KT5 Samenvatting
Model van Hofstede verwijst naar culturele dimensies
1. Hofstede definieert machtsafstand als de mate waarin de minder machtige leden van instituties of
organisaties in een land verwachten en accepteren dat de macht ongelijk verdeeld is. Is deze
verwachting en acceptatie laag, dan spreekt men van een kleine machtsafstand. Is deze hoog, dan
wordt gesproken over een grote machtsafstand (ongelijkheid binnen de samenleving).
2. Een samenleving is individualistisch als de onderlinge banden tussen individuen ongedwongen zijn.
Binnen deze samenlevingen zorgt iedereen alleen voor zichzelf en voor zijn/ haar naaste familie. Een
samenleving is collectivistisch als individuen vanaf hun geboorte opgenomen zijn in groepen, waar men
levenslang voor elkaar zorgt in ruil voor loyaliteit.
3. Een samenleving is volgens Hofstede masculien als emotionele sekserollen duidelijk gescheiden zijn. Bij
mannen ligt het accent op prestatie en succes; bij vrouwen ligt de nadruk op bescheidenheid en
tederheid en de kwaliteit van het bestaan. Een samenleving is feminien als emotionele sekserollen
elkaar overlappen. Zowel mannen als vrouwen dienen bescheiden en teder te zijn en richten zich op de
kwaliteit van het bestaan.
4. Onzekerheidsvermijding is de mate waarin mensen in een samenleving zich bedreigd voelen door
onzekere of onbekende situaties en deze situaties proberen te vermijden. Landen met een hoge
onzekerheidsvermijding hebben behoefte aan regels en formaliteit.
5. Hofstede definieert korte termijngerichtheid als het nastreven van deugden gericht op het verleden en
op het heden, respect voor traditie, het voorkomen gezichtsverlies en het voldoen aan sociale
verplichtingen. Langetermijngerichtheid staat volgens Hofstede voor het streven naar beloning in de
toekomst (‘delay of gratification’), vooral via vasthoudendheid en spaarzaamheid.
Het Sunrise model van leininger: richt zich op culturele zorg, met doel het bevorderen van gezondheid, welzijn
en omgaan met ziekte/overlijden.
Handvatten voor communicatie:
• Begrijp de culturele achtergrond van de zorgvrager.
• Respecteer de culturele waarden en overtuigingen van de zorgvrager.
• Pas de zorg aan op basis van de culturele behoeften van de zorgvrager.
,CGO
Het SAFE-model is een hulpmiddel dat wordt gebruikt in de verpleegkunde om systematisch en gestructureerd
te werken. Bij crisismanagement.
S: situatie (gedragsobservatie en context)
A: actie (interventies/pro-actieve beleid/crisisplan)
F: following (vervolgacties)
E: evaluaties (objectivering patiënten uitkomst binnen bepaald tijdspad)
Het SAFE-model is een hulpmiddel in de verpleegkunde dat gebruikt wordt om verpleegkundigen te
ondersteunen bij het systematisch en methodisch handelen. SAFE staat voor Signalen, Analyseren,
Formuleren, Evalueren en wordt vaak toegepast in situaties waarin snel en nauwkeurig handelen
belangrijk is. Dit model helpt om een situatie zorgvuldig te observeren, de zorgbehoefte te
analyseren, een actieplan te formuleren en daarna de uitkomst van deze acties te evalueren. Het
model sluit nauw aan bij de systematische aanpak van het methodisch verpleegkundig handelen
(MVH), die uit vergelijkbare stappen bestaat: anamnese, diagnose, planning, uitvoering, en evaluatie.
Behandel- en herstelperspectieven bij cliënten in de GGZ
• Behandelperspectief: Gericht op het verminderen van symptomen en het stabiliseren van de cliënt.
Bijvoorbeeld, gebruik van medicatie en therapie om depressie en angst te behandelen.
• Herstelperspectief: Gericht op het verbeteren van de algehele kwaliteit van leven en het ondersteunen
van de cliënt bij het hervinden van zelfstandigheid en sociale integratie. Bijvoorbeeld, het aanleren van
copingmechanismen, het versterken van sociale netwerken en het ondersteunen bij werk of opleiding.
Oorzaken van Borderline Persoonlijkheidsstoornis Genetische factoren:
o Erfelijkheid speelt een rol bij de ontwikkeling van BPS. Personen met een familiegeschiedenis
van BPS of andere psychische stoornissen hebben een verhoogd risico.
Biologische factoren:
o Abnormale hersenstructuren en -functies, vooral in gebieden die emoties en impulsen
reguleren, zoals de amygdala en de prefrontale cortex, kunnen bijdragen aan BPS.
o Onevenwichtigheden in neurotransmitters zoals serotonine kunnen ook een rol spelen.
Omgevingsfactoren:
o Traumatische ervaringen in de jeugd, zoals fysiek, emotioneel of seksueel misbruik,
verwaarlozing, of verlies van een ouder, zijn sterk geassocieerd met de ontwikkeling van BPS.
o Inconsistente of onvoorspelbare opvoeding kan bijdragen aan emotionele instabiliteit.
Psychosociale factoren:
o Problematische relaties met ouders, broers en zussen, of leeftijdsgenoten kunnen bijdragen
aan de ontwikkeling van BPS.
o Langdurige stressvolle omstandigheden, zoals armoede of onstabiele gezinssituaties, kunnen
ook bijdragen
- De student kan uitleggen wat veel voorkomende oorzaken en gevolgen zijn van een
borderline persoonlijkheidsstoornis.
,Een combinatie van genetische factoren en omgevingsfactoren. Trauma in de jeugd, zoals
mishandeling, verwaarlozing of verlies van een ouder, kan bijdragen aan het ontwikkelen van BPS.
Ook spelen mogelijk afwijkingen in de hersenstructuren en -functies, met name in de gebieden die
emoties reguleren, een rol. De gevolgen van BPS zijn onder andere intense stemmingswisselingen,
impulsief gedrag, instabiele relaties en een negatief zelfbeeld.
Agressie is gedrag dat gericht is op het toebrengen van fysieke, verbale of psychologische schade aan
anderen of zichzelf. Het kan variëren van verbaal geweld, zoals schelden en bedreigen, tot fysiek
geweld, zoals slaan of schoppen. In de zorgcontext omvat agressie ook gedrag dat de veiligheid van
zorgverleners of andere patiënten bedreigt.
1. Psychologische definitie: Agressie is gedrag dat bedoeld is om een ander fysiek of
psychologisch pijn te doen of schade toe te brengen.
2. Sociale definitie: Agressie omvat handelingen die bewust bedoeld zijn om een ander schade
toe te brengen en kan zowel verbaal, fysiek als relationeel zijn.
3. Medische definitie: In de gezondheidszorg wordt agressie gedefinieerd als elk gedrag dat
een dreiging vormt voor de fysieke of psychologische veiligheid van zorgverleners, patiënten
of anderen.
4. Juridische definitie: Agressie kan worden gezien als gedragingen die strafbaar zijn, zoals
fysieke aanvallen of bedreigingen, omdat ze schade toebrengen aan anderen of de openbare
orde verstoren.
Fase in de escalatiecyclus
1. Triggerfase met oplopend irritatie en agitatie
2. Verbale en fysieke drieging
3. Crisisfase met feitelijk fysiek gewelddadig gedrag
Intensive Home Treatment (IHT) is een vorm van zorg die wordt verleend aan cliënten met ernstige psychische
aandoeningen, waarbij de nadruk ligt op intensieve behandeling en ondersteuning in de thuisomgeving van de
cliënt.
Doelstellingen:
• Voorkomen van opname in een psychiatrisch ziekenhuis door het bieden van intensieve zorg thuis.
• Verkorten van ziekenhuisopnames door voortzetting van intensieve behandeling thuis.
• Stabiliseren van de psychische toestand van de cliënt.
• Versterken van de zelfredzaamheid en het sociale netwerk van de cliënt.
Conatief: psycho-motoriek, mimiek, gebaren, spraak en wilskracht.
Raamwerk is een systematische structuur die richtlijnen, methoden en tools biedt om een bepaald doel te
bereiken.
Predispositie: verhoogde vatbaarheid voor ontwikkelen van bepaalde aandoeningen.
VTV
Onder intraveneuze (IV) toediening verstaan we het toedienen van vloeistoffen in de veneuze circulatie. Het
toedienen van vloeistoffen direct in de bloedbaan is ingrijpend en kan risico’s voor de patiënt met zich
meebrengen. De intraveneuze toediening is daarom een Risicovolle Voorbehouden Handeling (Wet BIG).
, Indicaties:
• Toediening van medicijnen die snel of direct effect moeten hebben.
• Vervanging van vloeistoffen en elektrolyten bij uitdroging of shock.
• Toediening van bloed en bloedproducten bij bloedverlies of anemie.
• Voeding bij patiënten die niet in staat zijn om via het maagdarmkanaal te eten (parenterale voeding).
Soorten IV-toepassingen:
• Perifere intraveneuze katheter (PIV): Een korte katheter die in een perifere ader (meestal in de arm)
wordt ingebracht.
• Centrale veneuze katheter (CVC): Een lange katheter die in een grote centrale ader (zoals de subclavia,
jugularis of femorale ader) wordt ingebracht.
• PICC-lijn (Peripherally Inserted Central Catheter): Een lange katheter die via een perifere ader in een
centrale ader wordt ingebracht.
• Port-a-cath: Een implanteerbaar systeem voor langdurige intraveneuze toegang.
• Controle van de infusieplaats: Regelmatige inspectie op tekenen van complicatie zoals roodheid,
zwelling, pijn, of lekkage.
• Monitoring van de infusie: Controleren of de infusie op de juiste snelheid loopt en dat de vloeistof of
medicatie correct wordt toegediend.
• Verzorging van de IV-site: Regelmatig verwisselen van verband en het schoonhouden van de
infusieplaats om infecties te voorkomen.
• Documentatie: Nauwkeurig bijhouden van alle details met betrekking tot de IV-toepassing, inclusief
datum en tijd van inbrengen, gebruikte materialen, en eventuele waargenomen complicaties.
Complicaties
• Phlebitis: Ontsteking van de ader, zichtbaar als roodheid, warmte, zwelling en pijn langs de ader.
• Extravasatie: Het lekken van infuusvloeistof in het omliggende weefsel, wat pijn en zwelling kan
veroorzaken.
• Infectie: Tekenen van infectie zoals koorts, pusvorming, en verhoogde pijn of roodheid rond de
infusieplaats.
• Luchtembolie: Het binnendringen van lucht in de bloedbaan, wat kan leiden tot ernstige complicaties
zoals ademhalingsproblemen en cardiovasculaire instabiliteit.
Algemene hygiëne maatregelen
Vloeistoffen
• Gebruik vloeistoffen voor de bereiding van medicatie uit één flacon/infuuszak alleen patiëntgebonden.
• Laat aangesloten infuusflessen of –zakken maximaal 24 uur aanhangen, met uitzondering van
infuusflessen of –zakken met bloed of bloedderivaten.
Maximale toedieningstijden van bloed of bloedderivaten bedragen respectievelijk 6 uur.
• Verbruik vloeistoffen in de opengebroken ampul of aangeprikte flacon/infuuszak binnen de door de
apotheek aangegeven tijdsduur.
• Controleer de uiterste verbruiksdatum van ampul/flacon/infuuszak voor gebruik. Opmerking: Voer de
ampul/flacon/infuuszak af als deze over de verbruiksdatum
• Bewaar de ampullen/flacons/infuuszakken op de door de fabrikant voorgeschreven wijze.
Motivatie: Opslag bij een andere temperatuur dan door de fabrikant voorgeschreven kan groei van
micro-organismen bevorderen.
Model van Hofstede verwijst naar culturele dimensies
1. Hofstede definieert machtsafstand als de mate waarin de minder machtige leden van instituties of
organisaties in een land verwachten en accepteren dat de macht ongelijk verdeeld is. Is deze
verwachting en acceptatie laag, dan spreekt men van een kleine machtsafstand. Is deze hoog, dan
wordt gesproken over een grote machtsafstand (ongelijkheid binnen de samenleving).
2. Een samenleving is individualistisch als de onderlinge banden tussen individuen ongedwongen zijn.
Binnen deze samenlevingen zorgt iedereen alleen voor zichzelf en voor zijn/ haar naaste familie. Een
samenleving is collectivistisch als individuen vanaf hun geboorte opgenomen zijn in groepen, waar men
levenslang voor elkaar zorgt in ruil voor loyaliteit.
3. Een samenleving is volgens Hofstede masculien als emotionele sekserollen duidelijk gescheiden zijn. Bij
mannen ligt het accent op prestatie en succes; bij vrouwen ligt de nadruk op bescheidenheid en
tederheid en de kwaliteit van het bestaan. Een samenleving is feminien als emotionele sekserollen
elkaar overlappen. Zowel mannen als vrouwen dienen bescheiden en teder te zijn en richten zich op de
kwaliteit van het bestaan.
4. Onzekerheidsvermijding is de mate waarin mensen in een samenleving zich bedreigd voelen door
onzekere of onbekende situaties en deze situaties proberen te vermijden. Landen met een hoge
onzekerheidsvermijding hebben behoefte aan regels en formaliteit.
5. Hofstede definieert korte termijngerichtheid als het nastreven van deugden gericht op het verleden en
op het heden, respect voor traditie, het voorkomen gezichtsverlies en het voldoen aan sociale
verplichtingen. Langetermijngerichtheid staat volgens Hofstede voor het streven naar beloning in de
toekomst (‘delay of gratification’), vooral via vasthoudendheid en spaarzaamheid.
Het Sunrise model van leininger: richt zich op culturele zorg, met doel het bevorderen van gezondheid, welzijn
en omgaan met ziekte/overlijden.
Handvatten voor communicatie:
• Begrijp de culturele achtergrond van de zorgvrager.
• Respecteer de culturele waarden en overtuigingen van de zorgvrager.
• Pas de zorg aan op basis van de culturele behoeften van de zorgvrager.
,CGO
Het SAFE-model is een hulpmiddel dat wordt gebruikt in de verpleegkunde om systematisch en gestructureerd
te werken. Bij crisismanagement.
S: situatie (gedragsobservatie en context)
A: actie (interventies/pro-actieve beleid/crisisplan)
F: following (vervolgacties)
E: evaluaties (objectivering patiënten uitkomst binnen bepaald tijdspad)
Het SAFE-model is een hulpmiddel in de verpleegkunde dat gebruikt wordt om verpleegkundigen te
ondersteunen bij het systematisch en methodisch handelen. SAFE staat voor Signalen, Analyseren,
Formuleren, Evalueren en wordt vaak toegepast in situaties waarin snel en nauwkeurig handelen
belangrijk is. Dit model helpt om een situatie zorgvuldig te observeren, de zorgbehoefte te
analyseren, een actieplan te formuleren en daarna de uitkomst van deze acties te evalueren. Het
model sluit nauw aan bij de systematische aanpak van het methodisch verpleegkundig handelen
(MVH), die uit vergelijkbare stappen bestaat: anamnese, diagnose, planning, uitvoering, en evaluatie.
Behandel- en herstelperspectieven bij cliënten in de GGZ
• Behandelperspectief: Gericht op het verminderen van symptomen en het stabiliseren van de cliënt.
Bijvoorbeeld, gebruik van medicatie en therapie om depressie en angst te behandelen.
• Herstelperspectief: Gericht op het verbeteren van de algehele kwaliteit van leven en het ondersteunen
van de cliënt bij het hervinden van zelfstandigheid en sociale integratie. Bijvoorbeeld, het aanleren van
copingmechanismen, het versterken van sociale netwerken en het ondersteunen bij werk of opleiding.
Oorzaken van Borderline Persoonlijkheidsstoornis Genetische factoren:
o Erfelijkheid speelt een rol bij de ontwikkeling van BPS. Personen met een familiegeschiedenis
van BPS of andere psychische stoornissen hebben een verhoogd risico.
Biologische factoren:
o Abnormale hersenstructuren en -functies, vooral in gebieden die emoties en impulsen
reguleren, zoals de amygdala en de prefrontale cortex, kunnen bijdragen aan BPS.
o Onevenwichtigheden in neurotransmitters zoals serotonine kunnen ook een rol spelen.
Omgevingsfactoren:
o Traumatische ervaringen in de jeugd, zoals fysiek, emotioneel of seksueel misbruik,
verwaarlozing, of verlies van een ouder, zijn sterk geassocieerd met de ontwikkeling van BPS.
o Inconsistente of onvoorspelbare opvoeding kan bijdragen aan emotionele instabiliteit.
Psychosociale factoren:
o Problematische relaties met ouders, broers en zussen, of leeftijdsgenoten kunnen bijdragen
aan de ontwikkeling van BPS.
o Langdurige stressvolle omstandigheden, zoals armoede of onstabiele gezinssituaties, kunnen
ook bijdragen
- De student kan uitleggen wat veel voorkomende oorzaken en gevolgen zijn van een
borderline persoonlijkheidsstoornis.
,Een combinatie van genetische factoren en omgevingsfactoren. Trauma in de jeugd, zoals
mishandeling, verwaarlozing of verlies van een ouder, kan bijdragen aan het ontwikkelen van BPS.
Ook spelen mogelijk afwijkingen in de hersenstructuren en -functies, met name in de gebieden die
emoties reguleren, een rol. De gevolgen van BPS zijn onder andere intense stemmingswisselingen,
impulsief gedrag, instabiele relaties en een negatief zelfbeeld.
Agressie is gedrag dat gericht is op het toebrengen van fysieke, verbale of psychologische schade aan
anderen of zichzelf. Het kan variëren van verbaal geweld, zoals schelden en bedreigen, tot fysiek
geweld, zoals slaan of schoppen. In de zorgcontext omvat agressie ook gedrag dat de veiligheid van
zorgverleners of andere patiënten bedreigt.
1. Psychologische definitie: Agressie is gedrag dat bedoeld is om een ander fysiek of
psychologisch pijn te doen of schade toe te brengen.
2. Sociale definitie: Agressie omvat handelingen die bewust bedoeld zijn om een ander schade
toe te brengen en kan zowel verbaal, fysiek als relationeel zijn.
3. Medische definitie: In de gezondheidszorg wordt agressie gedefinieerd als elk gedrag dat
een dreiging vormt voor de fysieke of psychologische veiligheid van zorgverleners, patiënten
of anderen.
4. Juridische definitie: Agressie kan worden gezien als gedragingen die strafbaar zijn, zoals
fysieke aanvallen of bedreigingen, omdat ze schade toebrengen aan anderen of de openbare
orde verstoren.
Fase in de escalatiecyclus
1. Triggerfase met oplopend irritatie en agitatie
2. Verbale en fysieke drieging
3. Crisisfase met feitelijk fysiek gewelddadig gedrag
Intensive Home Treatment (IHT) is een vorm van zorg die wordt verleend aan cliënten met ernstige psychische
aandoeningen, waarbij de nadruk ligt op intensieve behandeling en ondersteuning in de thuisomgeving van de
cliënt.
Doelstellingen:
• Voorkomen van opname in een psychiatrisch ziekenhuis door het bieden van intensieve zorg thuis.
• Verkorten van ziekenhuisopnames door voortzetting van intensieve behandeling thuis.
• Stabiliseren van de psychische toestand van de cliënt.
• Versterken van de zelfredzaamheid en het sociale netwerk van de cliënt.
Conatief: psycho-motoriek, mimiek, gebaren, spraak en wilskracht.
Raamwerk is een systematische structuur die richtlijnen, methoden en tools biedt om een bepaald doel te
bereiken.
Predispositie: verhoogde vatbaarheid voor ontwikkelen van bepaalde aandoeningen.
VTV
Onder intraveneuze (IV) toediening verstaan we het toedienen van vloeistoffen in de veneuze circulatie. Het
toedienen van vloeistoffen direct in de bloedbaan is ingrijpend en kan risico’s voor de patiënt met zich
meebrengen. De intraveneuze toediening is daarom een Risicovolle Voorbehouden Handeling (Wet BIG).
, Indicaties:
• Toediening van medicijnen die snel of direct effect moeten hebben.
• Vervanging van vloeistoffen en elektrolyten bij uitdroging of shock.
• Toediening van bloed en bloedproducten bij bloedverlies of anemie.
• Voeding bij patiënten die niet in staat zijn om via het maagdarmkanaal te eten (parenterale voeding).
Soorten IV-toepassingen:
• Perifere intraveneuze katheter (PIV): Een korte katheter die in een perifere ader (meestal in de arm)
wordt ingebracht.
• Centrale veneuze katheter (CVC): Een lange katheter die in een grote centrale ader (zoals de subclavia,
jugularis of femorale ader) wordt ingebracht.
• PICC-lijn (Peripherally Inserted Central Catheter): Een lange katheter die via een perifere ader in een
centrale ader wordt ingebracht.
• Port-a-cath: Een implanteerbaar systeem voor langdurige intraveneuze toegang.
• Controle van de infusieplaats: Regelmatige inspectie op tekenen van complicatie zoals roodheid,
zwelling, pijn, of lekkage.
• Monitoring van de infusie: Controleren of de infusie op de juiste snelheid loopt en dat de vloeistof of
medicatie correct wordt toegediend.
• Verzorging van de IV-site: Regelmatig verwisselen van verband en het schoonhouden van de
infusieplaats om infecties te voorkomen.
• Documentatie: Nauwkeurig bijhouden van alle details met betrekking tot de IV-toepassing, inclusief
datum en tijd van inbrengen, gebruikte materialen, en eventuele waargenomen complicaties.
Complicaties
• Phlebitis: Ontsteking van de ader, zichtbaar als roodheid, warmte, zwelling en pijn langs de ader.
• Extravasatie: Het lekken van infuusvloeistof in het omliggende weefsel, wat pijn en zwelling kan
veroorzaken.
• Infectie: Tekenen van infectie zoals koorts, pusvorming, en verhoogde pijn of roodheid rond de
infusieplaats.
• Luchtembolie: Het binnendringen van lucht in de bloedbaan, wat kan leiden tot ernstige complicaties
zoals ademhalingsproblemen en cardiovasculaire instabiliteit.
Algemene hygiëne maatregelen
Vloeistoffen
• Gebruik vloeistoffen voor de bereiding van medicatie uit één flacon/infuuszak alleen patiëntgebonden.
• Laat aangesloten infuusflessen of –zakken maximaal 24 uur aanhangen, met uitzondering van
infuusflessen of –zakken met bloed of bloedderivaten.
Maximale toedieningstijden van bloed of bloedderivaten bedragen respectievelijk 6 uur.
• Verbruik vloeistoffen in de opengebroken ampul of aangeprikte flacon/infuuszak binnen de door de
apotheek aangegeven tijdsduur.
• Controleer de uiterste verbruiksdatum van ampul/flacon/infuuszak voor gebruik. Opmerking: Voer de
ampul/flacon/infuuszak af als deze over de verbruiksdatum
• Bewaar de ampullen/flacons/infuuszakken op de door de fabrikant voorgeschreven wijze.
Motivatie: Opslag bij een andere temperatuur dan door de fabrikant voorgeschreven kan groei van
micro-organismen bevorderen.
