Paragraaf 6.6: Reactieve botlaesies en bottumoren:
Regionale osteopetrotische afwijkingen worden vaak bij toeval als een radiopaciteit waargenomen
op de röntgenfoto. Zij kenmerken zich door een opaciteit nabij een gebitselement of bevinden zich
op een locatie waar een gebitselement aanwezig is geweest. De opaciteit op de foto kan worden
veroorzaakt dor een toename van mineralisatie van het bot of door een toename van het botvolume.
De ziekte van Paget: een afwijking waarbij bot langzaam wordt vervangen door een vorm van
reparatief bot van slechtere kwaliteit: osteodystophia deformans. Dit leidt tot misvorming van de
aangedane botstukken en resulteert tevens in kwetsbaar bot dat sneller fractureert. Komt
voornamelijk voor bij mensen boven de 40, waarbij vrouwen vaker zijn aangedaan dan mannen.
Fibro-osseuze dyplasieën: is een verzamelnaam voor afwijkingen, waarbij merg wordt vervangen
door mesenchymaal weefsel met daarin metaplastisch bot en fibreus weefsel.
Osseuze dyplasie: histopathologisch zijn osseuze dysplasieën moeilijk te onderscheiden van fibreuze
dysplasie.
Familiair gigantiform cementoom: hierbij treedt langzame verbreding van de kaken op ten gevolge
van het multiple voorkomen van deze afwijking in onder- en bovenkaak.
Fibreuze dysplasie: zijn botafwijkingen, waarbij het bot vervangen is door celrijk fibreus weefselmet
daarin osteoïden immatuur bot.
, Mono-ostotische fibreuze dysplasie: is een pijnloze zwelling van de craniofaciale botten. De
bovenkaak is vaker aangedaan dan de onderkaak. Vaak bevindt de afwijking zich aan de buccale zijde
van de BK, waardoor er een duidelijke asymmetrie van het aangezicht kan ontstaan.
Poly-ostotische fibreuze dysplasie: de gewone poly-ostotische FD kenmerkt zich door de
aanwezigheid van botlaesies in meerdere botten van het skelet. Indien bij patiënten met FD café-au-
lait-vlekken (hyper gepigmenteerde gebied van huid) aanwezig zijn, speekt men van jaffe-lichtenstein
syndroom. Een andere variant is het syndroom van mCcune-Albright, waarbij een trias van FD, café-
au-lait vlekken en endocriene afwijkingen aanwezig is.
Ossificerend fibroom: is een zeldzame benigne bottumor, die het meest frequent wordt aangetroffen
in de posterieure mandibula.
Osteomen en exostosen: deze twee worden als twee verschillende entiteiten beschouwd. Osteoom
is een benigne bottumor, opgebouwd uit compact of spongieus bot. De afwijking is meestal binnen in
het bot, of palpeerbaar aan de kaak gelegen. Het röntgenbeeld is dat van een vrij goed begrensde
radio-opaciteit. Bij het osteoom hoeft niet behandeld te worden als er geen klachten bestaan.
Regionale osteopetrotische afwijkingen worden vaak bij toeval als een radiopaciteit waargenomen
op de röntgenfoto. Zij kenmerken zich door een opaciteit nabij een gebitselement of bevinden zich
op een locatie waar een gebitselement aanwezig is geweest. De opaciteit op de foto kan worden
veroorzaakt dor een toename van mineralisatie van het bot of door een toename van het botvolume.
De ziekte van Paget: een afwijking waarbij bot langzaam wordt vervangen door een vorm van
reparatief bot van slechtere kwaliteit: osteodystophia deformans. Dit leidt tot misvorming van de
aangedane botstukken en resulteert tevens in kwetsbaar bot dat sneller fractureert. Komt
voornamelijk voor bij mensen boven de 40, waarbij vrouwen vaker zijn aangedaan dan mannen.
Fibro-osseuze dyplasieën: is een verzamelnaam voor afwijkingen, waarbij merg wordt vervangen
door mesenchymaal weefsel met daarin metaplastisch bot en fibreus weefsel.
Osseuze dyplasie: histopathologisch zijn osseuze dysplasieën moeilijk te onderscheiden van fibreuze
dysplasie.
Familiair gigantiform cementoom: hierbij treedt langzame verbreding van de kaken op ten gevolge
van het multiple voorkomen van deze afwijking in onder- en bovenkaak.
Fibreuze dysplasie: zijn botafwijkingen, waarbij het bot vervangen is door celrijk fibreus weefselmet
daarin osteoïden immatuur bot.
, Mono-ostotische fibreuze dysplasie: is een pijnloze zwelling van de craniofaciale botten. De
bovenkaak is vaker aangedaan dan de onderkaak. Vaak bevindt de afwijking zich aan de buccale zijde
van de BK, waardoor er een duidelijke asymmetrie van het aangezicht kan ontstaan.
Poly-ostotische fibreuze dysplasie: de gewone poly-ostotische FD kenmerkt zich door de
aanwezigheid van botlaesies in meerdere botten van het skelet. Indien bij patiënten met FD café-au-
lait-vlekken (hyper gepigmenteerde gebied van huid) aanwezig zijn, speekt men van jaffe-lichtenstein
syndroom. Een andere variant is het syndroom van mCcune-Albright, waarbij een trias van FD, café-
au-lait vlekken en endocriene afwijkingen aanwezig is.
Ossificerend fibroom: is een zeldzame benigne bottumor, die het meest frequent wordt aangetroffen
in de posterieure mandibula.
Osteomen en exostosen: deze twee worden als twee verschillende entiteiten beschouwd. Osteoom
is een benigne bottumor, opgebouwd uit compact of spongieus bot. De afwijking is meestal binnen in
het bot, of palpeerbaar aan de kaak gelegen. Het röntgenbeeld is dat van een vrij goed begrensde
radio-opaciteit. Bij het osteoom hoeft niet behandeld te worden als er geen klachten bestaan.
