DEEL 1
De samenhang tussen attitude, waargenomen normen en waargenomen gedragscontrole
met de intentie tot voor- en naslapen bij mensen in het uitgaansleven
Kimberly Huisman
Open Universiteit
Onderzoekspracticum cross-sectioneel onderzoek
Cursusrun: PB0812222344
Examinator: Mira Duif
Inleverdatum: 2024-10-08
Studentnummer:
Email-adres student:
Originele bestandsnaam dataset: slaaphygiëne.sav
Dit document mag wel worden gekopieerd en gewijzigd, maar niet worden verkocht.
Op afgeleide documenten moet dezelfde licentie worden toegepast:
ook afgeleide documenten mogen niet worden verkocht.
Zie voor meer informatie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.nl
Deze tekst en het logo erboven mogen niet worden verwijderd of gewijz
,Abstract (nu nog niet invullen)
, 3
De samenhang tussen attitude, waargenomen normen en waargenomen gedragscontrole
met de intentie tot voor- en naslapen bij mensen in het uitgaansleven
Slaap is een manier om het contact met de buitenwereld te onderbreken en het lichaam en de
geest tot rust te laten komen. Een goede en gezonde slaap bestaat niet alleen uit voldoende uren, maar
ook uit een goede kwaliteit. Dit betekent dat je binnen 30 minuten in slaap valt, je minstens 85% van
de tijd slapend doorbrengt en je minder dan 20 minuten per nacht wakker is (Trimbos instituut, z.j.).
Voor volwassenen vanaf 18 jaar geldt dat de gemiddelde, gezonde slaapduur ligt tussen de zeven en
negen uur slaap per nacht. Het verschilt per persoon hoeveel slaap daadwerkelijk nodig is om een
goede en gezonde slaap te bereiken (Leone, et al., 2019). Goede en gezonde slaap wordt meestal
bereikt door een goede slaaphygiëne. Slaaphygiëne omvat gewoontes en omstandigheden voor het
slapen gaan, die bevorderend of belemmerend werken. Bevorderende aspecten zijn: een vaste bedtijd,
voldoende lichamelijke beweging overdag, slapen in een donkere, koele kamer, een bepaald
slaapritueel ter ontspanning en een goed kussen en matras. Belemmerende aspecten zijn: cafeïne,
nicotine, alcohol en smartphone, televisie of tablet gebruik voor het slapen (Valeo kliniek, z.j.). Echter
blijkt een goede slaaphygiëne geen garantie te bieden voor een betere kwaliteit en kwantiteit van slaap
(Maes, et al., 2018).
Op de lange termijn brengt het gebrek aan een goede en gezond slaap verschillende risico’s
met zich mee, zoals een hogere kans op diabetes type 2, obesitas, depressiestoornis, angststoornis en
meer (Ferguson, et al., 2021). Ook op korte termijn geeft minder dan de aanbevolen hoeveelheid slaap
van acht uur problemen, zoals vergeetachtigheid, prikkelbaarheid en vermoeidheid (Body Worlds,
2020). Slaaptekort kan zorgen voor een verminderde weerstand, waardoor je vatbaarder bent voor
verkoudheid en griep, maar ook heeft slaaptekort invloed op je emoties. Je reageert heftiger op
verdrietige of enge dingen en minder op de leuke dingen. Slaaptekort kan leiden tot ontremd en
impulsief gedrag, waardoor je dingen kunt gaan doen die je eigenlijk niet wilt doen (Trimbos
instituut, z.j.). Uit onderzoek van Vandendriessche et al. (2022) blijkt dat adolescenten weinig tot geen
kennis hebben over slaaprichtlijnen, slaap hygiëne en de langere termijn effecten van een slecht
slaappatroon. Wel weten zij wat de effecten zijn op korte termijn. En ook studies naar slaapgedrag en
uitgaan zijn schaars, waardoor onderzoek hiernaar des te belangrijker zijn.
Gemiddeld slapen Nederlanders van 18 jaar en ouder 7 uur en 12 minuten per nacht. Dat ligt
binnen het gemiddelde van zeven tot negen uur slaap per nacht, maar toch zegt 40% van de mannen
en 60% van de vrouwen slecht te slapen ’s nachts (Hersenstichting, 2019). Maar dit gemiddelde daalt
echter per persoon wanneer men uitgaat. Het tijdstip waarop men naar bed gaat zal een stuk later zijn
en er is hoogstwaarschijnlijk ook sprake van alcohol en/of drugsgebruik. Uit onderzoek van
afkickkliniekinfo.nl (2023) blijkt dat festivalgangers het vaakst verdovende middelen, zoals alcohol en
cannabis, en opwekkende middelen, zoals ecstasy, cocaïne of speed gebruiken. Trimbos instituut (z.j.)
beschrijft dat opwekkende middelen ervoor zorgen dat je er langer over doet om in slaap te vallen en
dat je minder vaak of juist helemaal niet slaapt. Het duurt ook langer voor je in je REM-slaap belandt,
en deze is ook korter. Het lichaam zal ook proberen om de REM-slaap in te halen in de volgende
nacht, nadat het middel uitgewerkt is en uit je lichaam is. Dit heet het REM-rebound effect (Trimbos
instituut, z.j.). Als men regelmatig een nacht kort, slecht of niet slaapt, zal er een slaaptekort ontstaan
die niet ingehaald kan worden. Slaaptekort is dan ook een zeer schadelijk aspect van stimulerende
middelen zegt Trimbos instituut (z.j.). Naast dat stimulerende middelen een effect hebben op goede en
gezonde slaap, is andersom ook het geval. Wanneer iemand niet goed is uitgerust, kunnen
stimulerende middelen een negatieve uitwerking hebben. Denk hierbij aan een bad trip, of andere
negatieve ervaringen, maar ook ernstige problemen als depersonalisatie en derealisatie (Trimbos
instituut, z.j.).
Bij verdovende middelen is het vaak een argument dat men er lekker rustig en slaperig van
wordt, dus beter slaapt. Dit effect is echter maar tijdelijk. Bij langdurig en/of overmatig gebruik blijkt
dit ook niet het geval te zijn. De effecten zijn dan juist het tegenovergestelde. Daarnaast gaat ook de
kwaliteit van de slaap achteruit, bijvoorbeeld omdat iemand ’s nachts vaak wakker wordt.
Verdovende middelen zorgen voor een langere diepe slaap, maar voor minder REM-slaap. Dit leidt
De samenhang tussen attitude, waargenomen normen en waargenomen gedragscontrole
met de intentie tot voor- en naslapen bij mensen in het uitgaansleven
Kimberly Huisman
Open Universiteit
Onderzoekspracticum cross-sectioneel onderzoek
Cursusrun: PB0812222344
Examinator: Mira Duif
Inleverdatum: 2024-10-08
Studentnummer:
Email-adres student:
Originele bestandsnaam dataset: slaaphygiëne.sav
Dit document mag wel worden gekopieerd en gewijzigd, maar niet worden verkocht.
Op afgeleide documenten moet dezelfde licentie worden toegepast:
ook afgeleide documenten mogen niet worden verkocht.
Zie voor meer informatie https://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/4.0/deed.nl
Deze tekst en het logo erboven mogen niet worden verwijderd of gewijz
,Abstract (nu nog niet invullen)
, 3
De samenhang tussen attitude, waargenomen normen en waargenomen gedragscontrole
met de intentie tot voor- en naslapen bij mensen in het uitgaansleven
Slaap is een manier om het contact met de buitenwereld te onderbreken en het lichaam en de
geest tot rust te laten komen. Een goede en gezonde slaap bestaat niet alleen uit voldoende uren, maar
ook uit een goede kwaliteit. Dit betekent dat je binnen 30 minuten in slaap valt, je minstens 85% van
de tijd slapend doorbrengt en je minder dan 20 minuten per nacht wakker is (Trimbos instituut, z.j.).
Voor volwassenen vanaf 18 jaar geldt dat de gemiddelde, gezonde slaapduur ligt tussen de zeven en
negen uur slaap per nacht. Het verschilt per persoon hoeveel slaap daadwerkelijk nodig is om een
goede en gezonde slaap te bereiken (Leone, et al., 2019). Goede en gezonde slaap wordt meestal
bereikt door een goede slaaphygiëne. Slaaphygiëne omvat gewoontes en omstandigheden voor het
slapen gaan, die bevorderend of belemmerend werken. Bevorderende aspecten zijn: een vaste bedtijd,
voldoende lichamelijke beweging overdag, slapen in een donkere, koele kamer, een bepaald
slaapritueel ter ontspanning en een goed kussen en matras. Belemmerende aspecten zijn: cafeïne,
nicotine, alcohol en smartphone, televisie of tablet gebruik voor het slapen (Valeo kliniek, z.j.). Echter
blijkt een goede slaaphygiëne geen garantie te bieden voor een betere kwaliteit en kwantiteit van slaap
(Maes, et al., 2018).
Op de lange termijn brengt het gebrek aan een goede en gezond slaap verschillende risico’s
met zich mee, zoals een hogere kans op diabetes type 2, obesitas, depressiestoornis, angststoornis en
meer (Ferguson, et al., 2021). Ook op korte termijn geeft minder dan de aanbevolen hoeveelheid slaap
van acht uur problemen, zoals vergeetachtigheid, prikkelbaarheid en vermoeidheid (Body Worlds,
2020). Slaaptekort kan zorgen voor een verminderde weerstand, waardoor je vatbaarder bent voor
verkoudheid en griep, maar ook heeft slaaptekort invloed op je emoties. Je reageert heftiger op
verdrietige of enge dingen en minder op de leuke dingen. Slaaptekort kan leiden tot ontremd en
impulsief gedrag, waardoor je dingen kunt gaan doen die je eigenlijk niet wilt doen (Trimbos
instituut, z.j.). Uit onderzoek van Vandendriessche et al. (2022) blijkt dat adolescenten weinig tot geen
kennis hebben over slaaprichtlijnen, slaap hygiëne en de langere termijn effecten van een slecht
slaappatroon. Wel weten zij wat de effecten zijn op korte termijn. En ook studies naar slaapgedrag en
uitgaan zijn schaars, waardoor onderzoek hiernaar des te belangrijker zijn.
Gemiddeld slapen Nederlanders van 18 jaar en ouder 7 uur en 12 minuten per nacht. Dat ligt
binnen het gemiddelde van zeven tot negen uur slaap per nacht, maar toch zegt 40% van de mannen
en 60% van de vrouwen slecht te slapen ’s nachts (Hersenstichting, 2019). Maar dit gemiddelde daalt
echter per persoon wanneer men uitgaat. Het tijdstip waarop men naar bed gaat zal een stuk later zijn
en er is hoogstwaarschijnlijk ook sprake van alcohol en/of drugsgebruik. Uit onderzoek van
afkickkliniekinfo.nl (2023) blijkt dat festivalgangers het vaakst verdovende middelen, zoals alcohol en
cannabis, en opwekkende middelen, zoals ecstasy, cocaïne of speed gebruiken. Trimbos instituut (z.j.)
beschrijft dat opwekkende middelen ervoor zorgen dat je er langer over doet om in slaap te vallen en
dat je minder vaak of juist helemaal niet slaapt. Het duurt ook langer voor je in je REM-slaap belandt,
en deze is ook korter. Het lichaam zal ook proberen om de REM-slaap in te halen in de volgende
nacht, nadat het middel uitgewerkt is en uit je lichaam is. Dit heet het REM-rebound effect (Trimbos
instituut, z.j.). Als men regelmatig een nacht kort, slecht of niet slaapt, zal er een slaaptekort ontstaan
die niet ingehaald kan worden. Slaaptekort is dan ook een zeer schadelijk aspect van stimulerende
middelen zegt Trimbos instituut (z.j.). Naast dat stimulerende middelen een effect hebben op goede en
gezonde slaap, is andersom ook het geval. Wanneer iemand niet goed is uitgerust, kunnen
stimulerende middelen een negatieve uitwerking hebben. Denk hierbij aan een bad trip, of andere
negatieve ervaringen, maar ook ernstige problemen als depersonalisatie en derealisatie (Trimbos
instituut, z.j.).
Bij verdovende middelen is het vaak een argument dat men er lekker rustig en slaperig van
wordt, dus beter slaapt. Dit effect is echter maar tijdelijk. Bij langdurig en/of overmatig gebruik blijkt
dit ook niet het geval te zijn. De effecten zijn dan juist het tegenovergestelde. Daarnaast gaat ook de
kwaliteit van de slaap achteruit, bijvoorbeeld omdat iemand ’s nachts vaak wakker wordt.
Verdovende middelen zorgen voor een langere diepe slaap, maar voor minder REM-slaap. Dit leidt
