Oefententamen vragen Forensisch bewijs
Oefententamen Forensisch bewijs 2020-2021
1. De tenlastelegging in een bepaalde strafzaak houdt in dat Piet Klaas om het leven heeft
gebracht. Het scenario van het openbaar ministerie is dat Piet op Klaas doodslag heeft
gepleegd. In Overtuigend bewijs wordt uitgelegd hoe het toetsen van dat scenario zou
moeten gaan. Leg dat uit.
Ten eerste moet het scenario van het OM geverifieerd worden. Dit gebeurt wanneer het
welgevormde scenario van het OM ondersteund wordt door bewijsmiddelen die verankerd
worden in feiten van algemene bekendheid. Steeds wordt de vraag “Waarom zou ik dit
moeten geloven?” gesteld. Op het moment dat die vraag beantwoord kan worden middels
feiten van algemene bekendheid (hetzij de reputatie van een bron, hetzij algemene kennis) is
het verhaal verankerd. Elk bewijsmiddel dient ook op zichzelf verankerd te worden.
Het scenario van het OM dient ook getoetst te worden tegen ten minste één, maar mogelijk
meer, onschuldige scenario’s. Dit noemen we alternatieve scenario’s en is onderdeel van het
falsificeren. Het scenario dat de bewijsmiddelen het beste voorspelt is het betere scenario.
Falsificeren dient niet alleen op scenario niveau te gebeuren. Elk bewijsmiddel dat in het
verificatieproces verankering behoeft dient ook aan falsificatie onderworpen te worden.
2. Welke drie soorten DNA-profielen worden er in het Nederlandse forensisch-technische
werk gebruikt voor identificatie? En voor welke doelen worden ze gebruikt?
Autosomaal DNA-profielen worden standaard gebruikt bij DNA-onderzoek in strafzaken (het
‘klassieke DNA-onderzoek). Autosomale profielen zijn zeer sterk persoonsonderscheidend.
Deze profielen kunnen gebruikt worden om een match tussen het spoor en het profiel vast te
stellen. Daarnaast kunnen autosomale DNA-profielen een genetische eerstegraads
verwantschap achterhalen (ouder-kind-verwantschap en een broers-zussenverwantschap)
Y-chromosomale DNA-profielen zijn zeer geschikt om verwantschap in de mannelijke lijn te
achterhalen. Het overervingspatroon is in de mannelijke lijn namelijk identiek. Y-
chromosomaal DNA-onderzoek wordt ook gebruikt als aanvulling op het standaard
autosomale DNA-onderzoek in strafzaken, bijvoorbeeld als sprake is van een mengspoor en
er meer informatie nodig is over het DNA van de man.
Mitochondriale DNA-profielen zijn geschikt om verwantschap in de moederlijke lijn te
achterhalen. Overerving van moeder op kind vindt ongewijzigd plaats. Behalve voor
verwantschapsonderzoek kan mitochondriaal DNA-onderzoek worden uitgevoerd als
aanvulling op het standaard autosomale DNA-onderzoek in strafzaken. dit is met name het
geval bij DNA-onderzoek van oud botmateriaal en haren.
3. Stel, iemand is veroordeeld voor het plegen van een moord. Het gebeurde in de Verenigde
Staten waar een fors aantal mensen is vrijgekomen in zogenaamde DNA-exoneraties. Dat
zijn zaken waarin onderzoek is gedaan op lichaamsmateriaal van de zaak dat in het
verleden niet is onderzocht. Dat hernieuwde onderzoek zou bewijzen dat de veroordeelde
toch onschuldig is. Aan welke eisen moet dat DNA-bewijs voldoen, wil het de onschuld
werkelijk bewijzen?
Oefententamen Forensisch bewijs 2020-2021
1. De tenlastelegging in een bepaalde strafzaak houdt in dat Piet Klaas om het leven heeft
gebracht. Het scenario van het openbaar ministerie is dat Piet op Klaas doodslag heeft
gepleegd. In Overtuigend bewijs wordt uitgelegd hoe het toetsen van dat scenario zou
moeten gaan. Leg dat uit.
Ten eerste moet het scenario van het OM geverifieerd worden. Dit gebeurt wanneer het
welgevormde scenario van het OM ondersteund wordt door bewijsmiddelen die verankerd
worden in feiten van algemene bekendheid. Steeds wordt de vraag “Waarom zou ik dit
moeten geloven?” gesteld. Op het moment dat die vraag beantwoord kan worden middels
feiten van algemene bekendheid (hetzij de reputatie van een bron, hetzij algemene kennis) is
het verhaal verankerd. Elk bewijsmiddel dient ook op zichzelf verankerd te worden.
Het scenario van het OM dient ook getoetst te worden tegen ten minste één, maar mogelijk
meer, onschuldige scenario’s. Dit noemen we alternatieve scenario’s en is onderdeel van het
falsificeren. Het scenario dat de bewijsmiddelen het beste voorspelt is het betere scenario.
Falsificeren dient niet alleen op scenario niveau te gebeuren. Elk bewijsmiddel dat in het
verificatieproces verankering behoeft dient ook aan falsificatie onderworpen te worden.
2. Welke drie soorten DNA-profielen worden er in het Nederlandse forensisch-technische
werk gebruikt voor identificatie? En voor welke doelen worden ze gebruikt?
Autosomaal DNA-profielen worden standaard gebruikt bij DNA-onderzoek in strafzaken (het
‘klassieke DNA-onderzoek). Autosomale profielen zijn zeer sterk persoonsonderscheidend.
Deze profielen kunnen gebruikt worden om een match tussen het spoor en het profiel vast te
stellen. Daarnaast kunnen autosomale DNA-profielen een genetische eerstegraads
verwantschap achterhalen (ouder-kind-verwantschap en een broers-zussenverwantschap)
Y-chromosomale DNA-profielen zijn zeer geschikt om verwantschap in de mannelijke lijn te
achterhalen. Het overervingspatroon is in de mannelijke lijn namelijk identiek. Y-
chromosomaal DNA-onderzoek wordt ook gebruikt als aanvulling op het standaard
autosomale DNA-onderzoek in strafzaken, bijvoorbeeld als sprake is van een mengspoor en
er meer informatie nodig is over het DNA van de man.
Mitochondriale DNA-profielen zijn geschikt om verwantschap in de moederlijke lijn te
achterhalen. Overerving van moeder op kind vindt ongewijzigd plaats. Behalve voor
verwantschapsonderzoek kan mitochondriaal DNA-onderzoek worden uitgevoerd als
aanvulling op het standaard autosomale DNA-onderzoek in strafzaken. dit is met name het
geval bij DNA-onderzoek van oud botmateriaal en haren.
3. Stel, iemand is veroordeeld voor het plegen van een moord. Het gebeurde in de Verenigde
Staten waar een fors aantal mensen is vrijgekomen in zogenaamde DNA-exoneraties. Dat
zijn zaken waarin onderzoek is gedaan op lichaamsmateriaal van de zaak dat in het
verleden niet is onderzocht. Dat hernieuwde onderzoek zou bewijzen dat de veroordeelde
toch onschuldig is. Aan welke eisen moet dat DNA-bewijs voldoen, wil het de onschuld
werkelijk bewijzen?
