Verdieping arbeidsrecht - Werkgroepen
Week 1
Kwalificatie, flexibiliteit en loon
Te bestuderen stof:
Van der Grinten hoofdstukken 1, 2 en 5.
HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1746 (X/Amsterdam)
HR 24 maart 2023 ECLI:NL:HR:2023:443 (Deliveroo)
Hof Amsterdam 21 september 2021, ECLI:NL:GHAMS:2021:2741 (Helpling)
Rechtbank Amsterdam 10 juli 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:3987 (Temper)
HR 10 april 2015, ECLI:NL:HR:2015:923 (Van Hertum/Connexxion)
HR 21 februari 2020, ECLI:NL:HR:2020:312 (Taxi Dorenbos Drenthe)
Casus 1
Sweep B.V. biedt een online platform aan waar schoonmakers en huishoudens huishoudelijke taken
kunnen afspreken. Tessel Vrieskoop heeft via dit platform werkzaamheden uitgevoerd bij huishoudens.
Op een dag meldt Tessel zich ziek voor een schoonmaakafspraak en vraagt zich af welke rechten zij in
deze situatie heeft.
Het platform werkt als volgt: zowel huishoudens als schoonmakers kunnen een profiel aanmaken. Een
schoonmaker kan een profiel aanmaken met onder andere een foto, een promotionele tekst,
specialiteiten en een eigen agenda. De schoonmaker bepaalt zelf het uurtarief voor de
schoonmaakwerkzaamheden. Sweep heeft hierbij een minimum- en maximumtarief ingesteld; het
minimumtarief is het wettelijk minimumloon en het maximumtarief is € 45,- bruto per uur, met de
mogelijkheid tot handmatige verhoging op verzoek van de schoonmaker. Sweep biedt daarnaast een
gebruikershandleiding waarin de regels voor het gebruik van het platform staan beschreven.
Huishoudens kunnen via zoekcriteria schoonmaakopdrachten aanbieden aan schoonmakers die aan de
gestelde criteria voldoen. Het huishouden kiest vervolgens welke schoonmaker de klus krijgt.
Na acceptatie van een schoonmaakopdracht kan de schoonmaker deze in principe niet meer annuleren,
maar verplaatsen is wel mogelijk in overleg met het huishouden. Na de geplande afspraak ontvangt de
schoonmaker een bericht van Sweep om aan te geven of de werkzaamheden zijn uitgevoerd zoals
gepland (of dat er bijvoorbeeld meer of minder uren zijn gewerkt). Als de schoonmaker akkoord gaat,
stelt Sweep automatisch een factuur op namens de schoonmaker voor de verrichte werkzaamheden, die
vervolgens naar het huishouden wordt gestuurd.
De overeenkomst tussen Sweep en de schoonmaker wordt aangeduid als Gebruikersovereenkomst. De
relevante afspraken en bepalingen hiervoor staan in de algemene voorwaarden die van toepassing zijn
tussen Sweep en de schoonmaker en tussen Sweep en het huishouden. Zowel de huishoudens als Tessel
betalen Sweep bemiddelingskosten van 10% van de factuur. Volgens de Gebruikersovereenkomst
verplichten Tessel en het huishouden zich om uitsluitend via het platform te factureren. Het is verboden
,om buiten het platform om schoonmaakafspraken te maken, met een boete van € 1000 per
schoonmaakafspraak als gevolg.
a. Hoe moet de rechtsverhouding tussen Tessel, Sweep en de huishoudens worden
gekwalificeerd?
De zaak vertoont vrij veel gelijkenis met de Helpling-zaak. Zo wordt er door Sweep een minimumtarief
bepaald, mogen opdrachten niet geannuleerd (maar wel verplaatst) worden en dient uitsluitend via het
platform gefactureerd te worden. Er lijkt dus sprake te zijn van een uitzendovereenkomst, waarbij
Sweep het uitzendbureau is, Tessel de uitzendkracht en de huishoudens de inleners zijn. Gelet op de
conclusie van advocaat-generaal De Bock inzake het cassatieberoep dat is ingesteld tegen het Helpling-
arrest van het hof Amsterdam, lijkt dit arrest echter niet stand te kunnen houden en zou sprake zijn van
een arbeidsovereenkomst.
De drie opties die Tessel in dit geval heeft:
- Arbeidsovereenkomst (7:610 BW)
o Werkgever: Sweep (-> in dat geval uitzendovereenkomst) of huishouden
- Uitzendovereenkomst (7:690 BW)
o Werkgever: Sweep
o Inlener: huishouden
- Overeenkomst van opdracht (7:400 BW)
o Opdrachtgever: Sweep (dan: huishouden klant) of huishouden (dan: Sweep evt. als
bemiddelaar)
o Belangrijkste verschil: geen sprake van werkgeversgezag
Vaststellen arbeidsovereenkomst -> elementen 7:610 BW
Er is sprake van arbeid en loon. Er lijkt ook sprake te zijn van een gezagsverhouding, dus 7:400 BW
(overeenkomst van opdracht) is eigenlijk al uitgesloten. Vervolgens de Deliveroo-criteria toepassen:
- Aard en duur werkzaamheden -> wordt niets over gezegd
- Werktijden -> idem
- Inbedding werk en werknemer -> het werk van het platform is niet schoonmaken
- Persoonlijk uitvoeren van het werk -> eenmaal geaccepteerd, kan niet meer geannuleerd
worden (verplaatsen kan wel)
- Wijze beloning en wijze uitkering -> minimum- en maximumtarief en facturering moet
uitsluitend via Sweep, op straffe van een boete
- Commercieel risico -> wordt niet heel veel over gezegd
- Gedraagt Tessel zich als ondernemer in het economisch verkeer? -> ze kan meerdere
opdrachtgevers hebben, dus ze kan zich wel als ondernemer gedragen; volgt niet uit de casus of
ze dit ook doet
Kan zowel uitzendovereenkomst zijn als een arbeidsovereenkomst, zolang je maar goed
beargumenteert. Op tentamen straks is er geen goed of fout antwoord, zolang je maar goed
beredeneert waarom je tot een bepaald antwoord gekomen bent.
, - Helpling-arrest -> r.o. 3.17 -> sprake van een uitzendovereenkomst (deze zaak lijkt heel erg op
deze casus)
- Temper-uitspraak -> r.o. 3.35, 5.20, 5.34, 5.35 -> geen sprake van een uitzendovereenkomst
Waadi -> arbeidsbemiddeling; drie opties:
1) (Elektronisch) prikbord (art. 1 lid 2) -> Waadi hierop niet van toepassing; wordt daarom vaak
een beroep op gedaan door platforms
2) Arbeidsbemiddeling (art. lid 1 sub b)
3) Terbeschikkingstelling (art. 1 sub c)
a. Komt niet volledig overeen met het begrip ‘uitzendovereenkomst’ -> er hoeft geen
sprake te zijn van uitoefening in bedrijf/beroep en een arbeidsovereenkomst
b. Waarom is het relevant hoe de rechtsverhouding(en) tussen de betrokkenen juridisch
gekwalificeerd moet(en) worden? Ga na welke rechten Tessel kan ontlenen aan de diverse
denkbare varianten in het bijzonder bij ziekte.
N.B. Raadpleeg Van der Grinten voor het antwoord, ook buiten de voorgeschreven stof met
behulp van de inhoudsopgave en/of het register en noteer de gevonden pagina's.
Omdat dit gevolgen heeft voor het vaststellen van recht op bijv. een WW-uitkering.
- Arbeidsovereenkomst met huishouden -> Lijkt op het eerste gezicht het meest gunstig, want
arbeidsovereenkomst gaat gepaard met bescherming bij ontslag en ziekte etc. Echter, er kan
sprake zijn van de RDH.
o Regeling dienstverlening aan huis (RDH) kan van toepassing zijn
Minder dan vier dagen per week
Gaat om huishoudelijk werk in/om het huis
Werkzaam als particulier (niet als bedrijf)
Geen inkomstenbelasting
Geen preventieve ontslagtoets
Wel recht op zes weken loondoorbetaling bij ziekte
- Uitzendovereenkomst met Sweep -> Lichter regime ex art. 7:691 BW van toepassing -> is
gunstiger dan arbeidsovereenkomst met huishouden als RDH van toepassing is, want ze bij
uitzendovereenkomst wel recht op Zw- en Wia-uitkering
- Overeenkomst van opdracht huishouden -> Niet gunstig, want arbeidsrecht niet op van
toepassing (dus ook niet alle bescherming)
- Overeenkomst van opdracht met Sweep -> Idem
Zie Van Grindten p. 106, p.165, p. 428
, Vervolg.
Begin 2023 beëindigt Sweep haar activiteiten. Tessel is allang weer beter en werkte tot het sluiten van
Sweep naar tevredenheid voor verschillende huishoudens. Katja de Vries heeft al een half jaar ervaring
met Tessel en zij is zo enthousiast over de werkzaamheden van Tessel dat zij haar graag wil houden, ook
nadat het Sweepplatform ophoudt te bestaan. Katja stelt Tessel voor dat zij voortaan via lokaal
uitzendbureau Juffrouw Helderder B.V. kan worden ingeschakeld. Dit kost Tessel niets extra’s. Katja
betaalt een gering bedrag aan het bureau om de facturering te regelen. Katja en Tessel gaan gezamenlijk
naar het kantoor van Juffrouw Helderder om te regelen dat Tessel via het bureau bij Katja kan blijven
werken. Katja laat Juffrouw Helderder weten dat zij verder geen bemoeienis van het uitzendbureau
verwacht, alleen de facturering zal via het bureau verlopen.
c. Is hier sprake van een reguliere uitzendovereenkomst of kan de arbeidsrelatie van Tessel
worden gekwalificeerd als een payrollovereenkomst of wellicht zelfs als een gewone
arbeidsovereenkomst? Welk verschil maken deze varianten voor Tessel?
Er lijkt geen sprake te zijn van een reguliere uitzendovereenkomst in de zin van art. 7:690 BW nu een
allocatiefunctie ontbreekt. Nu Juffrouw Helderder B.V. alleen geacht wordt de facturering te regelen
(oftewel het uitbetalen van Tessels salaris) en Katja verder de overige zaken voor haar rekening neemt,
is een payrollovereenkomst in de zin van art. 7:692 BW meer voor de hand. Van een gewone
arbeidsovereenkomst zou sprake kunnen zijn, als aan alle elementen van art. 7:610 BW is voldaan:
(persoonlijke) arbeid, loon en gezag. Tessel verricht de werkzaamheden zelf bij Katja en zij wordt
hiervoor betaald, dus van de eerste twee elementen is sprake. Of sprake is van gezag is niet direct op te
maken uit de casus, maar is niet uit te sluiten. Het ligt voor de hand dat Katja instructies geeft wat
betreft de schoonmaakwerkzaamheden en toezicht houdt.
Als sprake is van een payrollovereenkomst, geldt het bijzondere uitzendregime van art. 7:691 BW niet
(art. 7:692a BW). De Waadi is dan van toepassing. Verder is van belang dat bij payrolling niet afgeweken
kan worden van art. 8
Voorwaarden payrollovereenkomst: geen allocatiefunctie + exclusiviteit. Er is geen sprake van allocatie.
Van exclusiviteit lijkt ook geen sprake te zijn (volgt niet met zoveel woorden uit de casus, maar ligt wel
voor de hand gelet op de manier waarop uitvoering wordt gegeven aan de afspraken tussen Katja en
Tessel.
Casus 2
Sportvereniging Ubuntu is op zoek naar nieuwe voetbaltrainers voor de jeugd. Jasper Bakker (21) stelt
zich kandidaat voor de functie. Voetbal is zijn grote passie, en werken als trainer is een droom die hij
graag wil realiseren. Vanaf 1 februari 2024 kan hij bij Ubuntu aan de slag met een oproepcontract voor
een jaar. Zijn uurloon bedraagt 14 euro. Jasper kan zelf aangeven wanneer hij beschikbaar is. Omdat hij
het werk combineert met zijn studie, varieert zijn beschikbaarheid per week. Ubuntu heeft meerdere
Week 1
Kwalificatie, flexibiliteit en loon
Te bestuderen stof:
Van der Grinten hoofdstukken 1, 2 en 5.
HR 6 november 2020, ECLI:NL:HR:2020:1746 (X/Amsterdam)
HR 24 maart 2023 ECLI:NL:HR:2023:443 (Deliveroo)
Hof Amsterdam 21 september 2021, ECLI:NL:GHAMS:2021:2741 (Helpling)
Rechtbank Amsterdam 10 juli 2024, ECLI:NL:RBAMS:2024:3987 (Temper)
HR 10 april 2015, ECLI:NL:HR:2015:923 (Van Hertum/Connexxion)
HR 21 februari 2020, ECLI:NL:HR:2020:312 (Taxi Dorenbos Drenthe)
Casus 1
Sweep B.V. biedt een online platform aan waar schoonmakers en huishoudens huishoudelijke taken
kunnen afspreken. Tessel Vrieskoop heeft via dit platform werkzaamheden uitgevoerd bij huishoudens.
Op een dag meldt Tessel zich ziek voor een schoonmaakafspraak en vraagt zich af welke rechten zij in
deze situatie heeft.
Het platform werkt als volgt: zowel huishoudens als schoonmakers kunnen een profiel aanmaken. Een
schoonmaker kan een profiel aanmaken met onder andere een foto, een promotionele tekst,
specialiteiten en een eigen agenda. De schoonmaker bepaalt zelf het uurtarief voor de
schoonmaakwerkzaamheden. Sweep heeft hierbij een minimum- en maximumtarief ingesteld; het
minimumtarief is het wettelijk minimumloon en het maximumtarief is € 45,- bruto per uur, met de
mogelijkheid tot handmatige verhoging op verzoek van de schoonmaker. Sweep biedt daarnaast een
gebruikershandleiding waarin de regels voor het gebruik van het platform staan beschreven.
Huishoudens kunnen via zoekcriteria schoonmaakopdrachten aanbieden aan schoonmakers die aan de
gestelde criteria voldoen. Het huishouden kiest vervolgens welke schoonmaker de klus krijgt.
Na acceptatie van een schoonmaakopdracht kan de schoonmaker deze in principe niet meer annuleren,
maar verplaatsen is wel mogelijk in overleg met het huishouden. Na de geplande afspraak ontvangt de
schoonmaker een bericht van Sweep om aan te geven of de werkzaamheden zijn uitgevoerd zoals
gepland (of dat er bijvoorbeeld meer of minder uren zijn gewerkt). Als de schoonmaker akkoord gaat,
stelt Sweep automatisch een factuur op namens de schoonmaker voor de verrichte werkzaamheden, die
vervolgens naar het huishouden wordt gestuurd.
De overeenkomst tussen Sweep en de schoonmaker wordt aangeduid als Gebruikersovereenkomst. De
relevante afspraken en bepalingen hiervoor staan in de algemene voorwaarden die van toepassing zijn
tussen Sweep en de schoonmaker en tussen Sweep en het huishouden. Zowel de huishoudens als Tessel
betalen Sweep bemiddelingskosten van 10% van de factuur. Volgens de Gebruikersovereenkomst
verplichten Tessel en het huishouden zich om uitsluitend via het platform te factureren. Het is verboden
,om buiten het platform om schoonmaakafspraken te maken, met een boete van € 1000 per
schoonmaakafspraak als gevolg.
a. Hoe moet de rechtsverhouding tussen Tessel, Sweep en de huishoudens worden
gekwalificeerd?
De zaak vertoont vrij veel gelijkenis met de Helpling-zaak. Zo wordt er door Sweep een minimumtarief
bepaald, mogen opdrachten niet geannuleerd (maar wel verplaatst) worden en dient uitsluitend via het
platform gefactureerd te worden. Er lijkt dus sprake te zijn van een uitzendovereenkomst, waarbij
Sweep het uitzendbureau is, Tessel de uitzendkracht en de huishoudens de inleners zijn. Gelet op de
conclusie van advocaat-generaal De Bock inzake het cassatieberoep dat is ingesteld tegen het Helpling-
arrest van het hof Amsterdam, lijkt dit arrest echter niet stand te kunnen houden en zou sprake zijn van
een arbeidsovereenkomst.
De drie opties die Tessel in dit geval heeft:
- Arbeidsovereenkomst (7:610 BW)
o Werkgever: Sweep (-> in dat geval uitzendovereenkomst) of huishouden
- Uitzendovereenkomst (7:690 BW)
o Werkgever: Sweep
o Inlener: huishouden
- Overeenkomst van opdracht (7:400 BW)
o Opdrachtgever: Sweep (dan: huishouden klant) of huishouden (dan: Sweep evt. als
bemiddelaar)
o Belangrijkste verschil: geen sprake van werkgeversgezag
Vaststellen arbeidsovereenkomst -> elementen 7:610 BW
Er is sprake van arbeid en loon. Er lijkt ook sprake te zijn van een gezagsverhouding, dus 7:400 BW
(overeenkomst van opdracht) is eigenlijk al uitgesloten. Vervolgens de Deliveroo-criteria toepassen:
- Aard en duur werkzaamheden -> wordt niets over gezegd
- Werktijden -> idem
- Inbedding werk en werknemer -> het werk van het platform is niet schoonmaken
- Persoonlijk uitvoeren van het werk -> eenmaal geaccepteerd, kan niet meer geannuleerd
worden (verplaatsen kan wel)
- Wijze beloning en wijze uitkering -> minimum- en maximumtarief en facturering moet
uitsluitend via Sweep, op straffe van een boete
- Commercieel risico -> wordt niet heel veel over gezegd
- Gedraagt Tessel zich als ondernemer in het economisch verkeer? -> ze kan meerdere
opdrachtgevers hebben, dus ze kan zich wel als ondernemer gedragen; volgt niet uit de casus of
ze dit ook doet
Kan zowel uitzendovereenkomst zijn als een arbeidsovereenkomst, zolang je maar goed
beargumenteert. Op tentamen straks is er geen goed of fout antwoord, zolang je maar goed
beredeneert waarom je tot een bepaald antwoord gekomen bent.
, - Helpling-arrest -> r.o. 3.17 -> sprake van een uitzendovereenkomst (deze zaak lijkt heel erg op
deze casus)
- Temper-uitspraak -> r.o. 3.35, 5.20, 5.34, 5.35 -> geen sprake van een uitzendovereenkomst
Waadi -> arbeidsbemiddeling; drie opties:
1) (Elektronisch) prikbord (art. 1 lid 2) -> Waadi hierop niet van toepassing; wordt daarom vaak
een beroep op gedaan door platforms
2) Arbeidsbemiddeling (art. lid 1 sub b)
3) Terbeschikkingstelling (art. 1 sub c)
a. Komt niet volledig overeen met het begrip ‘uitzendovereenkomst’ -> er hoeft geen
sprake te zijn van uitoefening in bedrijf/beroep en een arbeidsovereenkomst
b. Waarom is het relevant hoe de rechtsverhouding(en) tussen de betrokkenen juridisch
gekwalificeerd moet(en) worden? Ga na welke rechten Tessel kan ontlenen aan de diverse
denkbare varianten in het bijzonder bij ziekte.
N.B. Raadpleeg Van der Grinten voor het antwoord, ook buiten de voorgeschreven stof met
behulp van de inhoudsopgave en/of het register en noteer de gevonden pagina's.
Omdat dit gevolgen heeft voor het vaststellen van recht op bijv. een WW-uitkering.
- Arbeidsovereenkomst met huishouden -> Lijkt op het eerste gezicht het meest gunstig, want
arbeidsovereenkomst gaat gepaard met bescherming bij ontslag en ziekte etc. Echter, er kan
sprake zijn van de RDH.
o Regeling dienstverlening aan huis (RDH) kan van toepassing zijn
Minder dan vier dagen per week
Gaat om huishoudelijk werk in/om het huis
Werkzaam als particulier (niet als bedrijf)
Geen inkomstenbelasting
Geen preventieve ontslagtoets
Wel recht op zes weken loondoorbetaling bij ziekte
- Uitzendovereenkomst met Sweep -> Lichter regime ex art. 7:691 BW van toepassing -> is
gunstiger dan arbeidsovereenkomst met huishouden als RDH van toepassing is, want ze bij
uitzendovereenkomst wel recht op Zw- en Wia-uitkering
- Overeenkomst van opdracht huishouden -> Niet gunstig, want arbeidsrecht niet op van
toepassing (dus ook niet alle bescherming)
- Overeenkomst van opdracht met Sweep -> Idem
Zie Van Grindten p. 106, p.165, p. 428
, Vervolg.
Begin 2023 beëindigt Sweep haar activiteiten. Tessel is allang weer beter en werkte tot het sluiten van
Sweep naar tevredenheid voor verschillende huishoudens. Katja de Vries heeft al een half jaar ervaring
met Tessel en zij is zo enthousiast over de werkzaamheden van Tessel dat zij haar graag wil houden, ook
nadat het Sweepplatform ophoudt te bestaan. Katja stelt Tessel voor dat zij voortaan via lokaal
uitzendbureau Juffrouw Helderder B.V. kan worden ingeschakeld. Dit kost Tessel niets extra’s. Katja
betaalt een gering bedrag aan het bureau om de facturering te regelen. Katja en Tessel gaan gezamenlijk
naar het kantoor van Juffrouw Helderder om te regelen dat Tessel via het bureau bij Katja kan blijven
werken. Katja laat Juffrouw Helderder weten dat zij verder geen bemoeienis van het uitzendbureau
verwacht, alleen de facturering zal via het bureau verlopen.
c. Is hier sprake van een reguliere uitzendovereenkomst of kan de arbeidsrelatie van Tessel
worden gekwalificeerd als een payrollovereenkomst of wellicht zelfs als een gewone
arbeidsovereenkomst? Welk verschil maken deze varianten voor Tessel?
Er lijkt geen sprake te zijn van een reguliere uitzendovereenkomst in de zin van art. 7:690 BW nu een
allocatiefunctie ontbreekt. Nu Juffrouw Helderder B.V. alleen geacht wordt de facturering te regelen
(oftewel het uitbetalen van Tessels salaris) en Katja verder de overige zaken voor haar rekening neemt,
is een payrollovereenkomst in de zin van art. 7:692 BW meer voor de hand. Van een gewone
arbeidsovereenkomst zou sprake kunnen zijn, als aan alle elementen van art. 7:610 BW is voldaan:
(persoonlijke) arbeid, loon en gezag. Tessel verricht de werkzaamheden zelf bij Katja en zij wordt
hiervoor betaald, dus van de eerste twee elementen is sprake. Of sprake is van gezag is niet direct op te
maken uit de casus, maar is niet uit te sluiten. Het ligt voor de hand dat Katja instructies geeft wat
betreft de schoonmaakwerkzaamheden en toezicht houdt.
Als sprake is van een payrollovereenkomst, geldt het bijzondere uitzendregime van art. 7:691 BW niet
(art. 7:692a BW). De Waadi is dan van toepassing. Verder is van belang dat bij payrolling niet afgeweken
kan worden van art. 8
Voorwaarden payrollovereenkomst: geen allocatiefunctie + exclusiviteit. Er is geen sprake van allocatie.
Van exclusiviteit lijkt ook geen sprake te zijn (volgt niet met zoveel woorden uit de casus, maar ligt wel
voor de hand gelet op de manier waarop uitvoering wordt gegeven aan de afspraken tussen Katja en
Tessel.
Casus 2
Sportvereniging Ubuntu is op zoek naar nieuwe voetbaltrainers voor de jeugd. Jasper Bakker (21) stelt
zich kandidaat voor de functie. Voetbal is zijn grote passie, en werken als trainer is een droom die hij
graag wil realiseren. Vanaf 1 februari 2024 kan hij bij Ubuntu aan de slag met een oproepcontract voor
een jaar. Zijn uurloon bedraagt 14 euro. Jasper kan zelf aangeven wanneer hij beschikbaar is. Omdat hij
het werk combineert met zijn studie, varieert zijn beschikbaarheid per week. Ubuntu heeft meerdere
