeen met burger en politieke partij?),
besluiten (komen de besluiten overeen met de standpunten?)
Bij representatie gaat het over dat er een groep vertegenwoordigd wordt (dit kan dan zijn
door één of meerdere mensen) terwijl het bij representativiteit draait om 'de mate' waarin dit
gebeurt.
- Afspiegelingsmodel: de volksvertegenwoordiging moet lijken op de samenstelling van
het volk zelf, met name betreft de achtergrondkenmerken.
- Rolmodel: de gekozene moet zich laten leiden door zijn of haar eigen mening in
plaats van door de opvattingen van de kiezers.
- Partijenmodel: focus ligt bij de partijen in plaats van bij de vertegenwoordigers zelf.
Hierbij is de fractiediscipline erg belangrijk zodat de standpunten uitgevoerd worden.