Samenvatting Burgerlijk procesrecht en Insolventierecht

Burgerlijk Procesrecht & Insolventieprocesrecht




Zenzi Moezel

,Week 1A: Infrastructuur, procesbeginselen en bevoegdheid van de rechter
 BPR = Spelregels van de civiele procedure:
 Recht halen: Regels voor de gedingvoering voor de burgerlijke rechter
 Recht ten uitvoerleggen: executie en beslagrecht
 Formeel en materieel privaatrecht:
 BPR: formeel privaatrecht (RV en Wet op de rechterlijke organisatie)
 Burgerlijk recht: materieel privaatrecht (BW)  de eisen waaraan moet voldaan
Doel van Burgerlijk Procesrecht: vaststelling en realisering van materiële rechten van
burgers jegens elkaar: vaststellen van rechten = je recht halen (=geschil voorleggen aan
rechter die gaat kijken of jij recht hebt) + realiseren (= executie en tenuitvoerleggen).
Dit alles vindt plaats mbv de rechter, met als doel om eigenrichting tegen te gaan.
Twee soorten jurisdictie
 Contentieuze jurisdictie of eigenlijke rechtspraak:
 Berechting van een geschil: partijen strijden ergens over en een derde (de rechter)
moet de knoop doorhakken
 Voluntaire (gracieuze) jurisdictie of oneigenlijke rechtspraak:
 Voorziening wordt exclusief door de rechter gegeven.
 Rechter moet rechtsverhouding vaststellen of wijzigen, ook als partijen het eens zijn
 Er is geen sprake van een geschil, maar rechterlijke tussenkomst is toch
vereist, bv. omdat belangen van derden in het geding zijn (adoptie/ scheiding)


De bronnen van Burgerlijk Procesrecht
 Wetten, zoals:
 RV + RO + Faillissementswet, Advocatenwet, Gerechtsdeurwaarderswet etc.
 Procesreglementen
 afspraken van rechters waarin zaken die in wetten staan worden uitgewerkt.
 Familierecht  art.1:809: kinderen vanaf 12 moeten gehoord worden,
procesreglement bepaalt vervolgens hoe dat horen er aan toe gaat.
 Rechtspraak: Hoge Raad en Feitenrechtspraak


KEI = Kwaliteit en Innovatie : sterkere regierol rechter + mondelinge zitting (meer
mogelijkheden tijdens zitting.
 2016: KEI (Stb. 2016, 288-294)
 Versnelling, vereenvoudiging en digitalisering van procederen
 1 maart 2017 = HR: invoering nieuw procesrecht & digitalisering (alleen de HR)
 1 september 2017
 Rb GLD en MNE: invoering nieuw procesrecht en digitalisering
 Landelijke invoering bepaalde bepalingen KEI (en die gelden nog steeds)
 1 oktober 2019: Spoedwet KEI
 Rb GLD en MNE: weer conform landelijk procesrecht (oude regels weer van
toepassing) niet meer digitaal procederen.
Internationale Bronnen
 Internationale regelingen, zoals: EVRM of Brussel I-bis verordening (EU)
 Internationale rechtspraak: EHRM en HVJ EU

,De verschillende soorten civiele procedures en alternatieven daarvoor
Overheidsrechter:
 Dagvaardingsprocedure
 In beginsel contentieuze zaken
 Strijd tussen partijen + rechtsbetrekkingen die ter vrije bepaling van partijen
staan (ze kunnen er ook zelf afspraken over maken)
 Terminologie:
 Vordering (bijv. vordering tot schadevergoeding ogv OD)
 dagvaarding
 eiser
 gedaagde
 Uitspraak in een vonnis (1e aanleg) of arrest (HB en cassatie)
 doelstelling KEI= uniforme procedure ipv 2 aparte: dagvaarding en verzoekschrift
 Verzoekschriftprocedure
 Zowel voluntaire (rechtsbetrekkingen die niet ter vrije bepaling partijen staan) als
contentieuze zaken (denk aan vechtscheidingen)
 Bijv: personen- en familiezaken, arbeidszaken
 Terminologie:
 verzoek
 verzoekschrift
 verzoeker
 belanghebbende/verweerder
 Uitspraak wordt gedaan in een beschikking
 Bv.: Onder toezichtstelling kind op verzoek van RvK (geen vrije keus partijen)
 Deelgeschilprocedure: Art.1019w (1) RV  onderstreep DEEL VAN HET GESCHIL
 In geval van letselschade of overlijdensschade kan het zijn dat onderhandelende
partijen (verzekeraars) mbt een klein deelgeschil er niet uitkomen, zij kunnen dat aan
de rechter voorleggen om vervolgens verder te gaan met onderhandelingen.
 Het grote deel van de onderhandelingen vindt buiten de rechter om plaats: er is
sprake van een wisselwerking tussen gerechtelijk en buitenrechtelijk
 Kan bijdragen aan schikkingsonderhandelingen: als partijen niet eens worden over 1
punt: bijv. aansprakelijkheid, dan kunnen ze ook niet praten over kosten, als rb
aansprakelijkheid vaststelt kunnen ze verder onderhandelen over kosten
(Taken van) De Overheidsrechter
 Uitspraak doen:
 Geschil beslechten (contentieuze jurisdictie): Rechter moet knoop doorhakken
 Voorziening geven (voluntaire jurisdictie): geen geschil, toch uitspraak doen
 Schikking beproeven: in zittingstijd proberen er onderling samen uit te komen
 Verwijzen naar mediation of andere hulpvormen (zoals traject volgen van
ouderschapsgesprekken voeren voor RvK)
Toernooimodel: we willen niet dat door de procedure voor de rechter strijd tussen partijen
erger wordt: inherent aan hoor en wederhoor: elke partij moet zegje kunnen doen. Dit leidt
tot toernooimodel: iedereen mag op elkaar reageren.
Conflictoplossing: in toenemende mate niet alleen aandacht voor juridische aspecten, maar
ook voor onderliggende belangen: waar zijn de partijen nou echt mee geholpen. Bijv. partijen
eerst laten werken aan onderlinge communicatie, om zo oplossing juridisch geschil te komen.
Particuliere rechter (alternatieve vorm van rechtspraak = rechtspraak):

,  Arbitrage: Artt.1020-1073 RV
 Privé rechter waarbij contractueel is afgesproken dat deze geraadpleegd wordt
 partijen komen zelf overeen dat ze naar een arbiter (ook wel scheidsrechter) gaan ipv
overheidsrechter.
 Voordeel arbiter: sneller + deskundigheid
 Commerciële zaken  vooral bouwgeschillen
 Nakoming arbitrair vonnis kan obv executoriale titel bij de voorzieningenrechter
 Bindend advies: 7:900
 Contractueel afgesproken dat een persoon bevoegd is bindend advies te geven.
 Bindend advies is een ovk, dus je kunt nakoming van de ovk vorderen
 Nb.: maar niet zoals bij arbitrage naar de voorzieningenrechter.
 Er kan worden geoordeeld obv redelijkheid en billijkheid.
 Bv.: Geschillencommissies als KiFID: laagdrempelig & goedkoper dan overheids
 Bijv.: een derde stelt vast hoe de ovk tussen A en B moet worden uitgelegd.
 Verschil met mediation: bij mediation begeleidt een derde maar beslist niet, bij
bindend advies beslist de derde.
 Verschil met arbitrage:
 meer mogelijkheden om de tenuitvoerlegging van een arbitrair vonnis af
te dwingen: naar voorzieningenrechter ogv executoriale titel
 bindend advies kan rechter ook oordelen obv redelijkheid en billijkheid
 Collectieve actie: 3:305a
 Stichting of vereniging treedt op voor gelijksoortige belangen van meerdere personen
omwille van het algemeen belang
 Veel burgers met kleine vorderingen, via collectieve actie een sterke vuist maken




Mediation
 Alternatief voor rechtspraak = geen rechtspraak, in plaats van rechtspraak
 Mediator is een neutrale deskundige die het proces begeleidt, maar kan geen knoop
doorhakken
 Belangrijke kenmerken:
 Vrijwillig: mediation heeft alleen zin als beide partijen vrijwillig deelnemen
 Vertrouwelijk: alles wat binnen mediation gezegd wordt is vertrouwelijk en kan niet
aan derden worden doorgegeven: van belang als mediation mislukt: wat tijdens
mediation is gezegd kan niet tegen je gebruikt worden in procedure voor de rechter
 NB: nooit helemaal vertrouwelijk, soms weegt belang waarheid zwaarder dan
belang vertrouwelijkheid.
 Verschil met arbitrage en bindend advies: partijen gaan naar een mediator zodat hij hen
helpt zelf tot oplossing te komen (zij hakken zelf de knoop door): mediator oordeelt niet
 Opmars van mediation:
 818 lid 2 Rv: verwijzing door rechter
 Europese mediationrichtlijn
 NL mediationwetgeving in de maak
 VB: A en B maken onder begeleiding van een neutrale derde een ouderschapsplan waarin
ze de gevolgen van hun scheiding voor hun kinderen in onderling overleg regelen.


De hoofdrolspelers in de civiele procedure
 Partijen