IPO 1B: intervenieren in opvoeding bij ernstige gedragsproblemen
van kinderen en adolescenten
Inleiding
Gedragsproblemen: driftig, prikkelbaar, dwars, uitdagend, agressief, delinquent gedrag.
Gedragsproblemen zijn vrij stabiel: problemen op jonge leeftijd zorgt vaker voor antisocial gedrag op
latere leeftijd. Gedragsproblemen zijn vaak een samenspel van factoren tussen kind en
omgeving!
- Begint bij dwars gedrag op jonge leeftijd: adequate reactive ouders belangrijk!
- Anders: veel conflicten, weinig positieve feedback
- Op school: slechte resultaten, delinquent gedrag, middelengebruik
Oplossing: interventies voor kinderen met gedragsproblemen zodat ze socialer gedrag gaan vertonen.
Er zijn ook interventies gericht op de omgevingsfactoren (ouders). In dit hoofdstuk worden er twee
behandeld: oudertraining voor jonge kinderen en systematische behandelibng voor adolescenten.
Historische achtergronden
Vroeger waren er al oudercursussen om moeders kennis en vaardigheden van het opvoeden te leren.
Later kwam erbij, dat ouders ervaringen konden uitwisselen en elkaar zo steunen (social support).
Systematische behandeling is recenter (gericht op ernstiger gedrag).
Aandacht voor ouders in het behandelen van probleem gedrag is voornamelijk in oudertrainingen voor
jonge kinderen. Bij adolescente problemen ligt de focus echt op de adolescent zelf! Steeds meer komt
er we look bij hen aandacht voor de rol van ouders, deze trainingen blijken meer succesvol.
Effectiviteit: eerst vooral methodologische beperkingen (te weinig deelnemers, geen controlegroep).
Steeds meer wordt niet alleen afgevraagd OF een interventie werkt, maar ook waarom.
(veranderingsmechanismen)
Empirisch onderzoek
Oudertrainingen hebben verschillende focussen en worden individueel of in groepsverband
uitgevoerd. Allemaal zijn ze gericht op het verbeteren van gebruik van effectieve opvoedvaardigheden
die het gedrag van het kind ook kunnen sturen. Meta-analyses laten zien dat oudertrainingen zinvol
zijn voor het veranderen van opvoeding EN gedrag.
Systematische behandeling: gericht op omgeving (Zoals Multisysteem Therapie, MST)
- Voor ernstig delinquent gedrag
- Gebaseerd op Bronfenbrenner’s model
- Neutraliseren risicofactoren per systeem, stimuleren protectieve factoren
- Meta-analyse laat success zien: verbetering opvoeding en vermindering gedragsproblemen,
ZOWEL OP KORTE ALS LANGE TERMIJN
Veranderingen in opvoeding worden gezien als middel om gedragsproblemen aan te pakken (ouder is
key tot positieve ontwikkeling). MST en oudertrainingen richten zich op andere dingen, omdat ze zijn
ontworpen voor andere leeftijden. Belangrijkste dimensies:
- Positieve discipline
- Inadequate discipline
van kinderen en adolescenten
Inleiding
Gedragsproblemen: driftig, prikkelbaar, dwars, uitdagend, agressief, delinquent gedrag.
Gedragsproblemen zijn vrij stabiel: problemen op jonge leeftijd zorgt vaker voor antisocial gedrag op
latere leeftijd. Gedragsproblemen zijn vaak een samenspel van factoren tussen kind en
omgeving!
- Begint bij dwars gedrag op jonge leeftijd: adequate reactive ouders belangrijk!
- Anders: veel conflicten, weinig positieve feedback
- Op school: slechte resultaten, delinquent gedrag, middelengebruik
Oplossing: interventies voor kinderen met gedragsproblemen zodat ze socialer gedrag gaan vertonen.
Er zijn ook interventies gericht op de omgevingsfactoren (ouders). In dit hoofdstuk worden er twee
behandeld: oudertraining voor jonge kinderen en systematische behandelibng voor adolescenten.
Historische achtergronden
Vroeger waren er al oudercursussen om moeders kennis en vaardigheden van het opvoeden te leren.
Later kwam erbij, dat ouders ervaringen konden uitwisselen en elkaar zo steunen (social support).
Systematische behandeling is recenter (gericht op ernstiger gedrag).
Aandacht voor ouders in het behandelen van probleem gedrag is voornamelijk in oudertrainingen voor
jonge kinderen. Bij adolescente problemen ligt de focus echt op de adolescent zelf! Steeds meer komt
er we look bij hen aandacht voor de rol van ouders, deze trainingen blijken meer succesvol.
Effectiviteit: eerst vooral methodologische beperkingen (te weinig deelnemers, geen controlegroep).
Steeds meer wordt niet alleen afgevraagd OF een interventie werkt, maar ook waarom.
(veranderingsmechanismen)
Empirisch onderzoek
Oudertrainingen hebben verschillende focussen en worden individueel of in groepsverband
uitgevoerd. Allemaal zijn ze gericht op het verbeteren van gebruik van effectieve opvoedvaardigheden
die het gedrag van het kind ook kunnen sturen. Meta-analyses laten zien dat oudertrainingen zinvol
zijn voor het veranderen van opvoeding EN gedrag.
Systematische behandeling: gericht op omgeving (Zoals Multisysteem Therapie, MST)
- Voor ernstig delinquent gedrag
- Gebaseerd op Bronfenbrenner’s model
- Neutraliseren risicofactoren per systeem, stimuleren protectieve factoren
- Meta-analyse laat success zien: verbetering opvoeding en vermindering gedragsproblemen,
ZOWEL OP KORTE ALS LANGE TERMIJN
Veranderingen in opvoeding worden gezien als middel om gedragsproblemen aan te pakken (ouder is
key tot positieve ontwikkeling). MST en oudertrainingen richten zich op andere dingen, omdat ze zijn
ontworpen voor andere leeftijden. Belangrijkste dimensies:
- Positieve discipline
- Inadequate discipline
