Kennislijn
College 1: ‘’Taak van de sociaal werker & mensbeelden’’
Leerdoel 1: Je kent het autonome en zorgende mensbeeld en de mensbeelden van Hobbes en
Rousseau.
Leerdoel 2: Je kunt verschillende doelen van het sociaal werk omschrijven.
Leerdoel 3: Je weet dat wetenschappelijke disciplines binnen het sociaal werk belangrijk zijn.
Filosofie: ‘’Liefde voor wijsheid’’
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Filosofie onderzoekt het ‘’onbekende’’.
Je blijven verwonderen is daarbij van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Sociologie is een wetenschap die zich bezighoudt met het verklaren van gedrag van individuen en
groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.
- Hoe leven wij samen?
- Hoe is onze samenleving opgebouwd?
- Hoe verandert onze samenleving?
Recht is een verzamelnaam voor alle regels die er bestaan. In de regels staat wat je wel wat je niet
mag doen. Soms staat er ook in op welke manier je iets moet doen. Sommige regels zijn
opgeschreven in wetten.
Het recht moet ervoor zorgen dat mensen goed met elkaar kunnen samenleven.
Het recht is een weergave van normen uit de samenleving.
Waarde: Is iets wat een persoon of samenleving nastreeft. Bijvoorbeeld respect, vrijheid, veiligheid,
gelijkheid, gelijkwaardigheid, menswaardigheid, participatie, deskundigheid. Waarden zijn (abstracte)
begrippen die omschrijven wat mensen waardevol vinden en waarnaar zij streven. Het zijn idealen
die wezenlijk zijn voor de kwaliteit van het leven.
Normen: Alle regels die je voor jezelf stelt of die worden opgelegd zijn. Normen zijn
handelingsvoorschriften, die laten zien hoe je moet handelen.
Voorbeeld:
Waarde = respect
Norm = de ander uit laten praten
Verschil tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid: Bij gelijkwaardigheid kan je verschil rechtervaardigen,
je mag verschil maken. Bij gelijkheid is gelijke behandeling voor de wet.
Mensbeeld: idee, voorstelling van het mens-zijn.
Mensbeelden: de manier waarop je kijkt naar de mens.
Jouw opvattingen over mens en samenleving worden onder andere bepaald door je mensbeeld.
Twee overheersende mensbeelden:
- Autonome (zelfstandig) mensbeeld
- Zorgend mensbeeld
, Autonoom mensbeeld (VVD):
Uitgangspunten:
- Mensen zelfstandig en vrij zijn en over hun eigen leven kunnen beslissen.
- Vrijheid belangrijker is dan solidariteit.
- Mensen verantwoordelijk zijn voor hun handelen.
- Grootste bedreiging voor mensen met een autonoom mensbeeld: inmenging in de
bestaansvrijheid.
Zorgend mensbeeld (SP):
Uitgangspunten:
- Mensen sociaal en relationeel zijn. Ze zijn betrokken bij elkaar.
- De zorg voor jezelf en voor elkaar staat centraal.
- De context is essentieel (verder kijken).
- De grootste bedreiging voor mensen met een zorgend mensbeeld: verlaten worden.
Relationeel autonoom mensbeeld: De mens is een zelfstandig individu en maakt eigen keuzes, maar
het is ook heel belangrijk dat we rekening houden met elkaar.
Mensbeeld vanuit Thomas Hobbes (1588-1679)
- De mens is van nature slecht. (Bijvoorbeeld: Geen rekening houden met elkaar, altijd streven
naar het beste voor jezelf)
- Jaloezie, strijd en streven naar zelfbehoud in combinatie met schaarste, leiden tot een oorlog
van allen tegen allen.
- We worden elkaar vijanden, door de gelijke kans onze doelen te verwezenlijken.
- Niemand is te vertrouwen.
- Oplossing: een sociaal contract (om veiligheid te garanderen). Waar regels in staan waar
iedereen zich aan moet houden om de veiligheid te garanderen.
Mensbeeld vanuit Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)
- De mens is van nature goed.
- De oorspronkelijke mens is vrij (van regels), onafhankelijk van anderen. Er is geen
maatschappelijke ongelijkheid.
- De maatschappij (bezit, regels & wetten) verpest de mens.
- De mens is een (sociaal) gevoelswezen. Medelijden is een ‘’oorspronkelijke deugd’’
(betrokken zijn bij de ander is iets wat we van nature doen, als iemand hulp vraagt dan ga je
helpen).
- Om de garantie van vrijheid te behouden is er geen sociaal contract met wetten en regels
nodig, maar juist de algemene wil.
Perspectieven en doelen
Sociaal werker werkt ten behoeve van de samenleving.
De taak van een sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht. Dat wil zeggen: de
taak die de sociaal werker volgens het werkveld en de samenleving heeft.
College 1: ‘’Taak van de sociaal werker & mensbeelden’’
Leerdoel 1: Je kent het autonome en zorgende mensbeeld en de mensbeelden van Hobbes en
Rousseau.
Leerdoel 2: Je kunt verschillende doelen van het sociaal werk omschrijven.
Leerdoel 3: Je weet dat wetenschappelijke disciplines binnen het sociaal werk belangrijk zijn.
Filosofie: ‘’Liefde voor wijsheid’’
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Filosofie onderzoekt het ‘’onbekende’’.
Je blijven verwonderen is daarbij van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Sociologie is een wetenschap die zich bezighoudt met het verklaren van gedrag van individuen en
groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.
- Hoe leven wij samen?
- Hoe is onze samenleving opgebouwd?
- Hoe verandert onze samenleving?
Recht is een verzamelnaam voor alle regels die er bestaan. In de regels staat wat je wel wat je niet
mag doen. Soms staat er ook in op welke manier je iets moet doen. Sommige regels zijn
opgeschreven in wetten.
Het recht moet ervoor zorgen dat mensen goed met elkaar kunnen samenleven.
Het recht is een weergave van normen uit de samenleving.
Waarde: Is iets wat een persoon of samenleving nastreeft. Bijvoorbeeld respect, vrijheid, veiligheid,
gelijkheid, gelijkwaardigheid, menswaardigheid, participatie, deskundigheid. Waarden zijn (abstracte)
begrippen die omschrijven wat mensen waardevol vinden en waarnaar zij streven. Het zijn idealen
die wezenlijk zijn voor de kwaliteit van het leven.
Normen: Alle regels die je voor jezelf stelt of die worden opgelegd zijn. Normen zijn
handelingsvoorschriften, die laten zien hoe je moet handelen.
Voorbeeld:
Waarde = respect
Norm = de ander uit laten praten
Verschil tussen gelijkheid en gelijkwaardigheid: Bij gelijkwaardigheid kan je verschil rechtervaardigen,
je mag verschil maken. Bij gelijkheid is gelijke behandeling voor de wet.
Mensbeeld: idee, voorstelling van het mens-zijn.
Mensbeelden: de manier waarop je kijkt naar de mens.
Jouw opvattingen over mens en samenleving worden onder andere bepaald door je mensbeeld.
Twee overheersende mensbeelden:
- Autonome (zelfstandig) mensbeeld
- Zorgend mensbeeld
, Autonoom mensbeeld (VVD):
Uitgangspunten:
- Mensen zelfstandig en vrij zijn en over hun eigen leven kunnen beslissen.
- Vrijheid belangrijker is dan solidariteit.
- Mensen verantwoordelijk zijn voor hun handelen.
- Grootste bedreiging voor mensen met een autonoom mensbeeld: inmenging in de
bestaansvrijheid.
Zorgend mensbeeld (SP):
Uitgangspunten:
- Mensen sociaal en relationeel zijn. Ze zijn betrokken bij elkaar.
- De zorg voor jezelf en voor elkaar staat centraal.
- De context is essentieel (verder kijken).
- De grootste bedreiging voor mensen met een zorgend mensbeeld: verlaten worden.
Relationeel autonoom mensbeeld: De mens is een zelfstandig individu en maakt eigen keuzes, maar
het is ook heel belangrijk dat we rekening houden met elkaar.
Mensbeeld vanuit Thomas Hobbes (1588-1679)
- De mens is van nature slecht. (Bijvoorbeeld: Geen rekening houden met elkaar, altijd streven
naar het beste voor jezelf)
- Jaloezie, strijd en streven naar zelfbehoud in combinatie met schaarste, leiden tot een oorlog
van allen tegen allen.
- We worden elkaar vijanden, door de gelijke kans onze doelen te verwezenlijken.
- Niemand is te vertrouwen.
- Oplossing: een sociaal contract (om veiligheid te garanderen). Waar regels in staan waar
iedereen zich aan moet houden om de veiligheid te garanderen.
Mensbeeld vanuit Jean-Jacques Rousseau (1712-1778)
- De mens is van nature goed.
- De oorspronkelijke mens is vrij (van regels), onafhankelijk van anderen. Er is geen
maatschappelijke ongelijkheid.
- De maatschappij (bezit, regels & wetten) verpest de mens.
- De mens is een (sociaal) gevoelswezen. Medelijden is een ‘’oorspronkelijke deugd’’
(betrokken zijn bij de ander is iets wat we van nature doen, als iemand hulp vraagt dan ga je
helpen).
- Om de garantie van vrijheid te behouden is er geen sociaal contract met wetten en regels
nodig, maar juist de algemene wil.
Perspectieven en doelen
Sociaal werker werkt ten behoeve van de samenleving.
De taak van een sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht. Dat wil zeggen: de
taak die de sociaal werker volgens het werkveld en de samenleving heeft.
