IPO 1B: Effectieve ondersteuning van sensitiviteit in de opvoeding
Inleiding
Ouders krijgen steeds vaker les over omgang met het kind, waarbij ze zelf hun gedrag moeten
aanpassen aan het (ontwikkelings) niveau en temperament van hun kind.
Historische achtergronden
Interventiestudies zijn belangrijk voor theorie en praktijk. Baltimore-studies (Ainsworth):
Ouders van veilig gehechte kinderen zijn sensitiever
Sensitiviteit: prompt en adequaat reageren op behoeftes kind
Kwantitatieve meta-analyse laat zien dat er idd samenhang is (geen causal verband)
Met interventiestudies kan sensitiviteit gemanipuleerd worden om causaliteit te meten
Uitkomst: sensitiviteit ouder IS causaal voor gehechtheid
Wanneer interventies worden onderzocht, levert dit nuttige informatie op voor de klinische praktijk.
Standaardisering VIPP en VIPP-SD voor kinderen ouder dan 1 jaar
VIPP-SD werd getest in verschillende populaties evidence based interventie
Aanwezige positieve opvoedingsvaardigheden worden verbeterd (empowered)
Empirisch onderzoek
Als de interventie tijdens onderzoek heeft gezorgd voor verandering van het gedrag (niet andere
factoren), is de interne validiteit goed. DAARNA kijken naar externe validiteit: generaliseerbaar?
Bedreigingen interne validiteit
1. History effect: in de periode dat de interventie plaatsvindt kunnen opvoeders ervaring
opdoen die tot veranderd gedrag leiden;
2. Maturation effect: in de periode tussen voor en nameting verandert het gedrag door
ontwikkelingsprocessen;
3. Test effect: mensen doen de nameting beter omdat ze het al eerder hebben gedaan bij de
voormeting.
4. Instrumentatie: als er verschillende instrumenten worden gebruikt (bv door ouder worden
waardoor bepaald instrument niet meer te gebruiken is) kan het verschil in gedrag ook
worden toegeschreven aan de verschillende instrumenten.
5. Selectieve uitval: Relatief veel gezinnen uitvallen tijdens het experiment (voor de nameting)
Oplossing: Randomized Controlled Trial (met aselecte steekproeven). Vooral selectieve uitval staat
hier wel los van: voornamelijk in risicogroepen vallen veel gezinnen uit de CONTROLEgroep. Zij
krijgen geen hulp, dus stoppen ermee. De interventiegroep ontvangt wel steun en zal daar in principe
mee doorgaan. De groepen zijn tijdens de nameting niet te vergelijken (alle probleemgevallen uit de
controlegroep zijn weg).
- Oplossing: deelnemers motiveren (bijvoorbeeld met placebo)
Bedreiging externe validiteit: interventie effectief in steekproef maar niet voor ouders met
gelijksoortige situaties. Een andere bedreiging treedt op, als het lastig was om mensen te werven.
- Oplossing Hawthorne effect: placebo (dummy) interventie
Inleiding
Ouders krijgen steeds vaker les over omgang met het kind, waarbij ze zelf hun gedrag moeten
aanpassen aan het (ontwikkelings) niveau en temperament van hun kind.
Historische achtergronden
Interventiestudies zijn belangrijk voor theorie en praktijk. Baltimore-studies (Ainsworth):
Ouders van veilig gehechte kinderen zijn sensitiever
Sensitiviteit: prompt en adequaat reageren op behoeftes kind
Kwantitatieve meta-analyse laat zien dat er idd samenhang is (geen causal verband)
Met interventiestudies kan sensitiviteit gemanipuleerd worden om causaliteit te meten
Uitkomst: sensitiviteit ouder IS causaal voor gehechtheid
Wanneer interventies worden onderzocht, levert dit nuttige informatie op voor de klinische praktijk.
Standaardisering VIPP en VIPP-SD voor kinderen ouder dan 1 jaar
VIPP-SD werd getest in verschillende populaties evidence based interventie
Aanwezige positieve opvoedingsvaardigheden worden verbeterd (empowered)
Empirisch onderzoek
Als de interventie tijdens onderzoek heeft gezorgd voor verandering van het gedrag (niet andere
factoren), is de interne validiteit goed. DAARNA kijken naar externe validiteit: generaliseerbaar?
Bedreigingen interne validiteit
1. History effect: in de periode dat de interventie plaatsvindt kunnen opvoeders ervaring
opdoen die tot veranderd gedrag leiden;
2. Maturation effect: in de periode tussen voor en nameting verandert het gedrag door
ontwikkelingsprocessen;
3. Test effect: mensen doen de nameting beter omdat ze het al eerder hebben gedaan bij de
voormeting.
4. Instrumentatie: als er verschillende instrumenten worden gebruikt (bv door ouder worden
waardoor bepaald instrument niet meer te gebruiken is) kan het verschil in gedrag ook
worden toegeschreven aan de verschillende instrumenten.
5. Selectieve uitval: Relatief veel gezinnen uitvallen tijdens het experiment (voor de nameting)
Oplossing: Randomized Controlled Trial (met aselecte steekproeven). Vooral selectieve uitval staat
hier wel los van: voornamelijk in risicogroepen vallen veel gezinnen uit de CONTROLEgroep. Zij
krijgen geen hulp, dus stoppen ermee. De interventiegroep ontvangt wel steun en zal daar in principe
mee doorgaan. De groepen zijn tijdens de nameting niet te vergelijken (alle probleemgevallen uit de
controlegroep zijn weg).
- Oplossing: deelnemers motiveren (bijvoorbeeld met placebo)
Bedreiging externe validiteit: interventie effectief in steekproef maar niet voor ouders met
gelijksoortige situaties. Een andere bedreiging treedt op, als het lastig was om mensen te werven.
- Oplossing Hawthorne effect: placebo (dummy) interventie
