NTI College samenvatting 2025 voor gewone mensen - Methodisch handelen binnen social work compleet. + oefentoets + leerdoelen + kernbegrippen en meer

,
,Samenvatting Module methodisch werken 2025

1. Methodisch werken is

 een interactie tussen hulpverlener en cliënt;
 gericht op het oplossen van problemen;
 meestal verdeeld in fasen;
 gebaseerd op specifieke ideeën en uitgangspunten (visie) (Jansen, 2024).

2. Kernbegrippen in deze module

Onderscheid methodiek, methode en interventie

 Methodiek: de theorie achter een methode. Het is een gestructureerde uitleg van
hoe een methode in de praktijk werkt (Prins, 2024).

 Methode: de manier waarop de methodiek wordt toegepast, aangepast aan de cliënt
en zijn situatie.

 Interventies: de concrete acties die passen bij een methode of methodiek. Dit is de
kleinste eenheid van methodisch werken.

Het model van methodisch werken is geen diagnostisch instrument, maar helpt bij het
analyseren en systematisch nadenken over handelen.

Structuur van methodisch werken:

 Methodiek (praktijktheorie)
 Methode (praktijk)
 Interventies/technieken (kleinste eenheid)

Kritische reflectie

Reflectie betekent dat de hulpverlener nadenkt over zijn eigen handelen. Dit mag niet alleen
gebaseerd zijn op ervaring; algemeen geldende ideeën en kennis zijn ook belangrijk.

Kritisch reflecteren betekent dat de hulpverlener zijn uitgangspunten, theoretische
overwegingen, opvattingen en normen expliciet maakt en hier kritisch naar kijkt (Van Dijk,
2024).
Vragen die bij reflectie horen: “Is dit wat ik doe juist?”

Normatieve invalshoek

Hierbij kijkt de hulpverlener naar waarden, normen en doelen: zijn ze goed en wie hebben er
voordeel van? De sociaal werker let op de belangen van cliënt, zichzelf en anderen
(instelling, opdrachtgever, samenleving).

Instrumentele invalshoek

Hier kijkt de hulpverlener naar effectiviteit: lost de aanpak iets op? Werkt het goed voor het
doel?

, Persoonlijke invalshoek

Hier kijkt de hulpverlener naar zichzelf: past dit bij mij en kan ik erachter staan? Het
persoonlijke vormt ook een grens voor het technische (Prins, 2024).

3. Referentiekaders

Referentiekaders zijn de belangrijkste achtergrondwetenschappen voor de hulpverlener.

 Psychodynamisch: bekijkt hoe iemand omgaat met innerlijke conflicten.
 Experiënteel: kijkt naar overeenstemming tussen zelfbeeld en ervaringen.
 Leertheoretisch: ziet gedrag als aangeleerd en leerbaar.

Eclectisch-integratief werken

 Eclectisch: kiezen uit verschillende methodieken of theorieën.
 Integratief: alles samenvoegen tot een samenhangend geheel.
Een sociaal werker gebruikt openheid, creativiteit en flexibiliteit om elementen uit
verschillende benaderingen te combineren.

Criteria voor werkwijzen en interventies:

 passen bij basiswaarden van sociaal werk;
 praktisch toepasbaar voor het doel;
 overdraagbaar en aan te leren;
 gebaseerd op ervaring en bewijs (Jansen, 2024).

3.1 Drie eclectische benaderingen

1. Technisch eclectisch: zoekt interventies die op dat moment bij cliënt en probleem
passen.

2. Common-factorsbenadering: zoekt werkzame factoren die in alle therapieën
belangrijk zijn, zoals een goede werkrelatie.

3. Theoretische integratie: probeert delen van theorieën samen te brengen tot een
nieuwe theorie. Vaak blijkt dit moeilijk in de praktijk; men kiest meestal één
hoofdkader en voegt elementen uit andere benaderingen toe.

Relatie tussen benaderingen:

 Goede werkrelatie is belangrijk, maar hangt af van cliënt, hulpverlener en omgeving.
 Voor specifieke problemen zijn ook probleemspecifieke interventies nodig (Van Dijk,
2024).

4. Theoretisch kader

Elke hulpverlener heeft een eigen kader vanwaaruit hij keuzes maakt. Dit vormt de basis
voor eclectisch-integratief werken.

Manieren van werken:
1. Vanuit een bestaand kader werken en daar creatief interventies in opnemen.
2. Vanuit een metamodel werken, dat bestaande kaders overstijgt en helpt keuzes te
maken en integreren (Prins, 2024).