Inhoud
Samenvatting natuurkunde HAVO..................................................................................0
Examen......................................................................................................................0
Muna Al Helo............................................................................................................0
Samenvatting natuurkunde HAVO
Examen
Basisvaardigheden............................................................................................................4
Belangrijke werkwoorden:............................................................................................5
Formules......................................................................................................................15
Het stappenplan:.........................................................................................................16
2. Beweging......................................................................................................................16
Begrippen.....................................................................................................................16
Formules......................................................................................................................16
Grafieken......................................................................................................................17
3. Krachten......................................................................................................................21
Begrippen.....................................................................................................................21
Krachten tekenen........................................................................................................22
Formules......................................................................................................................23
De wetten van Newton................................................................................................24
Krachten optellen........................................................................................................25
Let op!..........................................................................................................................25
Voorbeeldopdracht.....................................................................................................26
4. Cirkelbewegingen........................................................................................................27
Muna Al Helo
, Begrippen....................................................................................................................27
Formules......................................................................................................................27
Middelpuntzoekendekracht.......................................................................................28
Gravitatiekracht..........................................................................................................28
Let op!..........................................................................................................................29
5. Arbeid en energie........................................................................................................29
Begrippen....................................................................................................................29
Formules......................................................................................................................31
Arbeid...........................................................................................................................31
Energie........................................................................................................................32
Voorbeeldopdracht.....................................................................................................32
6. Elektriciteit..................................................................................................................33
Begrippen....................................................................................................................33
Formules......................................................................................................................34
Stroom, weerstand en geleiding.................................................................................35
Schakelingen...............................................................................................................35
Extra............................................................................................................................36
Voorbeeldopdrachten.................................................................................................36
7. Trillingen en golven....................................................................................................38
Formules.....................................................................................................................38
Trillingen.....................................................................................................................38
Golven..........................................................................................................................39
Muziekinstrumenten...................................................................................................41
8. Materialen...................................................................................................................42
Formules......................................................................................................................42
Begrippen....................................................................................................................42
9. Ioniserende straling....................................................................................................44
Begrippen....................................................................................................................44
Formules.....................................................................................................................46
Begrippen medische beeldvorming............................................................................47
Vervalreacties..............................................................................................................49
Voorbeeldopdracht..................................................................................................50
1
, Let op!..........................................................................................................................50
Basisvaardigheden............................................................................................................3
Significante cijfers.........................................................................................................3
Verbanden.....................................................................................................................4
Belangrijke werkwoorden:............................................................................................4
Formules........................................................................................................................5
Het stappenplan:...........................................................................................................5
2. Beweging.......................................................................................................................6
Begrippen......................................................................................................................6
Formules.......................................................................................................................6
Grafieken.......................................................................................................................7
3. Krachten......................................................................................................................10
Begrippen....................................................................................................................10
Krachten tekenen.........................................................................................................11
Formules......................................................................................................................12
De wetten van Newton................................................................................................13
Krachten optellen........................................................................................................14
Let op!..........................................................................................................................14
Voorbeeldopdracht......................................................................................................14
4. Cirkelbewegingen........................................................................................................16
Begrippen....................................................................................................................16
Formules......................................................................................................................16
Middelpuntzoekendekracht........................................................................................17
Gravitatiekracht...........................................................................................................17
Let op!..........................................................................................................................17
5. Arbeid en energie........................................................................................................18
Begrippen....................................................................................................................18
Formules......................................................................................................................19
Arbeid..........................................................................................................................20
Energie........................................................................................................................20
Voorbeeldopdracht.....................................................................................................20
6. Elektriciteit..................................................................................................................21
2
, Begrippen.....................................................................................................................21
Formules.....................................................................................................................23
Stroom, weerstand en geleiding.................................................................................23
Schakelingen...............................................................................................................23
Extra............................................................................................................................24
Voorbeeldopdrachten.................................................................................................24
7. Trillingen en golven....................................................................................................25
Formules......................................................................................................................25
Trillingen.....................................................................................................................26
Golven..........................................................................................................................27
Muziekinstrumenten..................................................................................................28
8. Materialen...................................................................................................................29
Formules.....................................................................................................................29
Begrippen....................................................................................................................30
9. Ioniserende straling....................................................................................................31
Begrippen.....................................................................................................................31
Formules.....................................................................................................................34
Begrippen medische beeldvorming............................................................................34
Vervalreacties..............................................................................................................36
Voorbeeldopdracht..................................................................................................37
Let op!..........................................................................................................................37
3
,Basisvaardigheden
Grootheid:
Een grootheid is een meetbaar gegeven, bijvoorbeeld een afstand.
Eenheid:
De maat waarin de gemeten grootheid uitgedrukt wordt, bijvoorbeeld meter.
- Notatie:
[s] = m of s =[m]
SI-eenheden:
System international, de basis eenheden. Te vinden in Binas tabel 3A.
Kwalitatieve waarneming:
Waarneming niet gebaseerd op meting.
Kwantitatieve waarneming:
Waarneming gebaseerd op meting.
Wetenschappelijke notatie, enkele regels van machten:
1 −p
p
=10
10
p q p+q
10 ∗10 =10
p
10 p−q
q
=10
10
(10 p )q=10 p∗q
Significante cijfers
- Vermenigvuldigen/delen:
Afronden op het kleinste aantal significante cijfers. Let op de nullen voor een getal
tellen niet mee, bijvoorbeeld 0,034 heeft 2 significante cijfers. De nullen achter een
getal tellen wel mee, bijvoorbeeld 3000 heeft 4 significante cijfers.
- Optellen/aftrekken:
Afronden op het kleinste aantal decimalen. Bijvoorbeeld 5,32 + 72,2 = 77,5
- Machten
Het antwoord beval evenveel significante cijfers als de meetwaarden decimalen heeft.
4
, Bijvoorbeeld 102,890=776
- logaritmen:
Het antwoord krijgt evenveel decimalen als de meetwaarden significante cijfers heeft.
Bijvoorbeeld log ( 0,00056 )=−3,25
Verbanden
Lineair verband:
- y = ax + b
- gaat niet door de oorsprong
- a is de richtingscoëfficiënt
Recht evenredig verband:
- y =ax
- gaat door de oorsprong
- als x n keer zo groot wordt dan wordt y ook n keer zo groot
Omgekeerd evenredig verband:
a
- y=
x
- Hyperbool
- Als x n keer groot wordt dan wordt y n keer zo klein
Kwadratisch evenredig verband:
- y = ax2
- als x n keer zo groot wordt dan wordt y n2 keer zo groot
Wortelverband:
- y=a √ x
- Als x n keer zo groot wordt dan wordt y √ nkeer zo groot
Belangrijke werkwoorden:
Leid af:
Dit kan het afleiden van een formule of eenheid zijn. Een gegeven formule afleiden uit
de formules uit de opgave of Binas of aantonen dat de eenheid van een gegeven
grootheid klopt. Uit de uitwerking moet blijken welke stappen zijn gezet. De formule
controleren door middel van een of meer getallen of het invullen van eenheden is niet
genoeg. Voor het herleiden van eenheden gebruik Binas tabel 4 en 5.
5
Samenvatting natuurkunde HAVO..................................................................................0
Examen......................................................................................................................0
Muna Al Helo............................................................................................................0
Samenvatting natuurkunde HAVO
Examen
Basisvaardigheden............................................................................................................4
Belangrijke werkwoorden:............................................................................................5
Formules......................................................................................................................15
Het stappenplan:.........................................................................................................16
2. Beweging......................................................................................................................16
Begrippen.....................................................................................................................16
Formules......................................................................................................................16
Grafieken......................................................................................................................17
3. Krachten......................................................................................................................21
Begrippen.....................................................................................................................21
Krachten tekenen........................................................................................................22
Formules......................................................................................................................23
De wetten van Newton................................................................................................24
Krachten optellen........................................................................................................25
Let op!..........................................................................................................................25
Voorbeeldopdracht.....................................................................................................26
4. Cirkelbewegingen........................................................................................................27
Muna Al Helo
, Begrippen....................................................................................................................27
Formules......................................................................................................................27
Middelpuntzoekendekracht.......................................................................................28
Gravitatiekracht..........................................................................................................28
Let op!..........................................................................................................................29
5. Arbeid en energie........................................................................................................29
Begrippen....................................................................................................................29
Formules......................................................................................................................31
Arbeid...........................................................................................................................31
Energie........................................................................................................................32
Voorbeeldopdracht.....................................................................................................32
6. Elektriciteit..................................................................................................................33
Begrippen....................................................................................................................33
Formules......................................................................................................................34
Stroom, weerstand en geleiding.................................................................................35
Schakelingen...............................................................................................................35
Extra............................................................................................................................36
Voorbeeldopdrachten.................................................................................................36
7. Trillingen en golven....................................................................................................38
Formules.....................................................................................................................38
Trillingen.....................................................................................................................38
Golven..........................................................................................................................39
Muziekinstrumenten...................................................................................................41
8. Materialen...................................................................................................................42
Formules......................................................................................................................42
Begrippen....................................................................................................................42
9. Ioniserende straling....................................................................................................44
Begrippen....................................................................................................................44
Formules.....................................................................................................................46
Begrippen medische beeldvorming............................................................................47
Vervalreacties..............................................................................................................49
Voorbeeldopdracht..................................................................................................50
1
, Let op!..........................................................................................................................50
Basisvaardigheden............................................................................................................3
Significante cijfers.........................................................................................................3
Verbanden.....................................................................................................................4
Belangrijke werkwoorden:............................................................................................4
Formules........................................................................................................................5
Het stappenplan:...........................................................................................................5
2. Beweging.......................................................................................................................6
Begrippen......................................................................................................................6
Formules.......................................................................................................................6
Grafieken.......................................................................................................................7
3. Krachten......................................................................................................................10
Begrippen....................................................................................................................10
Krachten tekenen.........................................................................................................11
Formules......................................................................................................................12
De wetten van Newton................................................................................................13
Krachten optellen........................................................................................................14
Let op!..........................................................................................................................14
Voorbeeldopdracht......................................................................................................14
4. Cirkelbewegingen........................................................................................................16
Begrippen....................................................................................................................16
Formules......................................................................................................................16
Middelpuntzoekendekracht........................................................................................17
Gravitatiekracht...........................................................................................................17
Let op!..........................................................................................................................17
5. Arbeid en energie........................................................................................................18
Begrippen....................................................................................................................18
Formules......................................................................................................................19
Arbeid..........................................................................................................................20
Energie........................................................................................................................20
Voorbeeldopdracht.....................................................................................................20
6. Elektriciteit..................................................................................................................21
2
, Begrippen.....................................................................................................................21
Formules.....................................................................................................................23
Stroom, weerstand en geleiding.................................................................................23
Schakelingen...............................................................................................................23
Extra............................................................................................................................24
Voorbeeldopdrachten.................................................................................................24
7. Trillingen en golven....................................................................................................25
Formules......................................................................................................................25
Trillingen.....................................................................................................................26
Golven..........................................................................................................................27
Muziekinstrumenten..................................................................................................28
8. Materialen...................................................................................................................29
Formules.....................................................................................................................29
Begrippen....................................................................................................................30
9. Ioniserende straling....................................................................................................31
Begrippen.....................................................................................................................31
Formules.....................................................................................................................34
Begrippen medische beeldvorming............................................................................34
Vervalreacties..............................................................................................................36
Voorbeeldopdracht..................................................................................................37
Let op!..........................................................................................................................37
3
,Basisvaardigheden
Grootheid:
Een grootheid is een meetbaar gegeven, bijvoorbeeld een afstand.
Eenheid:
De maat waarin de gemeten grootheid uitgedrukt wordt, bijvoorbeeld meter.
- Notatie:
[s] = m of s =[m]
SI-eenheden:
System international, de basis eenheden. Te vinden in Binas tabel 3A.
Kwalitatieve waarneming:
Waarneming niet gebaseerd op meting.
Kwantitatieve waarneming:
Waarneming gebaseerd op meting.
Wetenschappelijke notatie, enkele regels van machten:
1 −p
p
=10
10
p q p+q
10 ∗10 =10
p
10 p−q
q
=10
10
(10 p )q=10 p∗q
Significante cijfers
- Vermenigvuldigen/delen:
Afronden op het kleinste aantal significante cijfers. Let op de nullen voor een getal
tellen niet mee, bijvoorbeeld 0,034 heeft 2 significante cijfers. De nullen achter een
getal tellen wel mee, bijvoorbeeld 3000 heeft 4 significante cijfers.
- Optellen/aftrekken:
Afronden op het kleinste aantal decimalen. Bijvoorbeeld 5,32 + 72,2 = 77,5
- Machten
Het antwoord beval evenveel significante cijfers als de meetwaarden decimalen heeft.
4
, Bijvoorbeeld 102,890=776
- logaritmen:
Het antwoord krijgt evenveel decimalen als de meetwaarden significante cijfers heeft.
Bijvoorbeeld log ( 0,00056 )=−3,25
Verbanden
Lineair verband:
- y = ax + b
- gaat niet door de oorsprong
- a is de richtingscoëfficiënt
Recht evenredig verband:
- y =ax
- gaat door de oorsprong
- als x n keer zo groot wordt dan wordt y ook n keer zo groot
Omgekeerd evenredig verband:
a
- y=
x
- Hyperbool
- Als x n keer groot wordt dan wordt y n keer zo klein
Kwadratisch evenredig verband:
- y = ax2
- als x n keer zo groot wordt dan wordt y n2 keer zo groot
Wortelverband:
- y=a √ x
- Als x n keer zo groot wordt dan wordt y √ nkeer zo groot
Belangrijke werkwoorden:
Leid af:
Dit kan het afleiden van een formule of eenheid zijn. Een gegeven formule afleiden uit
de formules uit de opgave of Binas of aantonen dat de eenheid van een gegeven
grootheid klopt. Uit de uitwerking moet blijken welke stappen zijn gezet. De formule
controleren door middel van een of meer getallen of het invullen van eenheden is niet
genoeg. Voor het herleiden van eenheden gebruik Binas tabel 4 en 5.
5
