Algemene psychologie
1
,H1: WAT IS PSYCHOLOGIE?
• Welke manier psychologie hun kennis verzamelen
Een definitie van psychologie
• Vinden twee aspecten terug in de term psychologie:
- Psyche (ψυχή) = geest
- logie < logos (λόγος: woord, gedachte, rede) = gebied van studie
Psychologie = studiegebied van de geest van de mens
• Veel mensen denken dat zaken kloppen in verband met psychologie, maar onderzoek
bewijst het tegendeel
• Lekenpsycholgoie = intuïtieve opvattingen, overtuigingen en aannames die mensen
zonder formele psychologische kennis hebben over gedrag, emoties en mentale
processen
- Synoniem: Volkspsychologie “iedereen weet toch dat …”
- Gezond verstand, intuïtie, …
- Speculeren over de menselijke aard
- Basis van u buikgevoel
Psychologie is GEEN lekenpsychologie
• Pseudopsycholgie = Niet-onderbouwde psychologische aannamen die zich als
wetenschappelijke waarheid voordoen
- Iets lijkt wetenschappelijk, maar eigenlijk is het niet wetenschappelijk bepaalt
- overtuigingen of praktijken die beweren psychologisch van aard te zijn, maar niet
gebaseerd zijn op wetenschappelijke methoden of empirisch bewijs
- zonder wetenschappelijke onderbouwing
- vb1: grafologie = op basis van een handschrift nemen zij interpretaties van hun
persoonlijkheid
Onderzoek bewijst het tegendeel (geen enkel verband)
Psychologie is GEEN pseudopsychologie
- Vb2: kleurenprofielen (dijksysteem)
- Niet wetenschappelijk onderbouwd
2
,Besluit:
• Psychologie is dus GEEN
- Lekenpsychologie
- Pseudopsychologie
• Wat dan wel?
• Psychologie = de wetenschap van het gedrag en de mentale processen
- Gedrag kan je observeren, meten → het is extern
- Aan de hand van het gedrag proberen we uitspraken te doen over het inwendigen:
kunnen we niet rechtstreeks observeren
(mentale of interne processen te begrijpen die aan dat gedrag ten grondslag liggen)
- Intelligentie door middel van intelligentietesten
- Als die intelligent gedrag vertoont kunnen we op basis van de observatie van het
externe besluiten dat die persoon intelligent is (intern)
Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt heeft
• Psychologie = jonge discipline
• “Psychologie heeft een lang verleden maar een korte geschiedenis” – Ebbinghaus (19de
eeuw)
3
, • Officiële startdatum psychologie: 1879!!!!!!!!!!!!!
- Door oprichting labo door Wundt
- Hiervoor nog niet echt onderzoek geweest naar de psyche (geest)
- Ervoor: nadenken hoe de mens in elkaar zat (geen onderzoeken)
- Filosofisch nadenken (hierdoor ideeën hoe de mens in elkaar steekt, maar ECHT
onderzoek begon in 1879)
• Waarom zo laat?
- Wetenschappelijke studie van de geest vergde verandering in mensbeeld (hoe we over
de mens dachten)
- Van immateriële ziel naar studieobject
Wanneer was de mens klaar om studoeobject te zijn van onderzoeken (de geest
was iets heiligs) → duurde lang
- Van filosofisch nadenken over de werking van de geest tot (duurde lang) onderzoek van
de geest in de traditie van de natuurwetenschappen
Rede, intuïtie en geloof
Filosofie in het Oude Griekenland (500-400 v.C)
• Dualisme Plato
• Bepaald hoe wij heir in het Westerse dachten over het universium Aristoteles
- Hoe de kosmos eruit zag
- De functie van de mens binnen de kosmos
• Geocentrisme = aarde in het centrum met daarond de rest (planeten…)
• Universum geschapen voor mens
• Dualisme = opsplitsing: geest + lichaam → geest werd beschouwd dat lostaat van het
michaam
• Wij als mens zijn uniek, we zijn de enisgte die kunnen nadenken over onze rol via de rede
(gedachten, gevoelns…) = uitgangspunt
- Kennis: product van rede, goddelijke ingeving, intuïtie
- Je ziet iets: zo zit het in elkaar
- De kennis komt voort uit de rede
4
, - Kennis opdoen door nadenken over de mens, want enkel wij bezitten die
capaciteit
- Rede = vermogen van de mens om rationeel na te denken, logisch te redeneren
en abstracte concepten te begrijpen. Het verwijst naar ons intellectuele
vermogen om verbanden te leggen, oorzaken en gevolgen te doorgronden en
universele waarheden te zoeken
Rooms-Katholieke Kerk
• Dit heeft geduurt tot de 15de eeuw
- Vertaling van Griekse geschriften door theologen
• Kopieëren van de ideeën van de Oud Grieken en integreren in het geloof
- God (Bijbel) staat garant voor de waarheid
- Kennis = vanuit het geloof de mens proberen te begrijpen via de rede
• Meer gebeurde er niet: geen onderzoeken
• Men nam steeds de oude ideeën over
De wetenschappelijke revolutie 16de eeuw
• Wijsheden die eerder klopte over de geest, bleken opeens niet meer te
kloppe:
De Copernicaanse revolutie
- Katalysator: Copernicus onderzocht: Geocentrisme → bleek niet te
kloppe: hij stelde: heliocentrisme ( zon als centrum )
“wij zijn ook maar één van die planeten” , niet meer het centrum
Bedreigent idee: ging tegen alles wat we toen wisten Nicolaus
Copernicus
De Copernicaanse revolutie ( van Juliaanse kalender naar Gregoriaanse
kalender) → door dit onderzoek begon de discussie over geocentrisme
Heliocentrum gaf aanleiding tot: aks geocentrisme niet klopt, zijn er dan nog
dingen die niet kloppe?
Nieuwe kennis komt voort uit observatie en experimenten, niet uit het bestuderen van oude
meesters
• Nieuwe kennis:
- Reformatie, boekdrukkunst, ontdekkingsreizen, contact met Islamitische en
Chinese geleerden, …
5
, • Klassieke religieuze ideeën maken plaats voor modern wetenschappelijk denken
• Kennis produceren door: wetenschappelijke studie = observatie en experimenten
- Op dat moment nog niet van toeppassing op de mens
Rationalisme 17de eeuw
• Waarheid kan enkel achterhaald worden dmv rede
- Je kan aan alles twijfelen, behalve aan dat je twijfelt ‘Cogito ergo
sum’
• Nativisme René Descartes
- Sommige kennis is aangeboren, kennis breidt zich uit door daarop verder te
bouwen via de rede
• Dualisme
- Lichaam als machine, kan wetenschappelijk onderzocht worden: ook een
menselijk lichaam gaan onderzoeken
Al verschillende stappen gemaakt naar de geest (we zijn er nog niet)
- Geest blijft nog steeds iets appart
• Toepassing wetenschappelijk onderzoek op mens, weliswaar nog enkel op lichaam
• Kennis = product van aangeboren ideeën en via rede afgeleide inzichten
Empirisme 17e – 18e eeuw
• Tegenreactie op het rationalisme
• Vertegenwoordigers: Hobbes, Locke, Hume
• Er is geen aangeboren kennis: wij zijn het product van onze ervaringen
• zintuigelijke ervaringen bepalen wie we zijn
- Als we geboren worden: geest = tabula rasa (onbeschreven blad) John Locke
- mensen worden geboren zonder ingebouwde kennis, overtuigingen of ideeën.
Volgens dit principe wordt de menselijke geest bij de geboorte beschouwd als
leeg, en alle kennis en ervaringen worden pas daarna verworven door interacties
met de omgeving
- kennis door observatie => associaties van verschillende ervaringen
- product van levenservaringen niet van aangeboren kennis
6
, • eerste die dachten over hoe de geest wetenschappelijk onderzocht kon worden
• Ook geest kan wetenschappelijk onderzocht worden
• Kennis = product van ervaring
nature vs nurture
• Rationalisme vs. empirisme
• Eigenschappen bepaald door aanleg (nature) of omgevingsfactoren (nurture)?
• Spanningsveld
• Discussie nog steeds aanwezig in daaglijksleven
De evolutietheorie
19de eeuw: Darwin
• Succesvolle voortplanting bij kenmerken aangepast aan omgeving
• Mens is ook onderhevig aan dit process, net zoals dieren Charles Darwin
• Natuurlijke lesectie: goed aangepaste individuen aan hun omgeving hebben grotere
overlevingskans (beter voortplanten)
• De origin of species (publicatie van Darwin)
• Kennis: Als mensen product zijn van evolutie, kan men hun gedrag bestuderen op
wetenschappelijke manier, net zoals dieren
• Maatschappij is eindelijk klaar om menselijke geest te beschouwen als studie-object dat
kan bestudeerd worden op wetenschappelijke wijze
Het ontstaan van de psychologie
Ontwikkelingen binnen de filsofie
• Eerste wetenschappers waren filosofen
= natuurfilosofen
- Filosofen van de 15-16de eeuw begonnen kritisch na te denken, ipv alleen de
klassieke filosofen + kerkvaders te bekritiseren/toelichten
- Sommige hadden een andere onderzoeksmethode als conclusie
- Andere bleven meer binnen de traditionele filosofie (stelde wel nieuwe ideeën
voor)
7
,Decartes: dualisme, rationalisme, nativisme + mechanische kijk op de wereld
• Ging uit van drie principes:
1. Dualisme = overtuiging dat de mens uit 2 onafhankelijke elementen bestaat:
De geest heeft een vrije wil (is dus niet onderhevig aan de natuurwetten) +
vormt de kern van menselijk denken
Het lichaam = niet meer als een omhulsel van de geest + geen enkele
invloed op de geest
- Visie sloot aan bij Plato + Katholieke Kerk
2. Rationalisme = ware kennis is gebasseert op de rede (rationeel denkvermogen),
niet uit zintuiglijke waarneming of ervaringen alleen, die door het toepassen van
logica nieuwe info afleidt uit de bestaande
- Rationalisme stelt dat je door logisch redeneren nieuwe inzichten kunt
verkrijgen. Bijvoorbeeld:
Stel dat je weet dat "alle mensen sterfelijk zijn" (eerste uitgangspunt) en
dat "Socrates een mens is" (tweede uitgangspunt). Door logisch te
redeneren kun je concluderen dat "Socrates sterfelijk is".
Dit proces, waarbij nieuwe kennis ontstaat door deductie (afleiden van
conclusies uit algemene waarheden), is de kern van rationalistisch
denken
3. Nativisme = mens heeft aangeboren kennis, die het uitgangspunt vormt van alle
andere, afgeleide kennis
- Invloed van Plato, Aristoteles + Katholieke Kerk
4. Universium = machine die wiskundig beschreven kon worden
- Decartes = begaafd wiskundige
- God machine gecreëerd + in werking gesteld
- Lichaam was een onderdeel → aan de natuurwetten onderworpen
- Daardoor lichaam bestudeertcworden, geest niet
8
,Empirisme ipv rationalisme
• Opeens bleken de ideeën van Plato + Aristoteles niet waterdicht te zijn
(ontwikkeling van ware kennis)
• Aarde als centrum van het heelal en daarvan afgeleide kennis waren een illusie
• In Engeland: tegenreactie tegen nativisme + rationalisme
= het empirisme
• Empirisme = inhoud van de geest wordt niet gevormd door aangeboren ideeën +
afgeleide inzichten, maar via zintuigelijke ervaringen, die worden geassocieerd met
elkaar
- Belangrijke grondlegger: John Locke
- Volgens hem: menselijke kennis: uit ervaringen met externe voelbare voorwerpen
+ niet uit aangeboren ideeën
- Kennis: door combinaties (associaties) van eenvoudige ideeën
Psychologie wordt een belangrijk thema binnen de filosofie
• Hernieuwde succes van onafhakelijk denken on de filosofie
Gepaard met een grotere aandacht voor mens dan voor gehele universium
Psychologie werd populair in de filosofie
Psychologie als nieuwe wetenschap
• De beginjaren van de psychologie
• De psychologische scholen:
- Europa
- Verenigde Staten
• Ene beweging kan tegenreactie zijn
Tegen andere
9
, Wundt + eerste labo voor psychologie
• Grondlegger academische psychologie
• 1e psychologisch labo Leipzig, 1879
• Labo te Leipzig:
• Eerste experimenten menselijke geest/bewustzijn
- Wat is de reactie van die proefpersoon op die prikkel?
- Wat is het minimaal verschil tussen 2 kleuren, zodat wij die bewust zien als 2
verschillende kleuren?
Twee prikkels: kleuren
Waarneming waarnemen: verschillende/zelfde kleuren
- Hoe lang duurt het om een geluidsprikkel op te nemen, erover na te denken en een toets
in te drukken als motorische respons?
- Mensen rekensommen laten maken en kijken hoe ze dat aanpakken, kijken naar de
stappen om tot een uitkomst te komen
• Introspectieve methode
- Kijken naar eigen bewustzijn door objectieve, nauwkeurige rapportering gevoelens,
gedachten, herinneringen etc (kijken naar alles wat naarboven komt als reactie op die
prikkel)
Bv1. snel tikken van metronoom: “Ik ervaar een gevoel van spanning”
Vb2. Wijnproeverrij: “Doet me denken aan etentje met mijn partner”
10
1
,H1: WAT IS PSYCHOLOGIE?
• Welke manier psychologie hun kennis verzamelen
Een definitie van psychologie
• Vinden twee aspecten terug in de term psychologie:
- Psyche (ψυχή) = geest
- logie < logos (λόγος: woord, gedachte, rede) = gebied van studie
Psychologie = studiegebied van de geest van de mens
• Veel mensen denken dat zaken kloppen in verband met psychologie, maar onderzoek
bewijst het tegendeel
• Lekenpsycholgoie = intuïtieve opvattingen, overtuigingen en aannames die mensen
zonder formele psychologische kennis hebben over gedrag, emoties en mentale
processen
- Synoniem: Volkspsychologie “iedereen weet toch dat …”
- Gezond verstand, intuïtie, …
- Speculeren over de menselijke aard
- Basis van u buikgevoel
Psychologie is GEEN lekenpsychologie
• Pseudopsycholgie = Niet-onderbouwde psychologische aannamen die zich als
wetenschappelijke waarheid voordoen
- Iets lijkt wetenschappelijk, maar eigenlijk is het niet wetenschappelijk bepaalt
- overtuigingen of praktijken die beweren psychologisch van aard te zijn, maar niet
gebaseerd zijn op wetenschappelijke methoden of empirisch bewijs
- zonder wetenschappelijke onderbouwing
- vb1: grafologie = op basis van een handschrift nemen zij interpretaties van hun
persoonlijkheid
Onderzoek bewijst het tegendeel (geen enkel verband)
Psychologie is GEEN pseudopsychologie
- Vb2: kleurenprofielen (dijksysteem)
- Niet wetenschappelijk onderbouwd
2
,Besluit:
• Psychologie is dus GEEN
- Lekenpsychologie
- Pseudopsychologie
• Wat dan wel?
• Psychologie = de wetenschap van het gedrag en de mentale processen
- Gedrag kan je observeren, meten → het is extern
- Aan de hand van het gedrag proberen we uitspraken te doen over het inwendigen:
kunnen we niet rechtstreeks observeren
(mentale of interne processen te begrijpen die aan dat gedrag ten grondslag liggen)
- Intelligentie door middel van intelligentietesten
- Als die intelligent gedrag vertoont kunnen we op basis van de observatie van het
externe besluiten dat die persoon intelligent is (intern)
Ontwikkelingen die de psychologie mogelijk gemaakt heeft
• Psychologie = jonge discipline
• “Psychologie heeft een lang verleden maar een korte geschiedenis” – Ebbinghaus (19de
eeuw)
3
, • Officiële startdatum psychologie: 1879!!!!!!!!!!!!!
- Door oprichting labo door Wundt
- Hiervoor nog niet echt onderzoek geweest naar de psyche (geest)
- Ervoor: nadenken hoe de mens in elkaar zat (geen onderzoeken)
- Filosofisch nadenken (hierdoor ideeën hoe de mens in elkaar steekt, maar ECHT
onderzoek begon in 1879)
• Waarom zo laat?
- Wetenschappelijke studie van de geest vergde verandering in mensbeeld (hoe we over
de mens dachten)
- Van immateriële ziel naar studieobject
Wanneer was de mens klaar om studoeobject te zijn van onderzoeken (de geest
was iets heiligs) → duurde lang
- Van filosofisch nadenken over de werking van de geest tot (duurde lang) onderzoek van
de geest in de traditie van de natuurwetenschappen
Rede, intuïtie en geloof
Filosofie in het Oude Griekenland (500-400 v.C)
• Dualisme Plato
• Bepaald hoe wij heir in het Westerse dachten over het universium Aristoteles
- Hoe de kosmos eruit zag
- De functie van de mens binnen de kosmos
• Geocentrisme = aarde in het centrum met daarond de rest (planeten…)
• Universum geschapen voor mens
• Dualisme = opsplitsing: geest + lichaam → geest werd beschouwd dat lostaat van het
michaam
• Wij als mens zijn uniek, we zijn de enisgte die kunnen nadenken over onze rol via de rede
(gedachten, gevoelns…) = uitgangspunt
- Kennis: product van rede, goddelijke ingeving, intuïtie
- Je ziet iets: zo zit het in elkaar
- De kennis komt voort uit de rede
4
, - Kennis opdoen door nadenken over de mens, want enkel wij bezitten die
capaciteit
- Rede = vermogen van de mens om rationeel na te denken, logisch te redeneren
en abstracte concepten te begrijpen. Het verwijst naar ons intellectuele
vermogen om verbanden te leggen, oorzaken en gevolgen te doorgronden en
universele waarheden te zoeken
Rooms-Katholieke Kerk
• Dit heeft geduurt tot de 15de eeuw
- Vertaling van Griekse geschriften door theologen
• Kopieëren van de ideeën van de Oud Grieken en integreren in het geloof
- God (Bijbel) staat garant voor de waarheid
- Kennis = vanuit het geloof de mens proberen te begrijpen via de rede
• Meer gebeurde er niet: geen onderzoeken
• Men nam steeds de oude ideeën over
De wetenschappelijke revolutie 16de eeuw
• Wijsheden die eerder klopte over de geest, bleken opeens niet meer te
kloppe:
De Copernicaanse revolutie
- Katalysator: Copernicus onderzocht: Geocentrisme → bleek niet te
kloppe: hij stelde: heliocentrisme ( zon als centrum )
“wij zijn ook maar één van die planeten” , niet meer het centrum
Bedreigent idee: ging tegen alles wat we toen wisten Nicolaus
Copernicus
De Copernicaanse revolutie ( van Juliaanse kalender naar Gregoriaanse
kalender) → door dit onderzoek begon de discussie over geocentrisme
Heliocentrum gaf aanleiding tot: aks geocentrisme niet klopt, zijn er dan nog
dingen die niet kloppe?
Nieuwe kennis komt voort uit observatie en experimenten, niet uit het bestuderen van oude
meesters
• Nieuwe kennis:
- Reformatie, boekdrukkunst, ontdekkingsreizen, contact met Islamitische en
Chinese geleerden, …
5
, • Klassieke religieuze ideeën maken plaats voor modern wetenschappelijk denken
• Kennis produceren door: wetenschappelijke studie = observatie en experimenten
- Op dat moment nog niet van toeppassing op de mens
Rationalisme 17de eeuw
• Waarheid kan enkel achterhaald worden dmv rede
- Je kan aan alles twijfelen, behalve aan dat je twijfelt ‘Cogito ergo
sum’
• Nativisme René Descartes
- Sommige kennis is aangeboren, kennis breidt zich uit door daarop verder te
bouwen via de rede
• Dualisme
- Lichaam als machine, kan wetenschappelijk onderzocht worden: ook een
menselijk lichaam gaan onderzoeken
Al verschillende stappen gemaakt naar de geest (we zijn er nog niet)
- Geest blijft nog steeds iets appart
• Toepassing wetenschappelijk onderzoek op mens, weliswaar nog enkel op lichaam
• Kennis = product van aangeboren ideeën en via rede afgeleide inzichten
Empirisme 17e – 18e eeuw
• Tegenreactie op het rationalisme
• Vertegenwoordigers: Hobbes, Locke, Hume
• Er is geen aangeboren kennis: wij zijn het product van onze ervaringen
• zintuigelijke ervaringen bepalen wie we zijn
- Als we geboren worden: geest = tabula rasa (onbeschreven blad) John Locke
- mensen worden geboren zonder ingebouwde kennis, overtuigingen of ideeën.
Volgens dit principe wordt de menselijke geest bij de geboorte beschouwd als
leeg, en alle kennis en ervaringen worden pas daarna verworven door interacties
met de omgeving
- kennis door observatie => associaties van verschillende ervaringen
- product van levenservaringen niet van aangeboren kennis
6
, • eerste die dachten over hoe de geest wetenschappelijk onderzocht kon worden
• Ook geest kan wetenschappelijk onderzocht worden
• Kennis = product van ervaring
nature vs nurture
• Rationalisme vs. empirisme
• Eigenschappen bepaald door aanleg (nature) of omgevingsfactoren (nurture)?
• Spanningsveld
• Discussie nog steeds aanwezig in daaglijksleven
De evolutietheorie
19de eeuw: Darwin
• Succesvolle voortplanting bij kenmerken aangepast aan omgeving
• Mens is ook onderhevig aan dit process, net zoals dieren Charles Darwin
• Natuurlijke lesectie: goed aangepaste individuen aan hun omgeving hebben grotere
overlevingskans (beter voortplanten)
• De origin of species (publicatie van Darwin)
• Kennis: Als mensen product zijn van evolutie, kan men hun gedrag bestuderen op
wetenschappelijke manier, net zoals dieren
• Maatschappij is eindelijk klaar om menselijke geest te beschouwen als studie-object dat
kan bestudeerd worden op wetenschappelijke wijze
Het ontstaan van de psychologie
Ontwikkelingen binnen de filsofie
• Eerste wetenschappers waren filosofen
= natuurfilosofen
- Filosofen van de 15-16de eeuw begonnen kritisch na te denken, ipv alleen de
klassieke filosofen + kerkvaders te bekritiseren/toelichten
- Sommige hadden een andere onderzoeksmethode als conclusie
- Andere bleven meer binnen de traditionele filosofie (stelde wel nieuwe ideeën
voor)
7
,Decartes: dualisme, rationalisme, nativisme + mechanische kijk op de wereld
• Ging uit van drie principes:
1. Dualisme = overtuiging dat de mens uit 2 onafhankelijke elementen bestaat:
De geest heeft een vrije wil (is dus niet onderhevig aan de natuurwetten) +
vormt de kern van menselijk denken
Het lichaam = niet meer als een omhulsel van de geest + geen enkele
invloed op de geest
- Visie sloot aan bij Plato + Katholieke Kerk
2. Rationalisme = ware kennis is gebasseert op de rede (rationeel denkvermogen),
niet uit zintuiglijke waarneming of ervaringen alleen, die door het toepassen van
logica nieuwe info afleidt uit de bestaande
- Rationalisme stelt dat je door logisch redeneren nieuwe inzichten kunt
verkrijgen. Bijvoorbeeld:
Stel dat je weet dat "alle mensen sterfelijk zijn" (eerste uitgangspunt) en
dat "Socrates een mens is" (tweede uitgangspunt). Door logisch te
redeneren kun je concluderen dat "Socrates sterfelijk is".
Dit proces, waarbij nieuwe kennis ontstaat door deductie (afleiden van
conclusies uit algemene waarheden), is de kern van rationalistisch
denken
3. Nativisme = mens heeft aangeboren kennis, die het uitgangspunt vormt van alle
andere, afgeleide kennis
- Invloed van Plato, Aristoteles + Katholieke Kerk
4. Universium = machine die wiskundig beschreven kon worden
- Decartes = begaafd wiskundige
- God machine gecreëerd + in werking gesteld
- Lichaam was een onderdeel → aan de natuurwetten onderworpen
- Daardoor lichaam bestudeertcworden, geest niet
8
,Empirisme ipv rationalisme
• Opeens bleken de ideeën van Plato + Aristoteles niet waterdicht te zijn
(ontwikkeling van ware kennis)
• Aarde als centrum van het heelal en daarvan afgeleide kennis waren een illusie
• In Engeland: tegenreactie tegen nativisme + rationalisme
= het empirisme
• Empirisme = inhoud van de geest wordt niet gevormd door aangeboren ideeën +
afgeleide inzichten, maar via zintuigelijke ervaringen, die worden geassocieerd met
elkaar
- Belangrijke grondlegger: John Locke
- Volgens hem: menselijke kennis: uit ervaringen met externe voelbare voorwerpen
+ niet uit aangeboren ideeën
- Kennis: door combinaties (associaties) van eenvoudige ideeën
Psychologie wordt een belangrijk thema binnen de filosofie
• Hernieuwde succes van onafhakelijk denken on de filosofie
Gepaard met een grotere aandacht voor mens dan voor gehele universium
Psychologie werd populair in de filosofie
Psychologie als nieuwe wetenschap
• De beginjaren van de psychologie
• De psychologische scholen:
- Europa
- Verenigde Staten
• Ene beweging kan tegenreactie zijn
Tegen andere
9
, Wundt + eerste labo voor psychologie
• Grondlegger academische psychologie
• 1e psychologisch labo Leipzig, 1879
• Labo te Leipzig:
• Eerste experimenten menselijke geest/bewustzijn
- Wat is de reactie van die proefpersoon op die prikkel?
- Wat is het minimaal verschil tussen 2 kleuren, zodat wij die bewust zien als 2
verschillende kleuren?
Twee prikkels: kleuren
Waarneming waarnemen: verschillende/zelfde kleuren
- Hoe lang duurt het om een geluidsprikkel op te nemen, erover na te denken en een toets
in te drukken als motorische respons?
- Mensen rekensommen laten maken en kijken hoe ze dat aanpakken, kijken naar de
stappen om tot een uitkomst te komen
• Introspectieve methode
- Kijken naar eigen bewustzijn door objectieve, nauwkeurige rapportering gevoelens,
gedachten, herinneringen etc (kijken naar alles wat naarboven komt als reactie op die
prikkel)
Bv1. snel tikken van metronoom: “Ik ervaar een gevoel van spanning”
Vb2. Wijnproeverrij: “Doet me denken aan etentje met mijn partner”
10
