Samenvatting Biologie vwo 4 thema 2 voortplanting

Thema 2 voortplanting

BS1
Celdeling
 Reproduceren -> 1 moedercel = 2 identieke dochtercellen.
 Celdeling is van belang bij de groei, celvervanging en voorplanting van een
organisme.
Op natuurlijke wijze
 Ongeslachtelijke voortplanting ontstaat door celdeling (Nakomelingen zijn genetisch
identiek)
 Schimmels, planten (uitlopers, knollen met knoppen, bollen) & dieren (poliepen)
Op kunstmatige wijze
 Stekken:
o Snijd stukje van stengel of wortel af, hieruit groeien nieuwe wortels
 Weefselkweek:
o Stuk weefsel van een plant wordt met planthormonen grootgebracht
Klonen
 Embryosplitsing
o Klompje cellen na de bevruchting in tweeën of vieren gedeeld.
 Kerntransplantatie
o Onbevruchte eicellen worden kernloos, celkernen van een superkoe worden in
de lege eicellen geplaatst en in draagkoeien geïmplanteerd.
o De kern van een cel wordt door middel van een stroomschokje samengebracht
met een ‘lege’ eicel.
Celcyclus
 Spiraliseren
o Het oprollen van de chromosomen aan het begin van de celdeling
 Mitose
o Kerndeling
o Fasen:
 G1: Celgroei + voorbereiding S-fase
 S: (Synthese) DNA wordt verdubbeld : DNA-replicatie
 G2: Celgroei + voorbereiding M-fase
 M: (Mitose) Kerndeling + celdeling
 Go: Cel in rust, treden geen celdelingen op
o Periode tussen 2 celdelingen heet interfase
 Differentiëren
 Specialiseren, als een cel gaat differentiëren komt hij in de G0-fase




1

, o Mitose fasen
 Profase
 DNA Spiraliseert +
kernmembraam
lost op door
enzymen +
centrosoom is
verdubbeld
 Prometafase
 Centrosomen
hebben spoelfiguur
van microtubuli
gevormd + kernmembraam verdwijnt
 Metafase
 Chromosomen verplaatsen zich naar het midden + microtubuli hechten
zich aan centromeren
 Anafase
 Trekdraden trekken chromatiden uit elkaar naar elk een kant van de cel
 Telofase
 Nieuwe kernmembraam + Chromosomen rollen uit + ontstaan van 2
cellen
BS2
 Celfusie: het versmelten van 2 cellen
 Geslachtscellen: Gameten
 Lichaamscellen: Somatische cellen
Meiose
 Maken van geslachtscellen
 Bij ♀ in ovaria -> Oögenese
Bij ♂ in testes -> Spermatogenese
 Meiose I : 46 -> 23 + 23 1 Diploïde cel naar 2 Haploïd cellen
Meiose II : 23 -> 23 + 23 2 Haploïde cellen naar 4 Haploïde cellen
 Diploïd: Elk chromosoom zit nog met zijn ‘partner’ (2n).
Haploïd: Elke chromosoom heeft geen ‘partner’ (n).
 Homologe chromosomen: chromosomen die bij elkaar horen (setjes)
 Chromatiden: het verdubbeld DNA zit nog aan elkaar
 Eicel + blaasje = Follikel
 Follikels rijpen vanaf puberteit. Elke maand maakt hij meiose I af
 Ovulatie: Eicel in eileider: Meiose II voor de helft af
 Na bevruchting wordt meiose II afgemaakt




2