DIAGNOSTIEK EN INTERVENTIE: LEER- EN
ONDERWIJSPROBLEMEN
,COLLEGE 1 INLEIDING: ZORG EN DIDACTIEK
DE ROL VAN DE LEERKRACHT
Als je als orthopedagoog op een school komt is er al een boel aan vooraf gegaan. Die wordt erbij gehaald als
het de leraar niet goed meer lukt en bepaalde vragen heeft. Het is belangrijk om te weten wat een leraar
allemaal al doet.
DIDACTIEK
Wat moeten leraren allemaal kunnen? Kernkwaliteiten: klassenmanagement, effectief instructie geven,
omgaan met verschillen (differentiëren), een positief klimaat creëren, organiseren en monitoren, leerlingen
leren om te leren.
Niet al deze dingen zijn even moeilijk, andere dingen duren jaren om te leren. naar deze vaardigheden is
onderzoek gedaan, wat is relatief veel voorkomend en moeilijk om te doen?
Bovenkant is makkelijk en dan wordt het steeds moeilijker. Een positief klimaat staat meer bovenaan, waar
differentiatie en leerlingen leren om te leren meer onderaan staat. Het gaat om verschillen in niveau tussen
leerlingen, maar er zijn niet alleen verschillen in niveau maar ook op andere vlakken.
De praktijk verschillen leerlingen niet alleen op niveau maar ook op
- Externaliserend probleemgedrag: adhd, agressife gedarg, pesten
- Internaliserend probleemgedrag: o.a. faalangst, depressief
- Problematische werkhouding: gebrek aan inzet, concentratie
- Communicatieproblemen: o.a. spraak-/taalstoornis
- Verstanelijke beperking of vertraagde ontwikkeling
- Leerachterstand
- Lichamelijke beperkingen
- Overige fysieke beperking
- Dyslexie
, - Autisme
- Hoogbegaagdheid
30 jaar geleden werden leerproblemen gezien als een probleem van het kind. je ziet een shift in
bewustwording, van leerproblemen naar leer- en onderwijsproblemen. Het kind heeft enen problematische
werkhouding maar het gedrag van de leerling wordt beïnvloed door gedrag van de leraar. Leerproblemen
worden steeds minder gezien als een probleem van het kind, maar meer van het systeem. Er wrodt meer
verwacht dat leerkracht maatwerk biedt en dingen probeert op te vangen en te voorkomen.
De leerkracht doet ertoe
Je kan invloed hebben op wat de leerkracht doet.
Iedere ingreep van de leerkracht heeft effect op het leergedrag van de leerling
Leraren in het basisonderwijs kunnen afhankelijk van de leerstof 15-30% van de verschillen in prestaties van
leerlingen beïnvloeden.
HOE KUNNEN LEERKRACHTEN EFFECTIEF INSPELEN OP VERSCHILLEN TUSSEN
LEERLINGEN?
Basis: direct instructiemodel (DM)
Hoe verzorg je in het algemeen effectieve instructie. Dat is niet perse gedifferentieerd maar daar is binnen het
model wel aandacht voor.
Model directe instructie
Je begint met een terugblik, dan presenteer je nieuwe inhoud zodat je dat linkt aan wat er eerder is gedaan.
Daarna gaan ze er mee aan de slag. Individueel wordt dat verwerkt, eerst klassikale oefening en daarna
individuele verwerking waarbij leerlingen zelf met taken aan de slag gaan. Aan het eind van de les blik je terug
en krijg je feedback.
, IGDI-model
IGDI-model is een variant op het basismodel voor instructie. Het heeft wel de opbouw van een les als bij DM
maar er is ruimte voor gedifferenteerde instructie. Vooral de fase waarbij kinderen zelf aan het werk gaan geeft
ruimte voor differentiatie. Er zijn drie groepen: zelfstandgi verwerken, groep die verlengde instructie nodig
maar daarna snel zelfstandig kan werken en de groep met verlengde instructie met een heel klein stukje
zelfstandig werken.
De leraar verzamelt informatie: wat weet je over dit kind en waar liggen sterke en zwakke punten, denk je dat
het kind baat heeft bij instructie.
Gradual release of responsibility
ONDERWIJSPROBLEMEN
,COLLEGE 1 INLEIDING: ZORG EN DIDACTIEK
DE ROL VAN DE LEERKRACHT
Als je als orthopedagoog op een school komt is er al een boel aan vooraf gegaan. Die wordt erbij gehaald als
het de leraar niet goed meer lukt en bepaalde vragen heeft. Het is belangrijk om te weten wat een leraar
allemaal al doet.
DIDACTIEK
Wat moeten leraren allemaal kunnen? Kernkwaliteiten: klassenmanagement, effectief instructie geven,
omgaan met verschillen (differentiëren), een positief klimaat creëren, organiseren en monitoren, leerlingen
leren om te leren.
Niet al deze dingen zijn even moeilijk, andere dingen duren jaren om te leren. naar deze vaardigheden is
onderzoek gedaan, wat is relatief veel voorkomend en moeilijk om te doen?
Bovenkant is makkelijk en dan wordt het steeds moeilijker. Een positief klimaat staat meer bovenaan, waar
differentiatie en leerlingen leren om te leren meer onderaan staat. Het gaat om verschillen in niveau tussen
leerlingen, maar er zijn niet alleen verschillen in niveau maar ook op andere vlakken.
De praktijk verschillen leerlingen niet alleen op niveau maar ook op
- Externaliserend probleemgedrag: adhd, agressife gedarg, pesten
- Internaliserend probleemgedrag: o.a. faalangst, depressief
- Problematische werkhouding: gebrek aan inzet, concentratie
- Communicatieproblemen: o.a. spraak-/taalstoornis
- Verstanelijke beperking of vertraagde ontwikkeling
- Leerachterstand
- Lichamelijke beperkingen
- Overige fysieke beperking
- Dyslexie
, - Autisme
- Hoogbegaagdheid
30 jaar geleden werden leerproblemen gezien als een probleem van het kind. je ziet een shift in
bewustwording, van leerproblemen naar leer- en onderwijsproblemen. Het kind heeft enen problematische
werkhouding maar het gedrag van de leerling wordt beïnvloed door gedrag van de leraar. Leerproblemen
worden steeds minder gezien als een probleem van het kind, maar meer van het systeem. Er wrodt meer
verwacht dat leerkracht maatwerk biedt en dingen probeert op te vangen en te voorkomen.
De leerkracht doet ertoe
Je kan invloed hebben op wat de leerkracht doet.
Iedere ingreep van de leerkracht heeft effect op het leergedrag van de leerling
Leraren in het basisonderwijs kunnen afhankelijk van de leerstof 15-30% van de verschillen in prestaties van
leerlingen beïnvloeden.
HOE KUNNEN LEERKRACHTEN EFFECTIEF INSPELEN OP VERSCHILLEN TUSSEN
LEERLINGEN?
Basis: direct instructiemodel (DM)
Hoe verzorg je in het algemeen effectieve instructie. Dat is niet perse gedifferentieerd maar daar is binnen het
model wel aandacht voor.
Model directe instructie
Je begint met een terugblik, dan presenteer je nieuwe inhoud zodat je dat linkt aan wat er eerder is gedaan.
Daarna gaan ze er mee aan de slag. Individueel wordt dat verwerkt, eerst klassikale oefening en daarna
individuele verwerking waarbij leerlingen zelf met taken aan de slag gaan. Aan het eind van de les blik je terug
en krijg je feedback.
, IGDI-model
IGDI-model is een variant op het basismodel voor instructie. Het heeft wel de opbouw van een les als bij DM
maar er is ruimte voor gedifferenteerde instructie. Vooral de fase waarbij kinderen zelf aan het werk gaan geeft
ruimte voor differentiatie. Er zijn drie groepen: zelfstandgi verwerken, groep die verlengde instructie nodig
maar daarna snel zelfstandig kan werken en de groep met verlengde instructie met een heel klein stukje
zelfstandig werken.
De leraar verzamelt informatie: wat weet je over dit kind en waar liggen sterke en zwakke punten, denk je dat
het kind baat heeft bij instructie.
Gradual release of responsibility
